Sonet 101 (William Szekspir)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/cd/Sonety_Shakespeare%27a_I-CXXXIV_i_CXXXVII-CLIV_Maria_Su%C5%82kowska_%28MUS%29_page_114_sonet_100_cropped_image.jpg/313px-Sonety_Shakespeare%27a_I-CXXXIV_i_CXXXVII-CLIV_Maria_Su%C5%82kowska_%28MUS%29_page_114_sonet_100_cropped_image.jpg)
O truant Muse what shall be thy amends
For thy neglect of truth in beauty dyed?
Both truth and beauty on my love depends;
So dost thou too, and therein dignified.
Make answer Muse: wilt thou not haply say,
'Truth needs no colour, with his colour fixed;
Beauty no pencil, beauty's truth to lay;
But best is best, if never intermixed'?
Because he needs no praise, wilt thou be dumb?
Excuse not silence so, for't lies in thee
To make him much outlive a gilded tomb
And to be praised of ages yet to be.
Then do thy office, Muse; I teach thee how
To make him seem, long hence, as he shows now.
Jak uniewinnisz, ty Muzo leniwa,
Żeś prawdę pięknem ozdabiać przestała?
Prawda i piękno w mym lubym spoczywa
Tak, jak i w tobie, i w tem jest twa chwała.
Odpowiedz, Muzo; zechcesz twierdzić może:
„Prawdzie nie trzeba ozdób, jest ozdobą
Sama, a piękno w własnym lśni kolorze,
Jedno i drugie niech zostaną sobą“?
Nie trza mu pochwał, więc milczysz? Milczenia
Nie uniewinniaj w ten sposób, wiesz przecie,
Że nie grobowiec złoty, lecz twe pienia
Długie mu wieki każą żyć na świecie,
Do dzieła zatem, niech do potomności
Przejdzie w tym kształcie, w jakim dziś tu gości!.
![]() | Zobacz w Wikiźródłach: • tłumaczenie Marii Sułkowskiej (1913) |
Sonet 101 (OH truant Muſe what ſhalbe thy amends[a]) – jeden z cyklu 154 sonetów autorstwa Williama Szekspira. Po raz pierwszy został opublikowany w 1609 roku[3].
Sonety 100–103 mają wspólną tematykę, którą są wariacje poetyckie na temat milczenia, które zmierzają do jego wyjaśnienia oraz usprawiedliwienia[4].
Treść
W sonecie tym, podmiot liryczny, przez niektórych badaczy utożsamiany z autorem[5][6], rozmawia z Muzą, która go opuściła, wyrzucając jej lenistwo i wzgardę dla piękna. Wyobraża sobie dalej, że Muza mu odpowiada, że piękno i młodość nie wymagają żadnych pochwał i zbędnych ozdobników. Wzywa ją jednak, aby dała nieśmiertelność urodzie ukochanego. W ostatnich wersach postanawia ją nauczyć, jak się powinno to czynić[4][7].
Polskie przekłady
1913 | Daj, muzo błędna, zadośćuczynienie | Maria Sułkowska | [8] | ||
1922 | Jak uniewinnisz, ty Muzo leniwa | Jan Kasprowicz | [9] | ||
1948 | Gnuśna muzo, i czymże spłacisz zaległości | Władysław Tarnawski | [10] | ||
1964 | Przecz się ociągasz, Muzo ma, leniwie | Jarosław Rymkiewicz | [11] | ||
1968 | Czemuś ty na wagarach, Muzo moja płocha | Marian Hemar | [12] | ||
1979 | Muzo leniwa, jak wzgardę opłacisz | Maciej Słomczyński | [13] | ||
2011 | Leniwa Muzo, jaką dasz rekompensatę | Stanisław Barańczak | [5] | ||
2015 | Muzo próżniacza, jak chcesz wynagrodzić | Ryszard Długołęcki | [14] |
Uwagi
- ↑
William Shakespeare: Shake-speares Sonnets. Neuer before Imprinted. (A Louers Complaint. By William Shake-speare.). Londyn: 1609.
Przypisy
- ↑ Wiktor Hahn: Shakespeare w Polsce : bibliografia. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1958, s. 36-38.
- ↑ Wanda Krajewska: Recepcja literatury angielskiej w Polsce w okresie modernizmu (1887-1918): informacje, sạdy, przekłady. Wrocław: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1972, s. 228.
- ↑ Roman Dyboski: O sonetach i poematach Szekspira.. Warszawa: Gebethner&Wolff, 1914, s. 28, 81.
- ↑ a b Shakespeare's Sonnets – Sonnet CI. Oxquarry Books Ltd. [dostęp 2016-07-03]. (ang.).
- ↑ a b Stanisław Barańczak: William Shakespeare Sonety Przekład, wstęp i opracowanie Stanisław Barańczak. Kraków: Wydawnictwo a5, 2011. ISBN 978-83-61298-50-2.
- ↑ Henryk Zbierski: William Shakespeare. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1988, s. 552-577. ISBN 83-214-0524-X.
- ↑ Roman Dyboski: O sonetach i poematach Szekspira.. Warszawa: Gebethner&Wolff, 1914, s. 41.
- ↑ Maria Sułkowska (MUS): Sonety Shakespeare’a I-CXXXIV i CXXXVII-CLIV. Kraków: G. Gebethner i spółka, 1913.
- ↑ Jan Kasprowicz: William Shakespeare Sonety z angielskiego przełożył Jan Kasprowicz. Warszawa: Instytut Wydawniczy „Bibljoteka Polska“, 1922.
- ↑ Fragment spuścizny Władysława Tarnawskiego. Sonety, „Lukrecja”, „Wenus i Adonis”. Autograf, 3 zeszyty. Dar Joanny Tarnawskiej. Dzieła W. Sheakespeare’a w przekładzie W. Tarnawskiego.. Biblioteka Jagiellońska Uniwersytetu Jagiellońskiego. [dostęp 2016-07-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-06-16)].
- ↑ Jerzy S. Sito: William Shakespeare Sonety wybrał i opracował Jerzy S. Sito, wstępem poprzedził Jan Kott. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1964.
- ↑ Marian Hemar: Sonety Szekspira. Londyn: Polska Fundacja Kulturalna, 1968.
- ↑ Maciej Słomczyński: Shakespeare William - Dzieła tom. 18 Sonety. Warszawa: Wydawnictwo Literackie, 1979.
- ↑ Ryszard Długołęcki: William Shakespeare Sonety przekład Ryszard Długołęcki. Bydgoszcz: Arspol, 2015. ISBN 978-83-936744-1-1.
Linki zewnętrzne
- Shakespeare's Sonnets – pełny tekst wraz z komentarzem. Oxquarry Books Ltd. [dostęp 2016-07-03]. (ang.).
- p
- d
- e
|