Torebnikowate
Hypsiprymnodontidae | |||
Collett, 1877[1] | |||
![]() Przedstawiciel rodziny – torebnik piżmowy (Hypsiprymnodon moschatus) | |||
Systematyka | |||
Domena | eukarionty | ||
---|---|---|---|
Królestwo | zwierzęta | ||
Typ | strunowce | ||
Podtyp | kręgowce | ||
Gromada | ssaki | ||
Podgromada | żyworodne | ||
Infragromada | |||
Rząd | dwuprzodozębowce | ||
Podrząd | kangurokształtne | ||
Nadrodzina | Macropodoidea | ||
Rodzina | torebnikowate | ||
Typ nomenklatoryczny | |||
Rodzina: Hypsiprymnodon Ramsay, 1876 | |||
Synonimy | |||
| |||
Rodzaje i gatunki | |||
| |||
| |||
|
Torebnikowate[9] (Hypsiprymnodontidae) – monotypowa rodzina ssaków niższych z nadrodziny Macropodoidea w obrębie rzędu dwuprzodozębowców (Diprotodontia).
Zasięg występowania
Rodzina obejmuje obecnie jeden żyjący współcześnie gatunek występujący w północno-wschodniej Australii[10].
Morfologia
Długość ciała (bez ogona) 15–27 cm, długość ogona 12–16 cm; masa ciała 360–680 g[11][12].
Systematyka
Rodzaj zdefiniował w 1876 roku australijski ornitolog Edward Pierson Ramsay na łamach Proceedings of the Linnean Society of New South Wales[8]. Jako gatunek typowy Ramsay wyznaczył w ramach monotypii torebnika piżmowego (H. moschatus).
Etymologia
- Hypsiprymnodon: rodzaj Hypsiprymnus Illiger, 1811 (kanguroszczur); οδους odous, οδοντος odontos „ząb”[13].
- Pleopus: gr. πλεων pleōn „pełny, kompletny”, forma wyższa od πολυς polus „dużo”; πους pous, ποδος podos „stopa”[14]. Gatunek typowy: Pleopus nudicaudatus R. Owen, 1877 (= Hypsiprymnodon moschatus Ramsay, 1876).
Podział systematyczny
Do rodziny należy jeden rodzaj i jeden występujący współcześnie gatunek[15][10][16][9]:
- Hypsiprymnodon moschatus Ramsay, 1876 – torebnik piżmowy
Opisano również gatunki wymarłe z miocenu Australii:
- Hypsiprymnodon bartholomaii Flannery & M. Archer, 1987[17]
- Hypsiprymnodon dennisi Bates, Travouillon, Cooke, Beck, Hand & M. Archer, 2014[18]
- Hypsiprymnodon karenblackae Bates, Travouillon, Cooke, Beck, Hand & M. Archer, 2014[19]
- Hypsiprymnodon philcreaseri Bates, Travouillon, Cooke, Beck, Hand & M. Archer, 2014[20]
Uwagi
- ↑ Typ nomenklatoryczny: Pleopus R. Owen, 1877 (= Hypsiprymnodon Ramsay, 1876).
Przypisy
- ↑ R. Collett. On a Collection of Mammals from Central and Northern Queensland. „Zoologische Jahrbücher”. 2, s. 906, 1877. (ang.).
- ↑ R. Owen. On Hypsiprynmodon, Ramsay, a Genus indicative of a distinct Family (Pleopodidæ) in the Diprotodont Section of the Marsupialia. „Transactions of the Linnean Society of London”. Second series. Zoology. 1, s. 574, 1878. (ang.).
- ↑ O. Thomas. On the wallaby commonly known as Lagorchestes fasciatus. „Proceedings of the Zoological Society of London”. 1886, s. 547, 1886. (ang.).
- ↑ O. Thomas: Catalogue of the Marsupialia and Monotremata in the collection of the British Museum (Natural History). London: Printed by order of the Trustees, 1888, s. 122. (ang.).
- ↑ F. Ameghino. Enumeration synoptique des espèces de Mammifères fossiles des formations Éocéne de Patagonie. „Boletin de la Academia Nacional de Ciencias en Córdoba, República Argentina”. 13, s. 331, 1893. (hiszp.).
- ↑ L.G. Marshall. The families and genera of Marsupialia. „Fieldiana”. Geology. New series. 8, s. 30, 1981. (ang.).
- ↑ R. Owen. On a new Marsupial from Australia. „The Annals and Magazine of Natural History”. Fourth series. 20 (120), s. 542, 1877. (ang.).
- ↑ a b E.P. Ramsay. Description of a new genus and species of rat kangaroo, allied to the genus Hypsiprymnus, proposed to be called Hypsiprymnodon moschatus. „Proceedings of the Linnean Society of New South Wales”. 1, s. 33, 1877. (ang.).
- ↑ a b c Nazwy zwyczajowe za: W. Cichocki, A. Ważna, J. Cichocki, E. Rajska-Jurgiel, A. Jasiński & W. Bogdanowicz: Polskie nazewnictwo ssaków świata. Warszawa: Muzeum i Instytut Zoologii PAN, 2015, s. 14. ISBN 978-83-88147-15-9. (pol. • ang.).
- ↑ a b C.J. Burgin, D.E. Wilson, R.A. Mittermeier, A.B. Rylands, T.E. Lacher & W. Sechrest: Illustrated Checklist of the Mammals of the World. Cz. 1: Monotremata to Rodentia. Barcelona: Lynx Edicions, 2020, s. 90. ISBN 978-84-16728-34-3. (ang.).
- ↑ A. Dennis: Family Hypsiprymnodontidae (Musky Rat Kangaroo). W: D.E. Wilson & R.A. Mittermeier (redaktorzy): Handbook of the Mammals of the World. Cz. 5: Monotremes and Marsupials. Barcelona: Lynx Edicions, 2015, s. 599. ISBN 978-84-96553-99-6. (ang.).
- ↑ Class Mammalia. W: Lynx Nature Books (A. Monadjem (przedmowa) & C.J. Burgin (wstęp)): All the Mammals of the World. Barcelona: Lynx Edicions, 2023, s. 61. ISBN 978-84-16728-66-4. (ang.).
- ↑ Palmer 1904 ↓, s. 343.
- ↑ Palmer 1904 ↓, s. 547.
- ↑ N. Upham, C. Burgin, J. Widness, M. Becker, C. Parker, S. Liphardt, I. Rochon & D. Huckaby: Treeview of Mammalian Taxonomy Hierarchy. [w:] ASM Mammal Diversity Database (Version 1.11) [on-line]. American Society of Mammalogists. [dostęp 2023-08-06]. (ang.).
- ↑ D.E. Wilson & D.M. Reeder (redaktorzy): Genus Hypsiprymnodon. [w:] Mammal Species of the World. A Taxonomic and Geographic Reference (Wyd. 3) [on-line]. Johns Hopkins University Press, 2005. [dostęp 2022-12-09].
- ↑ T.F. Flannery & M. Archer: Hypsiprymnodon bartholomaii (Marsupialia: Potoroidae), a new species from the Miocene Dwornamor Local Fauna and a reassessment of the phylogenetic position of H. moschatus. W: M. Archer (red.): Possums and Opossums: Studies in Evolution. Chipping Norton: Surrey Beatty & Sons, 1987, s. 749–758. ISBN 978-0-949324-05-4. (ang.).
- ↑ Bates i in. 2014 ↓, s. 387.
- ↑ Bates i in. 2014 ↓, s. 391.
- ↑ Bates i in. 2014 ↓, s. 385.
Bibliografia
- H. Bates, K.J. Travouillon, B.N. Cooke, R.M. Beck, S.J. Hand & M. Archer. Three new Miocene species of musky rat-kangaroos (Hypsiprymnodontidae, Macropodoidea): description, phylogenetics and paleoecology. „Journal of Vertebrate Paleontology”. 34 (2), s. 383–396, 2014. DOI: 10.1080/02724634.2013.812098. (ang.).
- T.S. Palmer. Index Generum Mammalium: a List of the Genera and Families of Mammals. „North American Fauna”. 23, s. 1–984, 1904. (ang.).