Stopnie służbowe w Policji
Stopnie służbowe w instytucjach policyjnych na terytorium Polski – tytuły oznaczające miejsce danego funkcjonariusza instytucji policyjnej w hierarchii służbowej.
Oznaki stopni policyjnych nawiązują do oznak stopni wojskowych i podobnie jak w wojsku nosi się je na mundurze policyjnym. Stopnie policyjne otrzymuje się dożywotnio (jednak, stopień traci się w wypadku utraty obywatelstwa polskiego, orzeczenia prawomocnym wyrokiem sądu pozbawienia praw publicznych lub skazania na karę pozbawienia wolności za przestępstwo popełnione z motywacji zasługującej na szczególne potępienie). Policjanci zwolnieni ze służby mogą używać posiadanego stopnia z dodaniem określenia „w stanie spoczynku”[1].
Stopnie Policji Państwowej (1918–1939)
- posterunkowy – kapral
- starszy posterunkowy – plutonowy
- przodownik – sierżant
- starszy przodownik – starszy sierżant
- aspirant – podporucznik
- podkomisarz – porucznik
- komisarz – kapitan
- nadkomisarz – major
- podinspektor – podpułkownik
- inspektor – pułkownik
- nadinspektor – generał brygady odpowiednika[2][3]
- generalny inspektor – generał brygady
Dystynkcje
Nazwa stopnia | Naramiennik Policji Państwowej (lata 1936–1938) | Naramiennik Policji Państwowej (lata 1938–1939) |
---|---|---|
Posterunkowy | ![]() | ![]() |
Starszy posterunkowy | ![]() | ![]() |
Przodownik | ![]() | ![]() |
Starszy przodownik | ![]() | ![]() |
Aspirant | ![]() | ![]() |
Podkomisarz | ![]() | ![]() |
Komisarz | ![]() | ![]() |
Nadkomisarz | ![]() | ![]() |
Podinspektor | ![]() | ![]() |
Inspektor | ![]() | ![]() |
Nadinspektor | ![]() | ![]() |
Generalny inspektor | ![]() | ![]() |
- Wykaz stopni Policji Państwowej (lata 1927–1936)
- Wykaz stopni Policji Państwowej (lata 1936–1938)
- Wykaz stopni Policji Państwowej (lata 1938–1939)
Stopnie obowiązujące w Policji Polskiej Generalnego Gubernatorstwa (1939–1945)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/df/Oznaki_stopni_s%C5%82u%C5%BCbowych_Polskiej_Policji_GG.jpg/300px-Oznaki_stopni_s%C5%82u%C5%BCbowych_Polskiej_Policji_GG.jpg)
W nawiasach podano odpowiedniki stopni Wojska Polskiego i policji niemieckiej:
- Funkcjonariusz (Szeregowy/Unterwachtmeister)
- Posterunkowy (Kapral/Wachtmeister)
- St. posterunkowy (Plutonowy/Hauptwachtmeister)
- Przodownik (Sierżant/Meister)
- St. przodownik (Starszy sierżant/Obermeister)
- Podkomisarz (Podporucznik/Leutnant)
- Komisarz (Porucznik/Oberleutnant)
- Nadkomisarz (Kapitan/Hauptmann)
- Podinspektor (Major)
- Inspektor (Podpułkownik/Oberstleutnant)
Stopnie obowiązujące w Milicji Obywatelskiej (1954–1990)
Stan na 21 lipca 1954 r.
Stopnie Milicji Obywatelskiej na podstawie Dekretu z 20 lipca 1954 r.[4]:
szeregowcy:
- szeregowiec
- starszy szeregowiec
podoficerowie:
- kapral
- plutonowy
- sierżant
- starszy sierżant
oficerowie:
- chorąży
- podporucznik
- porucznik
- kapitan
- major
- podpułkownik
- pułkownik
generałowie:
- generał
Stan na 18 lutego 1959 r. i późniejsze zmiany
Stopnie Milicji Obywatelskiej na podstawie Ustawy z 31 stycznia 1959 r.[5] oraz zmian wprowadzonych ustawą z 16 grudnia 1972 r.[6] i Ustawą z 21 listopada 1974 r.[7]:
szeregowcy:
- szeregowiec
- starszy szeregowiec
podoficerowie:
- kapral
- starszy kapral[9]
- plutonowy
- sierżant
- starszy sierżant
- sierżant sztabowy[9]
- starszy sierżant sztabowy[9]
oficerowie:
- młodsi oficerowie:
- podporucznik
- porucznik
- kapitan
- starsi oficerowie:
- major
- podpułkownik
- pułkownik
- generałowie:
- generał brygady
- generał dywizji
- generał broni[8]
Stan na 1 stycznia 1986 r.
Stopnie Milicji Obywatelskiej na podstawie Ustawy z 31 lipca 1985 r.[10]:
szeregowi:
- szeregowy
- starszy szeregowy
podoficerowie:
- młodsi podoficerowie:
- kapral
- starszy kapral
- starsi podoficerowie:
- plutonowy
- sierżant
- starszy sierżant
- sierżant sztabowy
- starszy sierżant sztabowy
chorążowie:
- młodsi chorążowie:
- młodszy chorąży
- chorąży
- starsi chorążowie:
- starszy chorąży
- chorąży sztabowy
- starszy chorąży sztabowy
oficerowie:
- młodsi oficerowie:
- podporucznik
- porucznik
- kapitan
- starsi oficerowie:
- major
- podpułkownik
- pułkownik
generałowie:
- generał brygady
- generał dywizji
- generał broni
Stopnie obowiązujące w Policji (1990–1995)
Korpus szeregowych Policji
Nazwa stopnia | Oznaczenie |
---|---|
posterunkowy | ![]() |
starszy posterunkowy | ![]() |
Korpus podoficerów Policji
Nazwa stopnia | Oznaczenie |
---|---|
sierżant Policji | ![]() |
starszy sierżant Policji | ![]() |
Korpus aspirantów Policji
Nazwa stopnia | Oznaczenie |
---|---|
aspirant Policji | ![]() |
Korpus oficerów Policji
Nazwa stopnia | Oznaczenie |
---|---|
podkomisarz Policji | ![]() |
komisarz Policji | ![]() |
nadkomisarz Policji | ![]() |
podinspektor Policji | ![]() |
inspektor Policji | ![]() |
nadinspektor Policji | ![]() |
generalny inspektor Policji | ![]() |
Dz.U. z 1990 r. nr 58, poz. 342
W Policji w oddziałach prewencji i pododdziałach antyterrorystycznych używano nazw stopni pochodzących z wojska. Dz.U. z 1991 r. nr 102, poz. 445
Stopnie służbowe Policji (od 2001 roku)
W Policji funkcjonariusze noszący określone stopnie wchodzą w skład Korpusów Policji. Stopniami policyjnymi są następujące rangi[11]:
Korpus szeregowych Policji
Nazwa stopnia | Oznaczenie |
---|---|
posterunkowy | ![]() |
starszy posterunkowy | ![]() |
Korpus podoficerów Policji
Nazwa stopnia | Oznaczenie |
---|---|
sierżant Policji | ![]() |
starszy sierżant Policji | ![]() |
sierżant sztabowy Policji | ![]() |
Korpus aspirantów Policji
Nazwa stopnia | Oznaczenie |
---|---|
młodszy aspirant Policji | ![]() |
aspirant Policji | ![]() |
starszy aspirant Policji | ![]() |
aspirant sztabowy Policji | ![]() |
Korpus oficerów młodszych Policji
Nazwa stopnia | Oznaczenie |
---|---|
podkomisarz Policji | ![]() |
komisarz Policji | ![]() |
nadkomisarz Policji | ![]() |
Korpus oficerów starszych Policji
Nazwa stopnia | Oznaczenie |
---|---|
podinspektor Policji | ![]() |
młodszy inspektor Policji | ![]() |
inspektor Policji | ![]() |
Korpus Generałów Policji
nadinspektor Policji | ![]() |
generalny inspektor Policji | ![]() |
Stopnie służbowe Policji mają swoje odpowiedniki w innych służbach na mocy Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 czerwca 2010 r.[12]
Mianowanie na stopień
Na stopnie policyjne w korpusie szeregowych mianuje przełożony: Komendant Główny Policji, komendanci wojewódzcy i powiatowi / miejscy Policji oraz komendanci szkół policyjnych[13]. Na stopnie w korpusach podoficerów i aspirantów, a także na stopień komisarza i nadkomisarza, mianuje przełożony: Komendant Główny Policji oraz komendanci wojewódzcy Policji[14]. Na stopień podkomisarza, czyli pierwszy stopień oficerski Policji (z wyłączeniem osób, które przeszły do Policji z innej służby mundurowej, a posiadających stopień służbowy podporucznika lub wyższy np. Służby Więziennej, SZ RP i innych) oraz na stopnie nadinspektora i generalnego inspektora mianuje Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych. Na pozostałe stopnie oficerskie (podinspektora, młodszego inspektora, inspektora) mianuje Komendant Główny Policji[15].
Mianowanie na wyższy stopień następuje stosownie do zajmowanego stanowiska służbowego oraz w zależności od opinii służbowej policjanta. Nadanie stopnia nie może nastąpić wcześniej niż po przesłużeniu w dotychczasowym stopniu:
- posterunkowego – 1 roku,
- starszego posterunkowego – 1 roku,
- sierżanta – 2 lat,
- starszego sierżanta – 2 lat,
- sierżanta sztabowego – 2 lat,
- młodszego aspiranta – 3 lat,
- aspiranta – 3 lat,
- starszego aspiranta – 2 lat,
- aspiranta sztabowego – 4 lat,
- podkomisarza – 3 lat,
- komisarza – 4 lat,
- nadkomisarza – 4 lat,
- podinspektora – 3 lat,
- młodszego inspektora – 4 lat,
- inspektora – 4 lat[16].
W szczególnie uzasadnionych przypadkach minister właściwy do spraw wewnętrznych, na wniosek Komendanta Głównego Policji, może mianować każdego policjanta na wyższy stopień, oprócz mianowań zastrzeżonych dla Prezydenta RP[17].
Obniżenie stopnia
O obniżeniu stopnia decyduje przełożony właściwy do mianowania na ten stopień. O pozbawieniu stopnia oficerskiego decyduje Komendant Główny Policji. O obniżeniu stopnia lub pozbawieniu stopni nadinspektora Policji i generalnego inspektora Policji decyduje Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek ministra właściwego do spraw wewnętrznych[18].
Przywrócenie stopnia
Policjantowi przywraca się stopień w przypadku uchylenia:
- prawomocnego skazania na pozbawienie praw publicznych
- prawomocnego skazania na karę pozbawienia wolności za przestępstwo popełnione z niskich pobudek
- decyzji, na podstawie której nastąpiło pozbawienie stopnia lub kary dyscyplinarnej obniżenia stopnia.
Decyzję o przywróceniu stopnia oficerskiego podejmuje Komendant Główny Policji. W pozostałych przypadkach decyzję o przywróceniu stopnia podejmuje przełożony właściwy do mianowania na ten stopień[19].
Zobacz też
- stopnie wojskowe
- stopnie w Służbie Więziennej
- stopnie w Państwowej Straży Pożarnej
- stopnie w Ochotniczej Straży Pożarnej
![]() | Zobacz multimedia związane z tematem: Stopnie służbowe w Policji |
Przypisy
- ↑ Ustawa o Policji – art. 53 (Dz.U. z 2023 r. poz. 171).
- ↑ Policja Państwowa II RP [online], www.dws-xip.pl [dostęp 2021-01-10] .
- ↑ Pin on Polski mundur/Polish uniform [online], Pinterest [dostęp 2021-01-10] (pol.).
- ↑ Dz.U. z 1954 r. nr 34, poz. 143.
- ↑ Dz.U. z 1959 r. nr 12, poz. 69.
- ↑ Dz.U. z 1972 r. nr 53, poz. 343.
- ↑ Dz.U. z 1974 r. nr 44, poz. 264.
- ↑ a b c d e Od 29 listopada 1974 r.
- ↑ a b c Od 1 stycznia 1973 r.
- ↑ Dz.U. z 1985 r. nr 38, poz. 181.
- ↑ Ustawa o Policji – art. 47 ust. 3 (Dz.U. z 2023 r. poz. 171).
- ↑ Dystynkcje Polskich Służb Mundurowych [online], www.dystynkcje.pl [dostęp 2017-12-03] (pol.).
- ↑ Ustawa o Policji – art. 48 ust. 1 i art. 32 ust. 1 (Dz.U. z 2023 r. poz. 171).
- ↑ Ustawa o Policji – art. 48 ust. 2 (Dz.U. z 2023 r. poz. 171).
- ↑ Ustawa o Policji – art. 48 ust. 3 (Dz.U. z 2023 r. poz. 171).
- ↑ Ustawa o Policji – art. 52 ust. 1 (Dz.U. z 2023 r. poz. 171).
- ↑ Ustawa o Policji – art. 52 ust. 3 (Dz.U. z 2023 r. poz. 171).
- ↑ Ustawa o Policji – art. 54 (Dz.U. z 2023 r. poz. 171).
- ↑ Ustawa o Policji – art. 55 (Dz.U. z 2023 r. poz. 171).
Linki zewnętrzne
- Strona o dystynkcjach i mundurach polskich służb mundurowych
- Wykaz stopni Policji (lata 1997–2001)
- Wykaz stopni Policji (lata 1995–1997)
- p
- d
- e
Komendy wojewódzkie | |
---|---|
Komórki organizacyjne utworzone z komórek KGP |
|
Rodzaje służb |
|
Ośrodki szkolenia |
|
Inne |
- p
- d
- e
Korpus szeregowych | |
---|---|
Korpus podoficerów | |
Korpus aspirantów | |
Korpus oficerów młodszych | |
Korpus oficerów starszych | |
Korpus generałów |