Związek Ewolucjonistów Wolności
Państwo |
|
---|---|
Data sformowania | 1951 |
Data rozformowania | 1952 |
Dane podstawowe | |
Liczebność | 34 |
![]() | Niektóre z zamieszczonych tu informacji wymagają weryfikacji. Dokładniejsze informacje o tym, co należy poprawić, być może znajdują się w dyskusji tego artykułu. Po wyeliminowaniu niedoskonałości należy usunąć szablon {{Dopracować}} z tego artykułu. |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/91/Mi%C4%99dzyrzec_podlaski_pa%C5%82ac_potockich_fasada.jpg/220px-Mi%C4%99dzyrzec_podlaski_pa%C5%82ac_potockich_fasada.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/35/Mi%C4%99dzyrzec_Podlaski--21mjvsan1.jpg/220px-Mi%C4%99dzyrzec_Podlaski--21mjvsan1.jpg)
Związek Ewolucjonistów Wolności (w skrócie ZEW) – tajna organizacja antykomunistyczna założona w lutym 1951 w Międzyrzecu Podlaskim, dzieląca się na dwie grupy o kryptonimach: „Gromowcy” i „Nieugięci”[1].
Historia
Początkowo organizacja ta nosiła nazwę „Świt”, a jej statut i tekst przysięgi opracował Zbigniew Tokarski. Na proporcu organizacji widniała podobizna Józefa Piłsudskiego i Matki Boskiej. Dopiero później zmieniono nazwę na „ZEW”. Nabór członków dokonywany był wśród uczniów liceum ogólnokształcącego i technikum handlowego[2].
Członkowie przejęli pseudonimy, przysięga odbyła się w parku Potockich. Pierwsze ulotki antykomunistyczne zawieszono na drzwiach posterunku Milicji i w centrum miasta. Dywersja obejmowała również zerwanie linii telefonicznej oraz nieudane próby zdobycia broni palnej i wykolejenia pociągu wojskowego o nazwie Mitropa.
W 1952 roku Urząd Bezpieczeństwa aresztował 34 uczniów. Więźniowie byli torturowani, po czym Sąd wojskowy w Lublinie skazał ich na kary więzienia od 3 do 9 lat i osadził na zamku w Lublinie. Część ze skazanych wyszła na wolność po amnestii. Jedną z najmłodszych skazanych była Elżbieta Dzikowska, która w wieku piętnastu lat spędziła w celi pół roku.
W marcu 2023 w Liceum Ogólnokształcącym im. W. Sikorskiego w Międzyrzecu Podlaskim odsłonięto tablicę ku czci członka organizacji – Wiesława Tokarskiego. Został aresztowany 15 lipca 1952 i skazany na karę 4 lat pozbawienia wolności. Po wyjściu na wolność podjął studia na Politechnice Częstochowskiej. W kwietniu 1958 został zamordowany przez funkcjonariuszy SB. Fakt ten po latach potwierdził IPN, lecz do dziś nie jest znane miejsce pochówku[3].
Przypisy
- ↑ Praca Zbiorowa 1970 ↓, s. 180,.
- ↑ Marek Jerzman, Zamach na „Mitropę”, tygodnik „Słowo Podlasia”, Nr 26, 27 czerwca 2006
- ↑ Wzór dla patriotów. „Echo Katolickie”. 11 (1439), s. 7, 2023-03-16. Sielce: Siedlecka Oficyna Wydawnicza „Podlasie” Sp. z o.o.. ISSN 1898-9357. (pol.).
Bibliografia
- Praca zbiorowa: Informator o nielegalnych antypaństwowych organizacjach i bandach zbrojnych działających w Polsce Ludowej w latach 1944-1956. Lublin: Retro, 1993.
- p
- d
- e