Wikipedia chińskojęzyczna
![]() | |||
Data uruchomienia | 11 maja 2001 | ||
---|---|---|---|
Liczba artykułów | 1 440 272 | ||
Zarejestrowanych użytkowników | 3 577 715 | ||
Administratorów | 65 | ||
Kamienie milowe | |||
100 000 artykułów | 12 listopada 2006 | ||
200 000 artykułów | 31 lipca 2008 | ||
1 000 000 artykułów | 13 kwietnia 2018 | ||
| |||
Strona internetowa |
Wikipedia chińskojęzyczna – prowadzona w języku chińskim edycja Wikipedii uruchomiona 11 maja 2001[1]. 11 listopada 2011 roku chińskojęzyczna Wikipedia miała 384 072 artykułów, co dawało jej 12. pozycję wśród wszystkich edycji językowych.
Nazwa Wikipedii
Chińskojęzyczna nazwa Wikipedii została ustalona 21 października 2003 po uprzednim głosowaniu. Nazwa (chiń. upr. 维基百科; chiń. trad. 維基百科; pinyin wéi jī bǎi kē) oznacza „Wiki-encyklopedia”. Transkrypcja słowa „wiki” jest złożona z dwóch znaków: 維/维, oznaczających połączenie czegoś za pomocą sieci (również za pomocą Internetu), oraz 基, oznaczającego fundamenty (najczęściej budynku). Tak więc nazwa może być interpretowana jako: „encyklopedia, która łączy (zbiera) fundamentalną wiedzę ludzkości”.
Jednakże najczęściej w języku chińskim słowo wiki zapisuje się nie jako 維基 / 维基, lecz jako 維客 / 维客 lub 圍紀 / 围纪, które są również transkrybowane jako „wiki”. Jako rezultat użycia takiej nazwy, terminy 維基 / 维基 stały się znakami rozpoznawczymi projektów Wikimedia Foundation[2].
Podtytuł Wikipedii chińskojęzycznej to: 海納百川,有容乃大 / 海纳百川,有容乃大. co oznacza: „Do morza spływają setki rzek. Jest ono zdolne, by wszystkie przyjąć i dlatego jest takie wielkie”. Podtytuł to pierwsza część dwuwiersza stworzonego przez Lina Zexu za czasów panowania dynastii Qing.
Cenzura w Chińskiej Republice Ludowej
Wikipedia chińskojęzyczna oraz inne wersje językowe były w Chińskiej Republice Ludowej kilkukrotnie blokowane. Pod nadzorem cenzury powstaje Baidu Baike, nazywana także Baidupedią.
19 października 2005 chińska cenzura całkowicie zablokowała dostęp do Wikipedii. W rok później, 10 października 2006, została zdjęta blokada na anglojęzyczną i inne wersje językowe Wikipedii[3], jednak bez dostępu do części haseł, dotyczących m.in. Falun Gong i wydarzeń na placu Tian’anmen w 1989 roku[4][5]. Chińska Wikipedia pozostała mimo to nadal zablokowana[6]. Po siedmiu dniach wszystkie wersje językowe zostały ponownie całkowicie zablokowane[7]. 15 czerwca 2007 roku blokada została zdjęta, jednak ponownie bez dostępu do części haseł i chińskiej wersji językowej Wikipedii[8]. Po dwóch miesiącach, 31 sierpnia, serwery Wikipedii znowu zostały całkowicie zablokowane[9].
2 kwietnia 2008 blokada Wikipedii, także w wersji chińskojęzycznej, została całkowicie zniesiona na krótki okres[10]. Blokada na Wikipedię chińskojęzyczną została później na pewien czas przywrócona i ponownie zdjęta 31 lipca 2008; jednym z powodów zdjęcia blokady mogłby być Igrzyska Olimpijskie odbywające się w Chinach w tym samym roku[11].
Blokada wersji chińskojęzycznej została przywrócona 19 maja 2015[12]; pod koniec kwietnia 2019 roku blokada została rozszerzona na inne wersje językowa, a także powiązane projekty Wikimedia Foundation[13][14][15].
Wersje językowe w pozostałych językach chińskich
Ze względu na dużą różnorodność języka chińskiego (jego odmiany często są klasyfikowane jako oddzielne języki[16]) wersje językowe Wikipedii istnieją także w poszczególnych językach chińskich, takich jak mindong, wu, gan, hakka i klasyczny (dawny) język chiński. Istnieje również Wikipedia w języku kantońskim oraz Wikipedia w języku minnańskim.
Zobacz też
- Baidu Baike
Przypisy
- ↑ JasonJ. Richey JasonJ., [Wikipedia-l] new language wikis [online] [dostęp 2021-06-20] (ang.).
- ↑ Tłumaczenia słowa „Wikipedia” w języku chińskim.
- ↑ China government unblocks access to Wikipedia’s English-language version. 13 października 2006. [dostęp 2010-01-26].
- ↑ Wikipedia unblocked, but is Nanny throttling Youtube uploads?. 12 października 2006. [dostęp 2010-01-26].
- ↑ I’m In Beijing and Here I Go... 12 października 2006. [dostęp 2010-01-26].
- ↑ China PARTIALLY unblocks Wikipedia. 11 października 2006. [dostęp 2010-01-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (1 grudnia 2006)].
- ↑ The Nanny changes her mind: Wikipedia blocked again. 17 listopada 2006. [dostęp 2010-01-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (21 lutego 2007)].
- ↑ English Wikipedia unblocked in China. 18 czerwca 2007. [dostęp 2010-01-26].
- ↑ Wikipedia Blocked in China Again. 6 września 2007. [dostęp 2010-01-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (9 czerwca 2009)].
- ↑ China uncensors Wikipedia. 3 lipca 2008. [dostęp 2010-01-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (10 czerwca 2011)].
- ↑ Chinese net censors unblock BBC, Wikipedia. 31 lipca 2008. [dostęp 2010-01-26].
- ↑ CharlieCh. Smith CharlieCh., ContributorCo-Founder, GreatFire.org, We Had Our Arguments, But We Will Miss You Wikipedia [online], HuffPost, 18 czerwca 2015 [dostęp 2021-07-26] (ang.).
- ↑ Wikipedia blocked in China in all languages, „BBC News”, 14 maja 2019 [dostęp 2021-07-26] (ang.).
- ↑ g i inni, China is now blocking all language editions of Wikipedia [online], ooni.org, 4 maja 2019 [dostęp 2021-07-26] (ang.).
- ↑ Wikimedia Foundation urges Chinese authorities to lift block of Wikipedia in China [online], Wikimedia Foundation, 17 maja 2019 [dostęp 2021-07-26] (ang.).
- ↑ Chinese | Ethnologue Free [online], Ethnologue (Free All) [dostęp 2024-06-22] (ang.).
Linki zewnętrzne
- Wikipedia chińskojęzyczna
- Techniczne informacje o automatycznej konwersji w chińskiej Wikipedii pomiędzy pismami chińskim uproszczonym a chińskim tradycyjnym (ang.)
- p
- d
- e
6 000 000+ | |
---|---|
2 000 000+ |
|
1 000 000+ |
|
500 000+ |
|
200 000+ |
|
100 000+ |
|
50 000+ |
|