Zasada superpozycji
Zasada superpozycji jest to zasada spełniona dla układów/systemów liniowych, więc jeśli reakcja została spowodowana przez co najmniej dwie wielkości wejściowe, to wynikiem jest suma wielkości wyjściowych, które zostałyby wywołane przez każdą wielkość wejściową z osobna. Tak więc, jeśli wejście A daje odpowiedź X, a wejście B daje odpowiedź Y (A → X , B → Y), to wejście (A + B) daje odpowiedź (X + Y). Przykładem może być pole (siła), pochodzące od kilku źródeł. Jest wektorową sumą pól (sił), jakie wytwarza każde z tych źródeł. Spełniają ją w dość dużym zakresie pole elektromagnetyczne[1] i pole grawitacyjne, a w konsekwencji siły pochodzące od nich, m.in. siła Coulomba.
Zasada superpozycji w mechanice
Mówi ona, że w układzie liniowo sprężystym poddanym działaniu różnych obciążeń, ich skutki są sumą skutków wywołanych kolejnymi obciążeniami.
Zasada superpozycji w obwodach elektrycznych
Zasada superpozycji w obwodach elektrycznych wyraża ich cechę addytywności:
- Odpowiedź obwodu elektrycznego lub jego gałęzi na kilka wymuszeń (pobudzeń) równa się sumie odpowiedzi (reakcji) na każde wymuszenie z osobna.
Obwód elektryczny pracujący w stanie ustalonym zgodnie z zasadą superpozycji nazywamy liniowym.
Zasada superpozycji dla fal
Osobny artykuł: Superpozycja fal.
Wypadkowe zaburzenie w dowolnym punkcie obszaru, do którego docierają dwie fale tego samego rodzaju, jest sumą algebraiczną zaburzeń wywołanych w tym punkcie przez każdą falę z osobna. Obie fale opuszczają obszar superpozycji (czyli nakładania się) niezmienione.
Konsekwencją zasady superpozycji fal jest interferencja fal.
Kontrprzykład
Natężenie światła pochodzącego od kilku źródeł nie spełnia zasady superpozycji, ponieważ jest proporcjonalne do kwadratu pola elektrycznego:
gdzie to całkowite natężenie światła, natomiast jest natężeniem światła, a natężeniem pola elektrycznego wytwarzanego przez źródło 1 (2).
Rozumowanie to dotyczy tylko dwóch wiązek światła spójnych ze sobą, ale o różnej polaryzacji. Większość źródeł emituje światło niespójne dla którego uśrednione w czasie natężenie pola elektrycznego jest równe 0. Dla takiego światła
o czym można się przekonać włączając dwie takie same żarówki, zamiast jednej – natężenie światła zwiększa się wówczas dwukrotnie.
Opis matematyczny
Zobacz też: Superpozycja.
Niektóre wielkości fizyczne są opisane przez liniowe równania różniczkowe (np. dla pól elektromagnetycznych są to równania Maxwella i wynikające z niego równanie falowe), z czego wynika, że jak każde rozwiązanie liniowego równania różniczkowego muszą spełniać zasadę superpozycji.
Przypisy
- ↑ Superpozycji zasada, [w:] Encyklopedia PWN [online], Wydawnictwo Naukowe PWN [dostęp 2021-07-23] .
- PWN: 3981434
- Britannica: science/principle-of-superposition-wave-motion
- БРЭ: 4173809
- SNL: superposisjonsprinsippet