V1500 Cygni
Dane obserwacyjne (J2000) | |||
Gwiazdozbiór | |||
---|---|---|---|
Rektascensja | 21h 11m 36,6s | ||
Deklinacja | +48° 09′ 02,1″ | ||
Alternatywne oznaczenia | |||
| |||
|
V1500 Cygni (również Nova Cygni 1975) – nowa klasyczna w gwiazdozbiorze Łabędzia, która została odkryta 29 sierpnia 1975.
W sierpniu 1975, jeszcze przed jej gwałtownym wybuchem, jasność gwiazdy powoli wzrosła z 17,6m do 13,5m[1], aby nagle 29 sierpnia osiągnąć jasność widomą 3m – odkrył ją wówczas japoński astronom Minoru Honda[2]. Następnego dnia gwiazda osiągnęła maksymalną jasność ok. 2,0m[2], stając się drugą pod względem jasności nową obserwowaną w XX wieku (po Nova Puppis 1942)[3]. Po wybuchu gwiazda gwałtownie zmniejszyła swoją jasność o 3 magnitudo w ciągu zaledwie trzech dni (tego typu gwiazdy określane są mianem „szybkich nowych”[4]), a w sumie o siedem magnitudo w ciągu 45 dni[2][3].
Dodatkowe dane obserwacyjne uzyskane od czasu wybuchu, szczególnie dzięki pracy polskich astronomów – dr Ireny Semeniuk, prof. Andrzeja Kruszewskiego, prof. Aleksandera Schwarzenberga-Czernego, dr. hab. Tomasza Chlebowskiego, dr. hab. Macieja Mikołajewskiego i prof. Joanny Mikołajewskiej (wówczas pod panieńskim nazwiskiem: Wołczyk) z Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego – pozwoliły określić dokładną naturę obiektu V1500 Cygni. Według badań polskich astronomów jest to tzw. gwiazda typu AM Her (inaczej polar)[5]. Jest to bliski układ podwójny, którego jednym ze składników jest biały karzeł o tak silnym polu magnetycznym, że nie może się wokół niego wytworzyć dysk akrecyjny z materii „przyciąganej” z drugiej gwiazdy układu, ale wzdłuż linii pola magnetycznego materia ta spływa w okolice biegunów białego karła.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/17/V1500.Cyg.JD2442500-2444500.LightCurve.png/300px-V1500.Cyg.JD2442500-2444500.LightCurve.png)
Daty podano w dniach juliańskich.
Zobacz też
Przypisy
- ↑ V1500 Cyg. The Variable Internation Star Index. [dostęp 2008-10-23].
- ↑ a b c V1500 Cyg (Nova Cygni 1975). American Association of Variable Star Observers. [dostęp 2010-12-25]. (ang.).
- ↑ a b Nova Cygni 1975 (V1500 Cygni). The Internet Encyclopedia of Science. [dostęp 2008-10-23].
- ↑ Paweł Pietrukowicz: Poszukiwanie nowych karłowatych w wybranych gromadach kulistych projektu CASE. 2008-02. [dostęp 2008-10-23].
- ↑ I.I. Semeniuk I.I. i inni, Photometric observations of Nova V1500 Cygni, „Acta Astronomica”, 27 (4), 1977, s. 301–318 [dostęp 2024-06-17] .
Linki zewnętrzne
- CCD Photometry of Nova V1500 Cygni Twenty Years After
- V1500 Cygni w bazie SIMBAD (ang.)
- PWN: 3948551