Zahi Hawass
![]() Zahi Hawass (2009) | |||
Data i miejsce urodzenia | 28 maja 1947 | ||
---|---|---|---|
minister ds. starożytności | |||
Okres | od 31 stycznia 2011 | ||
Poprzednik | nowy urząd | ||
Następca | Muhammad Said | ||
Odznaczenia | |||
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() | |||
|
Zahi Hawass (arab. زاهي حواس, ur. 28 maja 1947 w Damietcie) – jeden z czołowych egiptologów na świecie, wieloletni sekretarz generalny Najwyższej Rady Starożytności przy egipskim Ministerstwie Kultury, po przekształceniu Rady w Ministerstwo Starożytności w 2011 roku przez kilka miesięcy sprawował urząd ministra. Zdobył międzynarodową sławę także poza środowiskiem archeologów dzięki częstym występom w telewizyjnych programach[1] popularnonaukowych kanału Discovery Civilisation poświęconych cywilizacji staroegipskiej. Prowadzi działania na rzecz zwrócenia Egiptowi przechowywanych w muzeach całego świata staroegipskich zabytków.
Kariera zawodowa
Zahi Hawass studiował pierwotnie prawo, zrezygnował jednak z tego kierunku i podjął studia w zakresie greckiej i rzymskiej archeologii w Aleksandrii, gdzie w roku 1967 zdobył licencjat. W 1969 roku został inspektorem służby starożytności. Dyplom w zakresie egiptologii otrzymał w 1980 roku na Uniwersytecie Kairskim. Dzięki stypendium Fundacji Fulbrighta kontynuował studia w zakresie egiptologii i syryjsko-palestyńskiej archeologii w Filadelfii, gdzie doktoryzował się w roku 1987. Od roku 1988 prowadził wykłady z archeologii, kultury i historii na American University in Cairo oraz Uniwersytecie Kalifornijskim w Los Angeles. Pod koniec lat 80. został szefem służby zabytków w Gizie. W 1998 roku został mianowany na stanowisko Podsekretarza do spraw Zabytków w Gizie, w latach 2002–2011 był sekretarzem generalnym Najwyższej Rady Starożytności.
31 stycznia 2011 roku został ministrem ds. starożytności w rządzie Isama Szarafa[2]. Stanowisko stracił 17 lipca 2011 roku w ramach rekonstrukcji rządu, a powodem były jego ścisłe związki z obalonym prezydentem Husnim Mubarakiem[3].
Projekty badawcze
Obok działalności w egipskim Ministerstwie Kultury Zahi Hawass jest też kierownikiem wykopalisk na następujących stanowiskach archeologicznych:
- Piramida Mykerinosa w Gizie
- Piramida Chefrena w Gizie
- Grobowce na południowy wschód od Sfinksa
- Piramida Tetiego w Sakkarze
- Nazlat al-Batran
- Bani Jusuf
Kontrowersje wokół osoby
Chociaż Zahi Hawass cieszy się wśród archeologów niekwestionowanym autorytetem w sprawach starożytnego Egiptu oraz uznaniem za popularyzowanie egiptologii na świecie, często zarzuca się mu zbytnie reklamowanie własnej osoby w programach telewizyjnych z jego udziałem[4]. Niektórzy zarzucają mu również, że przesadnie wyolbrzymia on wagę swoich dokonań w programach telewizyjnych, a rzekome transmisje z badań archeologicznych (np. przewiercenie otworu przez kamienne drzwi w piramidzie Cheopsa czy otwarcie liczącego ponad 4500 lat sarkofagu) są w rzeczywistości inscenizowane po wcześniejszym wykonaniu właściwych badań przez Zahiego Hawassa[5].
Niektórzy zarzucają mu również, że jako szef Najwyższej Rady Starożytności odsuwał od badań innych egiptologów, aby mógł sobie samemu przypisać zbadanie danego zagadnienia[4].
Nagrody i odznaczenia
- Krzyż Oficerski Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej (Polska, 2020)[6]
- Komandor Orderu Zasługi Republiki Włoskiej (Włochy, 2007)[7]
- Oficer Orderu Sztuki i Literatury (Francja, 2007)[8]
- Wielka Srebrna Odznaka Honorowa z Gwiazdą za Zasługi dla Republiki Austrii (Austria, 2010)[9]
- Krzyż Wielki Orderu Słońca Peru (Peru, 2011)[10]
- Srebrny Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (Polska, 2010)[11]
- Złota i Srebrna Gwiazda Orderu Wschodzącego Słońca (Japonia, 2021)[12]
Przypisy
- ↑ Jeffrey Bartholet. Egipski Indiana Jones. „Świat Nauki”. nr. 9 (241), s. 66-69, wrzesień 2011. Prószyński Media. ISSN 0867-6380.
- ↑ Rabusie plądrują zabytki Egiptu. tvn24.pl. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-06-19)].
- ↑ Egipski Indiana Jones stracił posadę. Na jak długo?
- ↑ a b The Show-Biz Pharaoh of Egypt's Antiquities
- ↑ Roboter findet kleinen Raum in Cheops-Pyramide
- ↑ M.P. z 2020 r. poz. 633
- ↑ Hawass Dott. Zahi. quirinale.it. [dostęp 2023-04-04]. (wł.).
- ↑ « Seuls 30 % des trésors de l'Egypte ont été découverts ». leparisien.fr, 2007-07-26. [dostęp 2023-04-04]. (fr.).
- ↑ Anfragebeantwortung. parlament.gv.at. s. 1978. [dostęp 2023-04-07]. (niem.).
- ↑ El "Cazador de Momias" confía en que Nefertiti vuelva a Egipto. lainformacion.com, 2011-07-04. [dostęp 2023-04-04]. (hiszp.).
- ↑ Medal Zasłużony Kulturze - Gloria Artis. www.gov.pl. [dostęp 2020-06-20].
- ↑ Japan grants Khaled Anany, Zahi Hawass, the ‘Order of the Rising Sun’. egyptindependent.com, 2021-11-03. [dostęp 2023-04-04]. (ang.).
Linki zewnętrzne
- Oficjalna strona dr. Zahiego Hawassa
- ISNI: 0000000121442164
- VIAF: 95263081, 228909681
- ULAN: 500260442
- LCCN: nr90025829
- GND: 122431588
- NDL: 00672795
- LIBRIS: qn259bb823v96qs
- BnF: 13504170v
- SUDOC: 052478416
- SBN: LO1V185891
- NLA: 41525789, 42545879
- NKC: xx0028158
- NTA: 15126712X
- BIBSYS: 1058944
- CiNii: DA11212973
- PLWABN: 9810588171405606
- NUKAT: n2007010399
- J9U: 987007439528005171
- NSK: 000380640
- KRNLK: KAC202290470
- LIH: LNB:C8a9;=BL
- Britannica: biography/Zahi-Hawass