9. Senfoni (Beethoven)
9. Senfoni, Op. 125 (9. Sinfonie in d-Moll op. 125), Ludwig van Beethoven'ın 1822-1824 yıllar arasında bestelediği bir koro senfonisi.
Besteci, kardeşlik, kahramanlık, coşku, bağımsızlık gibi kavramların büyük heyecanla dile getirildiği bir müzik eseridir. Beethoven'ın bestelediği son senfonidir. İlk seslendirişi 7 Mayıs 1824 tarihinde Viyana'da Karntnerthor-Theather'da gerçekleşmiştir. Dördüncü Bölümünün bir aranjmanı Avrupa Birliği Marşı olarak kabul dilir.
9. Senfoni, insan sesinin kullanıldığı ilk senfonidir. Sonunda Schiller'in "Neşeye Övgü" adlı şiiri koro ile seslendirilir. "Neşeye Övgü" bu sayede çok ünlü olmuştur. Senfoni, Kral Friedrich Wilhelm'e ithaf edilmiştir.
Sözleri şu şekildedir;
O Freunde, nicht diese Töne!
Sondern laßt uns angenehmere
anstimmen und freudenvollere.
Freude! Freude!
Freude, schöner Götterfunken,
Tochter aus Elysium,
Wir betreten feuertrunken,
Himmlische, dein Heiligthum!
Deine Zauber binden wieder
Was die Mode streng geteilt;
Alle Menschen werden Brüder,
Wo dein sanfter Flügel weilt.
Wem der große Wurf gelungen,
Eines Freundes Freund zu sein;
Wer ein holdes Weib errungen,
Mische seinen Jubel ein!
Ja, wer auch nur eine Seele
Sein nennt auf dem Erdenrund!
Und wer’s nie gekonnt, der stehle
Weinend sich aus diesem Bund!
Freude trinken alle Wesen
An den Brüsten der Natur;
Alle Guten, alle Bösen
Folgen ihrer Rosenspur.
Küsse gab sie uns und Reben,
Einen Freund, geprüft im Tod;
Wollust ward dem Wurm gegeben,
Und der Cherub steht vor Gott.
Froh, wie seine Sonnen fliegen
Durch des Himmels prächt’gen Plan,
Laufet, Brüder, eure Bahn,
Freudig, wie ein Held zum Siegen.
Seid umschlungen, Millionen!
Diesen Kuß der ganzen Welt!
Brüder, überm Sternenzelt
Muß ein lieber Vater wohnen.
Ihr stürzt nieder, Millionen?
Ahnest du den Schöpfer, Welt?
Such’ ihn überm Sternenzelt!
Über Sternen muß er wohnen.
Seid umschlungen, Millionen!
Diesen Kuß der ganzen Welt!
Brüder, überm Sternenzelt
Muß ein lieber Vater wohnen.
Seid umschlungen, Millionen!
Diesen Kuß der ganzen Welt!
Freude, schöner Götterfunken
Tochter aus Elysium,
Freude, schöner Götterfunken, Götterfunken.
Seslendirilişi
Eser, 7 Mayıs 1824 tarihinde Viyana’daki prömiyerinden hemen sonra 23 Mayıs 1824 tarihinde yine Viyana’da Grosser Redoutensall salonundabir kez daha seslendirildi. Prömiyerde yer alan dört solist, soprano Henrietta Sontag, kontralto Karoline Unger, tenor Anton Heizinger ve bas Joseph Seipelt, ikinci konserde de yer aldılar.[1] Eser 1825'te Londra’da 1828'de Berlin’de, 1831'de Paris’te, 1836'da St. Petersburg’da ve 1846'da New York’ta seslendirildi.[1]
Türkiye'de ilk seslendirilişi 18 Nisan 1942 tarihinde Ankara’da gerçekleşti. Beethoven’ın ölümünün 115 inci yıldönümü vesilesi ile gerçekleşen bu icrada sahnede yer alan solist ses sanatçıları Rabia Erler (soprano ), Saadet İkesus (alto), Aydın Gün (tenor), Nurullah Şevket Taşkıran (bariton)’dır.
Önemli aranjmanlar
Aynı melodi biraz değiştirilerek bazı yerlerde kullanılmış ve kullanılmaktadır. 21 Mart 1825 yılında Londra Filarmoni Orkestrası tarafından ilk kez İngilizce söylenmesi ile birlikte[2] Almanya dışında da rağbet görmeye başlandığı söylenebilir. Bir başka versiyonu Richard Wagner tarafından Bayreuth Festivali açılışında kullanılmış ve bu bir gelenek haline gelip her Bayreuth Festivali'nde çalınmıştır ancak İkinci Dünya Savaşı sırasında bu gelenek kısa bir kesintiye uğramıştır.[3][4]
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9d/Ino_Savini_%28Porto_25-05-1955%29_dirige_L._v._Beethoven_Sinfonia_N.9.jpg/220px-Ino_Savini_%28Porto_25-05-1955%29_dirige_L._v._Beethoven_Sinfonia_N.9.jpg)
İkinci Dünya Savaşı sırasında Beethoven müzikleri nazi yönetimi tarafından propaganda aracı olarak kullanılmıştır ve Avusturya'nın ilhakı sonrasında bir Beethoven konseri verilmiştir.[5][6] 1942 yılında nazi yönetimi altında Wilhelm Furtwängler tarafından aranje edilmiş ve çalınmıştır.[7][8] 1945 yılında nazilerin savaşı keybetmesi üzerine Bayreuth festivalinin de gelmesiyle Almanya'da Dokuzuncu Senfoni çalınmıştır.[3][4]
1972 veya 1985 yılında Dokuzuncu Senfoni'nin Dödüncü Bölümünün bir aranjmanı Avrupa Birliği Marşı olarak kabul edilmiştir.[9] Resmi olarak sözleri bulunmasa da gelenksel aranjman için kısaltılmış olan sözleri şu şekildedir:[10]
Almanca | Çevirisi |
1989 yılında freude yani dostluk olan kısımları freiheit yani özgürlük olarak değiştirilerek Berlin duvarının yıkılışını kutlamak için çalınmıştır .[11]
İngilizceye bir çevirisi olan Joyful, Joyful, We adore Thee (İnglizce Vikipedi sayfası) bir Hristiyan ilahisi olarak kullanılmaktadır ve sözleri aşağıdaki gibidir:
Joyful, joyful, we adore You, | Neşe veren, seni överiz, |
Milli marş olarak
Dördüncü bölümünün aranjmanının Avrupa Birliği milli marşı olması dışında birkaç kez milli marş olarak kullanılmıştır. 1950, 1960 ve 1964 olimpiyatlarına katılan Doğu Almanya ve Batı Almanya ortak takımı "Gesamtdeutsche Mannschaft" Dokuzuncu Senfoniyi milli marş olarak kullanmıştır.
Rodezya ve Güney Afrika Birliği de spor otganizasyonlarında kullanmıştır.
Dış bağlantılar
- Metin
- Schott Musik International 31st and last publisher of Beethoven & copyright holder OperaResource – RealHoffmann, A Brief History of Schott
- Original manuscript3 Aralık 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (site in German)
- The William and Gayle Cook Music Library at the Indiana University School of Music's has posted a score 29 Eylül 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. for the symphony.
- Text/libretto, with translation, in English and German
- Analiz
- Beethoven Symphony No. 9 5 Şubat 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., an analysis from all-about-beethoven.com
- Analysis for students (with timings) of the final movement, at Washington State University
- Hinton, Stephen (Yaz 1998). "Not "Which" Tones? The Crux of Beethoven's Ninth". 19th-Century Music. 22 (1). ss. 61-77. doi:10.1525/ncm.1998.22. JSTOR 746792.
|erişim-tarihi=
kullanmak için|url=
gerekiyor (yardım) - Signell, Karl, "The Riddle of Beethoven's Alla Marcia in his Ninth Symphony" 17 Mayıs 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. (self-published)
- Beethoven 9, Benjamin Zander advocating a stricter adherence to Beethoven's metronome indications, with reference to Jonathan del Mar's research (before the Bärenreiter edition was published) and to Stravinsky's intuition about the correct tempo for the Scherzo Trio
- Ses
- Christoph Eschenbach conducting the Philadelphia Orchestra19 Eylül 2017 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. from National Public Radio
- Felix Weingartner conducting the Vienna Philharmonic Orchestra (1935 recording) from the Internet Archive
- Otto Klemperer conducting the Concertbegouw Orchestra (1956 Live Recording) from the Internet Archive
- Video
- YouTube'da Furtwangler on 4.19.1942 Full edition, Wilhelm Furtwängler conducting the Berlin Philharmonic on the eve of Hitler's 53rd birthday
- YouTube'da 1st mvt., YouTube'da 2nd mvt., YouTube'da 3rd mvt., YouTube'da 4th mvt., Nicholas McGegan conducting the Philharmonia Baroque Orchestra, graphical score
- Diğer materyal
- Official EU page15 Ağustos 2010 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. about the anthem
- Program note15 Mayıs 2007 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. from the Kennedy Center with information about the finale as it is and might have been
- Following the Ninth 2 Nisan 2012 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Kerry Candaele's film about The Ninth Symphony
Kaynakça
- ^ a b Eğecioğlu, Ömer (19 Aralık 2020). "Dokuzuncu Senfoninin Türkiye'de İlk Seslendirilişi" (PDF). 15 Aralık 2023 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi.
- ^ Keller, James M. "Notes on the Program" (PDF). New York Philharmonic. 3 Aralık 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF).
- ^ a b Philips. "Beethoven's Ninth Symphony of greater importance than technology". 2 Şubat 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Şubat 2007.
- ^ a b AES. "AES Oral History Project: Kees A.Schouhamer Immink". 15 Mayıs 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Temmuz 2008.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 12 Temmuz 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Aralık 2021.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 8 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Aralık 2021.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 8 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Aralık 2021.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 3 Aralık 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Aralık 2021.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 18 Kasım 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Aralık 2021.
- ^ "Avrupa Birliği milli marşının gayri resmi geleneksel sözleri". 2 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ Makell 2002, s. 98.