Wody artezyjskie
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/73/Artesian_aquifer_scheme.svg/300px-Artesian_aquifer_scheme.svg.png)
1. Warstwa wodonośna
2. Warstwa nieprzepuszczalna
3. Obszar zasilania
4. Studnia artezyjska
5. Poziom równowagi hydrostatycznej (linia ciśnień piezometrycznych - zwierciadło piezometryczne)
6. Studnia subartezyjska
7. Źródło artezyjskie
Wody artezyjskie – wody podziemne występujące pod ciśnieniem hydrostatycznym, zdolne do samoczynnego wypływu na powierzchnię ze studni. Odpowiednie warunki do wytworzenia ciśnienia hydrostatycznego występują najczęściej na obszarach o nieckowatym układzie warstw skalnych. Od wód gruntowych odróżnia je istnienie warstwy nieprzepuszczalnej w stropie. Dzięki tej izolacji są mniej zanieczyszczone. Wody artezyjskie najczęściej występują w niecce artezyjskiej w warstwach wodonośnych pod skałami nieprzepuszczalnymi. Występowanie wód artezyjskich może być niekiedy związane także z uskokami i systemem szczelin skalnych.
Odwiert w nadległych warstwach skalnych powoduje podniesienie słupa wody ponad powierzchnię ziemi (wypływ na powierzchnię, np. studnia artezyjska), natomiast w przypadku naturalnego znalezienia możliwości wypływu powstaje źródło artezyjskie (źródło wstępujące). Wody o niższym ciśnieniu hydrostatycznym, w przypadku których słup wody w odwiercie nie sięga powierzchni ziemi to wody subartezyjskie.
Nazwa artezyjskie pochodzi od krainy geograficznej Artois (Francja), gdzie powstała pierwsza studnia artezyjska w 1126 roku, aczkolwiek technika korzystania z wód artezyjskich była znana już dawniej m.in. w Syrii i Egipcie.
Najważniejsze miejsca występowania wód artezyjskich
- w Polsce:
- Niecka Mazowiecka
- Niecka Łódzka
- na świecie:
- Wielki Basen Artezyjski (Australia)
- Basen Dakoty o pow. ok. 39 tys. km²[1] (Stany Zjednoczone)
- północna Afryka
- Basen Paryski (Francja)
- Basen Londyński (Wielka Brytania)
Przypisy
- ↑ Rain Soft – ujęcia wody
Bibliografia
- WojciechW. Jaroszewski WojciechW., LeszekL. Marks LeszekL., AndrzejA. Radomski AndrzejA., Słownik geologii dynamicznej, Warszawa: Wydawnictwa Geologiczne, 1985, ISBN 83-220-0196-7, OCLC 830183626 .
- p
- d
- e
Strefy dynamiki wód podziemnych | |||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Woda w strefie aeracji | |||||||||||||
Wody w strefie saturacji |
| ||||||||||||
Izolinie hydrogeologiczne |
- БРЭ: 1831837