FIM-92 Stinger
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4e/Launched_FIM-92A_Stinger_missile.jpg/225px-Launched_FIM-92A_Stinger_missile.jpg)
FIM-92 Stinger je američki prijenosni raketni PVO sistem sa infracrvenim navođenjem. Pored SAD-a Stinger službeno koristi 29 zemalja i neodređen broj vojnih organizacija diljem svijeta. Do danas ih je proizvedeno oko 70000 komada, a neki od osnovnih stingera su korišteni u napadima na civilne avione.
Opis
Stigner raketa može napasti ciljeve na udaljenosti od 4800 metara na nadmorskoj visini između 180 i 3800 metara. Postoji i nekoliko verzija koje se montiraju na borbena vozila (M-1097 Avenger, M6 Linebacker), također postoji verzija i za helikoptere koja se zove ATAS (Air-to-air Stinger). Postoji i verzija dodatne opreme na brodovima, gdje služe kao dodatni dio protivzračne odbrane na ratnim brodovima SAD-a. Raketa se lansira s malim motorom na sigurnu udaljenost od strijelca, a zatim se uključuje pogon na čvrsto gorivo, kao kod raketnog motora, koji raketa ubrzava do brzine od 2.2 macha. Bojna glava je teška oko 3 kg. Stinger raketa pronalazi cilj na temelju UV i IR spektra koji čine nišanski sistem. Ovaj sistem nišanjenja je više otporan na standardne protivmjere u avionima.
Proizvodnja verzije FIM-92A je započela u 1978. godine, a 1983. godine je osmišljena verzija B, a 1987. godine sistem je unaprijeđen u C verziju. Tu je već unaprijed planirana buduća nadogradnja, što je kasnije za rezultat dalo verzije D i G. Verzija Stinger FIM-92E Block I je razvijena u 1995. godini. Uz poboljšani softver Stinger je mogao sad da nišani manje mete i avione s malim “potpisom”. U 2001. godini je napravljena F verzija koja ima poboljšani domet od 7600 metara.[1]
Upotreba
Foklandski rat
Britanske jedinice SAS su upotrebljavale rakete stinger protiv argentinskih aviona tokom Folklandskog rata. 21. maja 1982. SAS-ovci su oborili argentinski FMA IA 58 Pucará. Oboren je i helikopter Aerospatiale SA 330, ali drugim projektilom.
Sovjetsko-afganistanski rat
Tokom Sovjetsko-afganistanskog rata afganistanski borci su koristili Stinger rakete. Već 1985. godine se počeo pritisak iz javnosti na CIA-u zbog prodaje Stingera Afganistancima. Kasnije se smatralo da CIA nedovoljno pomaže afganistanske borce protiv SSSR-a. Njih su naoružavali oružjem koje je porijeklom iz Istočnog bloka kupljeno od Izraela koji ga je zarobio prilikom ratova s Egiptom i Sirijom. Nakon rata SAD je otkupljivao Stingere od Afganistanaca kako u budućnosti oni ne bi bili upotrijebljeni u terorističke svrhe, osigurano je 55 miliona dolara, ali 600 Stingera je do 1996. nestalo. Smatra se da su Stingeri ilegalnim tokovima dospjeli u Hrvatsku, Iran, Šri Lanku, Sjevernu Koreju i Katar.[2]
Angolski građanski rat
Reganova administracija je dala 310 Stinger sistema pokretu UNITA u Angoli.[3]
Čad
Tokom libijske invazije Čada amerikanci su isporučili Stingere Čadu koji su oborili libijske Su-22 i MiG-23.[4]
Povezano
- 9K38 Igla
Reference
- ↑ „Archive copy”. Arhivirano iz originala na datum 2013-07-03. Pristupljeno 2015-08-13.
- ↑ Weiner, Tim (24 July 1993). „U.S. Increases Fund To Outbid Terrorists For Afghan Missiles”. The New York Times. Pristupljeno 2008-01-12.
- ↑ "Stingers, Stingers, Who's Got the Stingers?, Slate.
- ↑ http://www.acig.org/artman/publish/article_360.shtml
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4a/Commons-logo.svg/15px-Commons-logo.svg.png)