Vodonik selenid
| |||
Nazivi | |||
---|---|---|---|
IUPAC naziv Vodonik selenid | |||
Drugi nazivi Selenovodonična kiselina selan selen hidrid | |||
Identifikacija | |||
| |||
3D model (Jmol) |
| ||
ChEBI |
| ||
ChemSpider |
| ||
ECHA InfoCard | 100.029.071 | ||
KEGG[1] |
| ||
PubChem[2][3] C ID |
| ||
RTECS | X1050000 | ||
UN broj | 2202 | ||
SMILES
| |||
Svojstva | |||
H2Se | |||
Molarna masa | 80,98 g/mol | ||
Agregatno stanje | Bezbojni gas | ||
Gustina | 3,553 g/cm3 | ||
Tačka topljenja | -65.73°C (207.42 K) | ||
Tačka ključanja | -41.25°C (231.9 K) | ||
Rastvorljivost u vodi | 0.70 g/100 mL | ||
Rastvorljivost | rastvoran u CS2, fozgenu | ||
Kiselost (pKa) | 3.89 | ||
Struktura | |||
Oblik molekula (orbitale i hibridizacija) | Povijen | ||
Opasnosti | |||
Bezbednost prilikom rukovanja | ICSC 0284 | ||
EU klasifikacija (DSD) | ![]() ![]() ![]() | ||
R-oznake | R23/25, R33, R50/53 | ||
S-oznake | (S1/2), S20/21, S28, S45, S60, S61 | ||
NFPA 704 | ![]() 4 4 0 | ||
Tačka paljenja | zapaljivi gas | ||
Letalna doza ili koncentracija (LD, LC): | |||
LCLo (LCLo) | 0.3 ppm (zamorac, 8 hr) 5.9 ppm (pacov, 1 hr)[5] | ||
SAD zdravstvene granice izlaganja (NIOSH): | |||
PEL (dozvoljivo) | TWA 0.05 ppm (0.2 mg/m3)[4] | ||
REL (preporučeno) | TWA 0.05 ppm (0.2 mg/m3)[4] | ||
IDLH (neposredna opasnost) | 1 ppm[4] | ||
Srodna jedinjenja | |||
Drugi anjoni | H2O H2S H2Te H2Po | ||
Drugi katjoni | Na2Se Ag2Se | ||
Srodna jedinjenja | Arsin | ||
Ukoliko nije drugačije napomenuto, podaci se odnose na standardno stanje materijala (na 25 °C [77 °F], 100 kPa). | |||
![]() ![]() ![]() | |||
Reference infokutije | |||
Vodonik selenid je neorgansko jedinjenje sa formulom H2Se. On je najjednostavniji i virtualno jedini hidrid selena. H2Se je bezbojan, zapaljiv gas pod standardnim uslovima. On je najtoksičnije jedinjenje selena sa limitom ekspoziture od: 0.05 ppm u toku perioda od 8 časova. Ovo jedinjenje ima iritirajući miris.
Struktura i osobine
H2Se ima povijenu strukturu sa H-Se-H uglom veze od 91°. Konzistentno sa tom strukturom, postoje tri IR vibraciona banda: 2358, 2345, i 1034 cm−1.
H2S i H2Se imaju slične osobine, mada je selenid kiseliji sa pKa = 3.89, i drugim pKa = 11.0 na 25 °C. Direktna posledica H2Se kiselosti je njegova rastvorljivost u vodi.
Priprema
Vodonik selenid se industrijski priprema tretiranjem elementarnog selena na T > 300 °C sa vodonikom.[6] Više načina dobijanja H2Se je objavljeno. Oni su podesni za pripremu na velikoj i maloj skali. U laboratoriji, H2Se se obično priprema dejstvom vode na Al2Se3, uporedo sa formiranjem alumine. Srodna reakcija je kiselinska hidroliza FeSe.[7]
- Al2Se3 + 6 H2O ⇌ 2 Al(OH)3 + 3 H2Se
H2Se se može dobiti putem različitih metoda za in situ generisanje u vodenim rastvorima koristeći bor hidrid, Maršov test i Devardovu leguru.[8]
Reference
- ^ Joanne Wixon; Douglas Kell (2000). „Website Review: The Kyoto Encyclopedia of Genes and Genomes — KEGG”. Yeast. 17 (1): 48—55. doi:10.1002/(SICI)1097-0061(200004)17:1<48::AID-YEA2>3.0.CO;2-H.
- ^ Li Q, Cheng T, Wang Y, Bryant SH (2010). „PubChem as a public resource for drug discovery.”. Drug Discov Today. 15 (23-24): 1052—7. PMID 20970519. doi:10.1016/j.drudis.2010.10.003. уреди
- ^ Evan E. Bolton; Yanli Wang; Paul A. Thiessen; Stephen H. Bryant (2008). „Chapter 12 PubChem: Integrated Platform of Small Molecules and Biological Activities”. Annual Reports in Computational Chemistry. 4: 217—241. doi:10.1016/S1574-1400(08)00012-1.
- ^ а б в NIOSH Džepni vodič hemijskih hazarda 0336
- ^ „Hydrogen selenide”. Immediately Dangerous to Life and Health. National Institute for Occupational Safety and Health (NIOSH).
- ^ Ullmann’s Encyclopedia of Industrial Chemistry. Weinheim: Wiley-VCH. 2005.
- ^ Féher, F. In "Handbook of Preparative Inorganic Chemistry"; Brauer, E., Ed.; Academic: New York, 1963; 1, p 418.
- ^ Sonoda, N.; Kondo K.; Nagano, K.; Kambe, N.; Morimoto, F. Angewandte Chemie, International Edition English 1980, vol. 19, page 308
Literatura
Spoljašnje veze
- Osobine vodonik selenida