Tu-104
![]() Tu-104B linii Aerofłot | |||
Dane podstawowe | |||
Państwo | |||
---|---|---|---|
Producent | |||
Konstruktor | Tupolew | ||
Typ | |||
Konstrukcja | metalowa | ||
Załoga | 8 | ||
Historia | |||
Data oblotu | 17 czerwca 1955 | ||
Liczba egz. | 201 | ||
Dane techniczne | |||
Napęd | 2 x silniki turboodrzutowe RD-3M-500 | ||
Ciąg | 2 x 95,1 kN | ||
Wymiary | |||
Rozpiętość | 34,54 m | ||
Długość | 38,85 m | ||
Wysokość | 11,9 m | ||
Powierzchnia nośna | 184 m² | ||
Masa | |||
Własna | 42 080 kg Tu-104 | ||
Startowa | 74 500 kg Tu-104 | ||
Osiągi | |||
Prędkość maks. | 950 km/h | ||
Prędkość przelotowa | 750 - 800 km/h | ||
Prędkość wznoszenia | 10 m/s | ||
Pułap | 11 500 m | ||
Zasięg | 2 650 km | ||
Rozbieg | 1 970 m Tu-104 | ||
Dobieg | 1 600 m Tu-104 | ||
Dane operacyjne | |||
Liczba miejsc | |||
50 Tu-104 70 Tu-104A 100 Tu-104B/W/D | |||
Użytkownicy | |||
![]() ![]() | |||
Rzuty | |||
![]() | |||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3f/Aeroflot_Tupolev_Tu-104B_at_Arlanda%2C_July_1968.jpg/300px-Aeroflot_Tupolev_Tu-104B_at_Arlanda%2C_July_1968.jpg)
Tu-104 (ros.) Ту-104 – pierwszy samolot pasażerski z napędem turboodrzutowym produkowany w ZSRR. Zaprojektowany został przez biuro konstrukcyjne Tupolewa, a wytwarzany był w latach 1956-1961.
Wykorzystywany w barwach Aerofłotu i czechosłowackich ČSA. Zbudowano około dwustu samolotów tego typu.
Czwarty turboodrzutowy samolot pasażerski na świecie, po De Havilland Comet, Avro Canada C-102 Jetliner i Sud Aviation Caravelle.
Historia
Konstrukcja samolotu została oparta o rozwiązania wykorzystywane w wojskowym samolocie Tu-16, który charakteryzował się bardzo dobrymi właściwościami, niezawodną konstrukcją i jest wykorzystywany do dzisiaj. Doświadczenia zdobyte przy budowie i użytkowaniu bombowca pozwoliły w 1954 roku przystąpić do projektowania samolotu pasażerskiego, pierwotnie przeznaczonego do przewozu 50 pasażerów. 17 czerwca 1955 roku nowa maszyna wzbiła się po raz pierwszy w powietrze, a w połowie maja następnego roku, weszła na wyposażenie Aerofłotu. 15 września 1956 roku samolot odbył pierwszy rejsowy lot z Moskwy do Irkucka, a 12 października samolot odbył pierwszy międzynarodowy lot z Moskwy do Pragi i był to pierwszy lot samolotu pasażerskiego z napędem turboodrzutowym na linii międzynarodowej. Na Tu-104 ustanowiono 26 rekordów świata samolotów pasażerskich w prędkości i udźwigu. Maszyna była wykorzystywana w przewozach pasażerskich do końca lat 70. ubiegłego wieku.
Konstrukcja
Tu-104 jest dwusilnikowym, wolnonośnym dolnopłatem o całkowicie metalowej konstrukcji. Pół-skorupowy kadłub o kołowym przekroju mieścił hermetyzowaną kabinę składającą się z części pasażerskiej i załogowej. Załoga składała się z dwóch pilotów, nawigatora, mechanika pokładowego, radiotelegrafisty i trzech stewardes do obsługi pasażerów. Skrzydło skośne (35° na krawędzi natarcia) wyposażone w lotki i klapy szczelinowe. Na górnej powierzchni płatów zamontowano grzebienie aerodynamiczne zapobiegające odginaniu się strug przepływającego powietrza w kierunku końcówek skrzydeł i wymuszające równoległy opływ na całej powierzchni płata. Usterzenie klasyczne, wolnonośne ze statecznikami o konstrukcji dźwigarowej. Krawędzie natarcia skrzydeł i stateczników zaopatrzone w instalację przeciwoblodzeniową, stateczniki w instalację elektryczną, a skrzydła są owiewane gorącym powietrzem doprowadzanym ze sprężarki silników. Chowane podwozie, przednie dwukołowe do wnęki w kadłubie, dwa główne zespoły po cztery koła do gondoli w skrzydłach. Napęd samolotu stanowiły dwa silniki turboodrzutowe RD-3M-500, będące cywilną wersją wojskowych AM-3. Zbiorniki paliwa rozmieszczone są w skrzydłach. Na bazie Tu-104 opracowano prototypy wojskowych samolotów: Tu-107 i czterosilnikowego Tu-110.
Wersje
- Tu-104 - wersja prototypowa dla 50 pasażerów z silnikami AM-3 stosowanymi w Tu-16.
- Tu-104A - pierwsza wersja seryjna z 70 miejscami pasażerskimi, 16 w kabinie pierwszej klasy i 54 w klasie turystycznej.
- Tu-104B - wersja Tu-104A z przedłużonym kadłubem, w której zlikwidowano pierwszą klasę i zagęszczono rozstawienie foteli, uzyskując zdolność do przewożenia 100 pasażerów.
- Tu-104D - wersja Tu-104A z możliwością przewożenia 85 pasażerów.
- Tu-104W - wersja Tu-104A z możliwością przewożenia 100 pasażerów.
- Tu-104E - wersja specjalnie przystosowana do bicia rekordów napędzana silnikami RD-16-15.
- Tu-104LL - wersja przystosowana do badań w locie awioniki samolotów Tu-128 i Tu-22M.
- Tu-104AK - wersja przeznaczona do treningu przyszłych kosmonautów radzieckich.
Katastrofy
Z tym tematem związana jest kategoria: Katastrofy lotnicze z udziałem samolotu Tu-104.
Zobacz też
Bibliografia
- Jerzy Grzegorzewski, Komunikacyjny odrzutowiec Tu-104, "Skrzydlata Polska", nr 13 (1982), s. 8-9, ISSN 0137-866x.
- p
- d
- e
Cywilne | |
---|---|
Wojskowe | |
Bezzałogowe | |
Eksperymentalne | |
Projekty | |
Historyczne |
|
- Britannica: technology/Tu-104
- SNL: Tu-104