Simone Weil
![]() | Nie mylić z: Simone Veil. |
![]() | |||
Data i miejsce urodzenia | 3 lutego 1909 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 24 sierpnia 1943 | ||
Zawód, zajęcie | filozofka, pisarka, aktywistka polityczna | ||
![]() | |||
| |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/e3/Simone_Weil_1921.jpg/220px-Simone_Weil_1921.jpg)
Simone Adolphine Weil (wym. [simɔn vɛj]; ur. 3 lutego 1909 w Paryżu, zm. 24 sierpnia 1943 w Ashford w Anglii) – francuska filozofka, mistyczka oraz aktywistka polityczna żydowskiego pochodzenia. Siostra matematyka André Weila.
Thomas Merton pisał, że „Simone Weil była gnostyczką i katoliczką, żydówką i albigensem, mediewistką i modernistką, racjonalistką i mistyczką, buntowniczką i świętą”[1].
Życiorys
Pochodziła z zasymilowanej, zamożnej rodziny żydowskiej, która aktywnie uczestniczyła w życiu kulturalnym Francji. W młodości zdobyła rozległą wiedzę w zakresie między innymi: filozofii, literatury klasycznej, historii i religii. Studiowała w École Normale Supérieure, a po ukończeniu wykładała przez kilka lat filozofię i grekę w liceach.
W czasie światowego kryzysu ekonomicznego, społeczne i polityczne poglądy Weil uległy zdecydowanej radykalizacji. Zaczęła sympatyzować z lewicowymi partiami politycznymi i ruchami związkowymi. Chciała poznać na własnym doświadczeniu życie środowisk robotniczych; w latach 1934–1935 pracowała w zakładach Renault i Alsthom w Paryżu jako robotnica. We francuskim ruchu robotniczym najbliższa jej była tradycja syndykalistyczna. Miała duży dystans w stosunku do Francuskiej Partii Komunistycznej.
W sierpniu 1936 wyjechała do Hiszpanii. Tam też dołączyła do anarchistycznej milicji walczącej z nacjonalistami. Wypadek zmusił Simone Weil do powrotu we wrześniu[2]. Po klęsce Francji podczas II wojny światowej, wyjechała do Nowego Jorku w 1942. Niedługo potem przybyła do Londynu i nawiązała kontakt z Komitetem Wolnych Francuzów. W 1943 przewieziono ją do sanatorium w Ashford, gdzie zmarła.
Nie ma pewności co do faktu przyjęcia chrztu przez Simone Weil. Według relacji Simone Deitz, jej przyjaciółki, dwa tygodnie przed śmiercią została ochrzczona w wierze Kościoła katolickiego. Jednak nie rozstrzygniętą rzeczą jest czy lub w jakim stopniu była tego świadoma[3].
Dzieła
W języku francuskim (wybór)
- La Pesanteur et la grâce, ze wstępem Gustave′a Thibon, seria L′Épi, Plon, Paris 1947
- L′Enracinement. Prélude à une déclaration des devoirs envers l'être humain, Gallimard, Paris, 1949
- Attente de Dieu, ze wstępem Josepha-Marie Perrina OP, Éd. du Vieux Colombier, Paris 1950
- Lettre à un religieux, seria Espoir, Gallimard, Paris 1951
- Intuitions préchrétiennes, Les Editions de la Colombe, Paris 1951
- Sur la science, seria Espoir, Gallimard, Paris 1953
- Oppression et liberté, seria Espoir, Gallimard, Paris 1955
Przekłady na język polski
- Wybór pism, przeł. Czesław Miłosz, Biblioteka „Kultury”, Paryż 1958
- Zakorzenienie i inne fragmenty. Wybór pism, Społeczny Instytut Wydawniczy Znak; Biblioteka Więzi t. II, Kraków 1961, s. 318
- Świadomość nadprzyrodzona (wybór myśli), przeł. Aleksandra Olędzka-Frybesowa, Instytut Wydawniczy Pax, Warszawa 1965, s. 358; wyd. IV rozszerzone 1999, ISBN 83-211-6563-X.
- Rozważania o przyczynach wolności i ucisku społecznego, Lublin 1979; Kraków 1980
- Wybór pism (dwa tomy), Krąg, Warszawa 1983, drugi obieg
- Myśli, wyb. Aleksandra Olędzka-Frybesowa, Instytut Wydawniczy Pax, Warszawa 1985, s. 236, ISBN 83-211-0706-0.
- Szaleństwo miłości. Intuicje przedchrześcijańskie, przeł. Maria E. Plecińska, Brama – Książnica Włóczęgów i Uczonych, Poznań 1993, ISBN 83-900255-9-0.
- Pisma londyńskie i ostatnie listy, przeł. Maria i Jacek Plecińscy, Brama – Książnica Włóczęgów i Uczonych, Poznań 1994, ISBN 83-85990-03-8.
- Dzieła, przeł. Małgorzata Frankiewicz et al., Brama – Książnica Włóczęgów i Uczonych, Poznań 2004, ISBN 83-914652-4-1.
- Wenecja ocalona. Notatki do Wenecji ocalonej, przeł. Adam Wodzicki, Wydawnictwo Austeria, Kraków 2007, ISBN 978-83-89129-43-7.
Przypisy
- ↑ Jacek Puciato: Simone Weil – między herezją a świętością. Polskie Radio. Dwójka, 2013-08-31. [dostęp 2014-11-09].
- ↑ SimoneS. Pétrement SimoneS., La vie de Simone Weil, Fayard, 1997, ISBN 978-2-213-59992-2 (fr.), (I wyd. 1973).
- ↑ Eric O. Springsted: Simone Weil and Baptism. 2008-12-10. [dostęp 2017-12-05]. (ang.).
Bibliografia
![]() | Zobacz kolekcję cytatów z Simone Weil w Wikicytatach |
- S. Pétrement, La vie de Simone Weil (biografia), Fayard, ISBN 978-2-213-59992-2.
- B. Skarga (red.), Przewodnik po literaturze filozoficznej XX w., I tom, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994, ISBN 83-01-11332-4.
- G. Fiori, Simone Weil: kobieta absolutna (biografia), Wydawnictwo Polskiej Prowincji Dominikanów „W drodze”, Poznań 2008, ISBN 978-83-7033-668-4.
Linki zewnętrzne
- A. RebeccaA.R. Rozelle-Stone A. RebeccaA.R., Benjamin P.B.P. Davis Benjamin P.B.P., Simone Weil, [w:] Stanford Encyclopedia of Philosophy, CSLI, Stanford University, 10 marca 2018, ISSN 1095-5054 [dostęp 2018-08-11] (ang.).
- ISNI: 0000000120984340, 0000000368634635, 0000000368661668
- VIAF: 2478298
- LCCN: n78080924
- GND: 118630148
- NDL: 00460448
- LIBRIS: tr5780fc53hqsv8
- BnF: 119290024
- SUDOC: 027194515
- SBN: CFIV004885
- NLA: 35597206
- NKC: jn19990008999
- DBNL: weil001
- BNE: XX891037
- NTA: 068675550
- BIBSYS: 90172587
- CiNii: DA00419685
- Open Library: OL43117A
- PLWABN: 9810598536805606
- NUKAT: n94002371
- J9U: 987007269857205171
- PTBNP: 33784
- CANTIC: a10178028
- LNB: 000003587
- NSK: 000059618
- CONOR: 13058403
- BNC: 000058005
- ΕΒΕ: 62050
- BLBNB: 000308091
- KRNLK: KAC199629529
- LIH: LNB:V*9115;=BC
- RISM: people/40200365
- PWN: 3994565
- Britannica: biography/Simone-Weil
- Treccani: simone-weil
- Universalis: simone-weil
- SEP: simone-weil
- БРЭ: 1903841
- NE.se: simone-weil
- SNL: Simone_Weil
- VLE: simone-weil
- Catalana: 0071954
- DSDE: Simone_Weil
- Hrvatska enciklopedija: 65935