Sophie von La Roche
![]() Portret Sophie von La Roche (1778) | |||
Data i miejsce urodzenia | 6 grudnia 1730 | ||
---|---|---|---|
Data i miejsce śmierci | 18 lutego 1807 | ||
Narodowość | niemiecka | ||
Język | niemiecki | ||
Dziedzina sztuki | pisarka | ||
Ważne dzieła | |||
Geschichte des Fräuleins von Sternheim (1771) | |||
|
Marie Sophie von La Roche, urodzona jako Gutermann von Gutershofen (ur. 6 grudnia 1730 w Kaufbeuren, zm. 18 lutego 1807 w Offenbach am Main) – niemiecka pisarka. Prowadziła salon literacki.
Życiorys
Sophie Gutermann[1] była córką lekarza pochodzącego z Biberach an der Riß, Georga Friedricha Gutermanna i Reginy Barbary Gutermann, z domu Unold, urodzonej w Kaufbeuren. Miała dwanaścioro rodzeństwa[2].
Jako dziecko, w wieku już pięciu lat znała całą Biblię[2]. Uczyła się języka francuskiego, tańca, malarstwa, muzyki, szycia i gotowania[2].
27 grudnia 1753[2] zawarła małżeństwo z urzędnikiem – Georgiem Michaelem Antonem La Roche (1720–1788)[3], który szybko zrobił karierę i zamieszkał jako kanclerz rządu elektora Trewiru w Ehrenbreitstein, koło Koblencji[1].
Sophie i Georg mieli ośmioro dzieci, z których tylko pięcioro przeżyło[1]. Jej pierwsza i ulubiona córka Maximiliane[1], która wyszła za mąż, za bogatego kupca z Frankfurtu – Petera Antona von Brentano[1] i zmarła w wieku 37 lat po urodzeniu dwanaściorga dzieci[1]. Po jej śmierci siedmioro najmłodszych wnuków trafiło do babci – Sophie von La Roche, w tym Bettine Brentano i jej brat, Clemens[1]. La Roche opiekowała się nimi dopóki nie znaleziono dla nich odpowiednich szkół z internatem. Druga córka Sophie, Luise, nazywana pieszczotliwie Lulu, uciekła do rodziców przed swoim brutalnym mężem[1]. Mieszkając w domu rodzinnym pomagała matce w opiece nad ojcem, który doznał udaru mózgu[1]. Mąż Sophie von La Roche zmarł w 1789[1]. Matka i córka mieszkały razem aż do śmierci Sophie w 1807.
Rodzina
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d3/BrentanoFamilienbild.jpg/220px-BrentanoFamilienbild.jpg)
- Georg Friedrich Gutermann – ojciec;
- Regina Barbara Gutermann, z domu Unold – matka;
- Georg Michael Anton La Roche (ur. 1720, zm. pomiędzy 1788/1789) – mąż;
- Maximiliane von La Roche (ur. 3 maja 1756, zm. 19 listopada 1793. Po mężu Maximiliane Brentano.) – córka;
- Fritz von La Roche (ur. 10 grudnia 1757, zm. po 1814) – syn;
- Luise von La Roche – Lulu (ur. 13 maja 1759, zm. 1832. Po mężu Luise Möhn.) – córka;
- Carl Georg von La Roche – (ur. 11 stycznia 1766, zm. 11 września 1839) – syn;
- Franz Wilhelm von La Roche – (16 kwietnia 1768, zm. 1791) – syn.
Dzieła
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ee/Fanny_und_Julia_%28Penzel%29.jpg/220px-Fanny_und_Julia_%28Penzel%29.jpg)
- 1771: Geschichte des Fräuleins von Sternheim[4], ISBN 978-3-423-13530-6.;
- 1772: Der Eigensinn der Liebe und Freundschaft, eine Englische Erzählung, nebst einer kleinen deutschen Liebesgeschichte, aus dem Französischen.;
- 1780–1781: Rosaliens Briefe an ihre Freundin Mariane von St**.;
- 1783–1784: Pomona für Teutschlands Töchter.;
- 1785, 1788: Briefe an Lina, ein Buch für junge Frauenzimmer, die ihr Herz und ihren Verstand bilden wollen.;
- 1786: Neuere moralische Erzählungen.;
- 1787: Tagebuch einer Reise durch die Schweiz.;
- 1787: Journal einer Reise durch Frankreich.;
- 1788: Tagebuch einer Reise durch Holland und England.;
- 1789: Geschichte von Miss Lony und Der schöne Bund.;
- 1791: Briefe über Mannheim.;
- 1791: Lebensbeschreibung von Friderika Baldinger, von ihr selbst verfasst.;
- 1791: Rosalie und Cleberg auf dem Lande.;
- 1793: Erinnerungen aus meiner dritten Schweizerreise.;
- 1795–1797: Briefe an Lina als Mutter.;
- 1796: Schönes Bild der Resignation.;
- 1798: Erscheinungen am See Oneida, mit Kupfern.;
- 1799: Mein Schreibetisch.;
- 1800: Reise von Offenbach nach Weimar und Schönebeck im Jahr 1799.;
- 1801: Fanny und Julia, oder die Freundinnen.;
- 1804: Liebe-Hütten.;
- 1805: Herbsttage.;
- 1806: Melusinens Sommerabende[5];
- 2011: Sitten der schönen Pariser Welt[6], ISBN 978-3-89812-831-5.
Przypisy
- ↑ a b c d e f g h i j Sophie von La Roche. fembio.org. [dostęp 2020-03-19]. (niem.).
- ↑ a b c d Rebecca Holcomb: Sophie von LaRoche (1730-1807). oregonstate.edu. [dostęp 2000-12-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-12)]. (niem.).
- ↑ Klaus Günzel: Die Brentanos. zeit.de. [dostęp 1993-09-22]. (niem.).
- ↑ Christoph Martin Wieland: Geschichte des Fräuleins von Sternheim. Christoph Martin Wieland. Leipzig, 1771. deutschestextarchiv.de. [dostęp 2020-03-19]. (niem.).
- ↑ Sophie La Roche: Sophie von La Roche. gdz.sub.uni-goettingen.de, 1806. [dostęp 2000-10-18]. (niem.).
- ↑ Erdmut Jost: Jost, Erdmut (Hg.): Sitten der schönen Pariser Welt. mitteldeutscherverlag.de. [dostęp 2020-03-19]. (niem.).
- ISNI: 0000000108878465
- VIAF: 36932939
- LCCN: n84013571
- GND: 118569767
- LIBRIS: 64jlg9xq071pd7z
- BnF: 12030539g
- SUDOC: 028477634
- NLA: 35717080
- NKC: xx0097231
- BNE: XX1742302
- NTA: 069669988
- BIBSYS: 90226684
- CiNii: DA02488452
- Open Library: OL117567A
- PLWABN: 9810613801805606
- NUKAT: n2004035094
- J9U: 987007310286605171
- NSK: 000041905
- KRNLK: KAC201302088
- LIH: LNB:W11;=su
- RISM: people/30106295
- PWN: 3929880
- Britannica: biography/Sophie-von-La-Roche
- NE.se: sophie-von-la-roche
- SNL: Sophie_von_La_Roche
- Hrvatska enciklopedija: 35471