Stulicha psia
![]() | |||
Systematyka[1][2] | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | rośliny | ||
Podkrólestwo | |||
Nadgromada | |||
Gromada | |||
Podgromada | |||
Nadklasa | okrytonasienne | ||
Klasa | Magnoliopsida | ||
Nadrząd | |||
Rząd | kapustowce | ||
Rodzina | kapustowate | ||
Rodzaj | stulicha | ||
Gatunek | stulicha psia | ||
Nazwa systematyczna | |||
Descurainia sophia (L.) Webb ex Prantl H. G. A. Engler & K. A. E. Prantl, Nat. Pflanzenfam. 3(2):192. 1891 | |||
Synonimy | |||
| |||
| |||
|
Stulicha psia (Descurainia sophia) – gatunek rośliny należący do rodziny kapustowatych. Znana też jako stulisz właściwy[4].
Rozmieszczenie geograficzne
Rodzimy obszar występowania obejmuje Europę, znaczną część Azji oraz Algierię, Egipt, i Maroko w Afryce Północnej[3]. Rozprzestrzenia się też gdzieniegdzie poza rejonem swojego rodzimego występowania na obszarach o umiarkowanym klimacie[3]. W polskiej florze jest pospolitym na całym obszarze archeofitem.
Morfologia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/be/Descurainia_sophia_%287282057200%29.jpg/180px-Descurainia_sophia_%287282057200%29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b6/Descurainia_sophia_kz07.jpg/180px-Descurainia_sophia_kz07.jpg)
- Łodyga
- Wyprostowana, wzniesiona i zwykle rozgałęziona, krótko owłosiona. Wysokość 20-100 cm.
- Liście
- Szarozielone, dwu- lub trzykrotnie pierzastosieczne z równowąsko lancetowatymi łatkami, nie szerszymi niż jeden milimetr. Liście gęsto gwiazdkowato owłosione.
- Kwiaty
- Bladożółte płatki, długie na 2 milimetry, tak duże jak kielich. Czasami brak płatków. Kwiaty w gronie bez przysadek. Kwitnie od maja do lipca, czasami do września, jest owadopylna lub samopylna.
- Owoce
- Wzniesiona, sierpowato zgięta łuszczyna ku górze, ok. półtora razy dłuższa od szypułki. Nasiona roznoszone są przez wiatr, a także przez ludzi i zwierzęta.
Biologia i ekologia
Roślina jednoroczna lub (czasami) dwuletnia. Siedlisko: pola, drogi, wysypiska, nasypy piaszczyste. Pospolity chwast. Jest rośliną azotolubną, dobrym wskaźnikiem gleb bogatych w azot. W klasyfikacji zbiorowisk roślinnych gatunek charakterystyczny dla All. Sisymbrion, Ass. Sisymbrietum sophiae[5]. Roślina trująca - ziele zawiera glukozyd siarkocyjanianowy i w większych ilościach jest lekko trujące[6].
Płodność
Gatunek o bardzo wysokiej płodności. Liczba nasion z rośliny w stanowisku ruderalnym wynosi nieco ponad 4 tysiące, a na polach uprawnych sięga blisko 76 tysięcy. Rekordowa płodność z jednej rośliny tego gatunku to niemal 1,1 miliona nasion[7].
Przypisy
- ↑ Michael A.M.A. Ruggiero Michael A.M.A. i inni, A Higher Level Classification of All Living Organisms, „PLOS One”, 10 (4), 2015, art. nr e0119248, DOI: 10.1371/journal.pone.0119248, PMID: 25923521, PMCID: PMC4418965 [dostęp 2020-02-20] (ang.).
- ↑ Peter F.P.F. Stevens Peter F.P.F., Angiosperm Phylogeny Website, Missouri Botanical Garden, 2001– [dostęp 2010-11-10] (ang.).
- ↑ a b c Germplasm Resources Information Network (GRIN). [dostęp 2010-11-11].
- ↑ Jakub Mowszowicz: Pospolite rośliny naczyniowe Polski. Wyd. czwarte. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1979, s. 133. ISBN 83-01-00129-1.
- ↑ Władysław Matuszkiewicz: Przewodnik do oznaczania zbiorowisk roślinnych Polski. Warszawa: Wyd. Naukowe PWN, 2006. ISBN 83-01-14439-4.
- ↑ Jakub Mowszowicz: Flora jesienna. Przewodnik do oznaczania dziko rosnących jesiennych pospolitych roślin zielnych. Warszawa: WSiP, 1986. ISBN 83-02-00607-6.
- ↑ Elżbieta Pytlarz: Biologiczne i ekologiczne właściwości stulichy psiej (Descurainia sophia (L.) Webb ex Prantl). Praca doktorska. Wrocław: Uniwersytet Przyrodniczy, 2017.
Bibliografia
- Olga Seidl, Józef Rostafiński: Przewodnik do oznaczania roślin. Warszawa: PWRiL, 1973.
- Władysław Szafer, Stanisław Kulczyński: Rośliny polskie. Warszawa: PWN, 1953.
- SNL: hundesennep
- Catalana: 0153428
- BioLib: 39015
- EoL: 584049
- EUNIS: 163207
- Flora of China: 200009407
- Flora of North America: 200009407
- FloraWeb: 1909
- GBIF: 3044318
- identyfikator iNaturalist: 58074
- IPNI: 282077-1
- ITIS: 22843
- NCBI: 89411
- identyfikator Plant List (Royal Botanic Gardens, Kew): kew-2761851
- Plants of the World: urn:lsid:ipni.org:names:78248-2
- Tela Botanica: 21957
- identyfikator Tropicos: 4100428
- USDA PLANTS: DESO2
- CoL: 34ZD5