Nizip
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/6/63/15_July_Democracy_Square%2C_Nizip.IMG_2423.jpg/138px-15_July_Democracy_Square%2C_Nizip.IMG_2423.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f9/Do%C4%9Fan%C4%B1n_mucizesi.jpg/196px-Do%C4%9Fan%C4%B1n_mucizesi.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7d/Nizip_2008_7433.jpg/213px-Nizip_2008_7433.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/1/17/Saha_Mosque%2C_Gaziantep.IMG_2748.jpg/121px-Saha_Mosque%2C_Gaziantep.IMG_2748.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/21/Gaziantep_districts.png/250px-Gaziantep_districts.png)
![Harita](https://maps.wikimedia.org/img/osm-intl,8,a,a,270x200.png?lang=tr&domain=tr.wikipedia.org&title=Nizip&revid=33618996&groups=_ef06d1d6b8f469259e557987098463ee8e776144)
İlçe sınırları haritası
http://www.nizip.gov.tr
Nizip, Gaziantep'e bağlı ilçedir.
Gaziantep ilinin en büyük ilçesidir. Nizip ilçesinde tarım ve tarıma dayalı sanayi oldukça gelişmiştir. Orta Fırat Bölümünde bulunur. İklim olarak Akdeniz ve karasal iklim özellikleri arasında geçiş bölgesinde yer alır.[2] İlçede Narenciye, Zeytin, Palmiye vb. Akdeniz Bitkileri rahatlıkla Yetişmektedir. Yazları Sıcak Ve Kurak Kışları serin Ve Yağışlıdır. Don ve kar olayları nadir yaşanmaktadır. Antep fıstığı ve Zeytin bahçeleri yaygındır. Bu bahçelerden toplanan Antepfıstığı ve Zeytin Meyveleri işlenmeden piyasaya sürülemez. Bunları işleyecek 100'den fazla orta ölçekli fabrika ve işletme mevcuttur. Karasal iklimde yetişen zeytinlerin aroması ve kokusu çok yoğundur. Nizip ilçesinde toplanan zeytinlerin kendine özgü aroması vardır. Bu zeytinyağından elde edilen sabunları meşhurdur. 1960'lı yıllarda Türkiye'nin Sabun ihtiyacının %90'ı Nizip ilçesindeki Sabun Fabrikalarında üretilmekteydi. Zeugma, diğer adıyla Belkıs harabeleri ilçeye 8 km uzaklıktadır.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0c/Niziphavadan.jpg/220px-Niziphavadan.jpg)
Tarihi ve coğrafi yapısı
Nizip ilçesinin tarihi MÖ 2000 yılına kadar uzanır. Eski Hitit zamanında (M.Ö. 18. yüzyılda) I. Mursil, M.Ö. 13. yüzyılda İmparatorluk Hititleri zamanında da I. Şuppiluliuma tarafından Hitit devletine bağlanmıştır.[3]
1517 yılında Yavuz Sultan Selim Nizip'i Osmanlı İmparatorluğu topraklarına katmıştır. İlçe, Fırat nehrinin meydana getirdiği Orta Mezopotamya havzasındadır. Gaziantep-Nusaybin demiryolu diğer bir deyişle Bağdat Demiryolu ve E-90 karayolu ile Gaziantep-Şanlıurfa Otoyolu da ilçeden geçer. Gaziantep İli, Nizip İlçesi'nin 10 km. doğusundaki Belkıs Köyü'nde, Fırat Irmağı kıyısında, Zeugma Antik Kenti bulunmaktadır. Tarih öncesi çağlardan beri kesintisiz iskan gösteren bu yerleşimin önemi, Fırat Irmağı'nın en kolay geçit verdiği iki noktadan birisinde olmasıdır. Zeugma, kelime olarak "köprübaşı" ve "geçit yeri" anlamına gelmektedir. Yaklaşık 20 bin dönümlük bir arazi üzerine kurulmuş olan bu antik kentin 1/3'ü, su tutulması Ekim 2000'de tamamlanmış olan Nizip-Birecik Barajı göl alanı altında kalmıştır.
İklim
Nizip’te yazların sıcak ve kurak, kışların serin ve yağışlı geçtiği Akdeniz iklimi hüküm sürer. Sıcaklık sıfırın altına pek düşmez, karlı gün sayısı ortalama bir veya iki gündür. Akdeniz bitkisi olan zeytin, bağ, limon ve turunçgiller iklim şartlarına elverişlidir. Tarım olarak zeytin yetiştiriciliği ve fıstık yetiştiriciliği yaygındır. Nizip zeytini bu bölgeye has bir zeytin türüdür.[4]
İdari, sosyal, eğitim ve kültür durumu
İlçe Gaziantep'in Büyükşehir Statüsünde olmasından dolayı merkezi ile birlikte 110 mahallesi bulunmaktadır.
İlçede bir devlet hastanesi, 3 devlet hastanesine bağlı semt polikliniği, 1 özel hastane,10 sağlık ocağı, 19 sağlık evi, SSK sağlık istasyonu, ana çocuk sağlık ocağı, aile planlama merkezi, verem savaş dispanseri bulunmaktadır. Merkezde bir tane fen lisesi, bir spor lisesi, sosyal bilimler lisesi,7 tane Anadolu lisesi, ticaret lisesi, kız meslek lisesi, sağlık meslek lisesi, imam hatip lisesi kız imam hatip lisesi Endüstri meslek lisesi ve 3 adet özel lise vardır. Yatılı ilköğretim bölge okulu olmak üzere kasaba ve köylerdeki toplam 121 ilk ve orta dereceli okulla eğitim öğretim hizmeti verilmektedir. Bunlardan 2 tanesi özel okuldur Gaziantep Üniversitesi'ne bağlı Meslek Yüksek Okulu da ilçededir. Halk Eğitim Merkezi bünyesinde biçki-dikiş, makine nakışı, halıcılık ve konfeksiyon kursları, hat kursu, kasaplık kursu, Arapça ve İngilizce kursları açılmaktadır. Bir grup öğretmenin kurduğu Bağbozumu Tiyatro Grubu ilçede faaliyet göstermektedir.
Ekonomik durum
Nizip tarıma dayalı sanayi ve ticaret bölgesidir. Sabun, Antep fıstığı, Nizip zeytini, mercimek, buğday, arpa ve bağcılık faaliyetleri üzerine kurulu çeşitli sanayi kuruluşları ilçeyi ekonomik yönden canlı tutmaktadır. Özellikle zeytinyağı üretimi yaygındır.
Nüfus
20. yüzyılın başlarında kasabada çoğunluğu Çepni ve Barak Türkü olmak üzere 15.000 kişi yaşıyordu.[5]
Yıl | Toplam | Şehir | Kır |
---|---|---|---|
1927[6] | 48.717 | 7.041 | 41.676 |
1935[7] | 40.100 | 7.621 | 32.479 |
1940[8] | 44.352 | 9.009 | 35.343 |
1945[9] | 47.461 | 10.017 | 37.444 |
1950[10] | 54.557 | 11.642 | 42.915 |
1955[11] | 61.341 | 15.331 | 46.010 |
1960[12] | 68.313 | 19.336 | 48.977 |
1965[13] | 74.213 | 22.675 | 51.538 |
1970[14] | 85.134 | 30.219 | 54.915 |
1975[15] | 94.662 | 36.190 | 58.472 |
1980[16] | 96.367 | 38.967 | 57.400 |
1985[17] | 112.644 | 50.067 | 62.577 |
1990[18][a] | 106.381 | 58.604 | 47.777 |
2000[19] | 115.043 | 71.629 | 43.414 |
2007[20] | 129.432 | 91.486 | 37.946 |
2008[21] | 132.018 | 93.101 | 38.917 |
2009[22] | 132.408 | 94.835 | 37.573 |
2010[23] | 133.093 | 96.229 | 36.864 |
2011[24] | 134.434 | 97.956 | 36.478 |
2012[25] | 135.819 | 100.488 | 35.331 |
2013[26] | 135.588 | 135.588 | veri yok |
2014[27] | 136.365 | 136.365 | veri yok |
2015[28] | 137.878 | 137.878 | veri yok |
2016[28] | 139.304 | 139.304 | veri yok |
2017[28] | 140.779 | 140.779 | Veri yok |
2018[28] | 142.389 | 142.389 | veri yok |
2019[28] | 143.994 | 143.994 | veri yok |
2020[28] | 146.528 | 146.528 | veri yok |
Not: Büyükşehir yasası nedeniyle köyler mahalle statüsüne geçtiğinden 2013'ten itibaren kır nüfusu tabloda yer almamıştır.
Önemli kişiler
- Cahit Tanyol (1914–2020), Türk sosyolog
- Mehmet Ali Yaprak (1949–2004), Türk işadamı ve uyuşturucu kaçakçısı
- Mustafa Cengiz (1949–2021), Galatasaray Spor Kulübünün başkanlığını yapmış işadamı
- Mehmet Görmez (1959 doğumlu), Diyanet İşleri Başkanlığı eski Başkanı.
- Zihni Çakır (1969 doğumlu), gazeteci ve yazar
- Ali Şahin (1970 doğumlu), Ocak 2016'dan bu yana Avrupa Birliği Bakan Yardımcısı olarak görev yapan Türk siyasetçi .
- Abdülhamit Gül (1977 doğumlu), Türk siyasetçi
Ayrıca bakınız
- Zeugma
- Karkamış
- Rumkale
- Nizip Kilisesi
Notlar
Kaynakça
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 4 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Haziran 2022.
- ^ "Güneydoğu Anadolu Böl. - Nizip Belediyesi". 12 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Mayıs 2024.
- ^ "Arşivlenmiş kopya". 2 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Nisan 2015.
- ^ "Gaziantep ve çevresinin iklimi" (PDF). 10 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 14 Şubat 2024.
- ^ Banse, Ewald (1923). "Nisib, nö Syrien, Stadt von 15000, meist türk". Lexikon der Geographie ... (Almanca). G. Westermann. s. 198. 14 Mart 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Mart 2024.
- ^ "Fasikül I: Mufassal Neticeler İcmal Tabloları" (PDF). 28 Teşrinevvel 1927 Umumî Nüfus Tahriri. DİE. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2021. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
- ^ "1935 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 20 İlkteşrin 1935 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
- ^ . "Vilâyetler, kazalar, Nahiyeler ve Köyler İtibarile Nüfus ve Yüzey ölçü" (PDF). 20 İlkteşrin 1940 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 20 Ekim 2016 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Ekim 2016.
- ^ . "1945 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 21 Ekim 1945 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
- ^ . "Vilayet, Kaza, Nahiye ve Köyler itibarıyla nüfus" (PDF). 22 Ekim 1950 Umumi Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
- ^ . "1955 Genel Nüfus Sayımı" (PDF). 23 Ekim 1955 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 2 Haziran 2021 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Şubat 2021.
- ^ . "İl, İlçe, Bucak ve Köyler itibarıyla nüfus" (PDF). 23 Ekim 1960 Genel Nüfus Sayımı. DİE. 15 Ağustos 2019 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Şubat 2021.
- ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013.
- ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014.
- ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015.
- ^ a b c d e f
- "Merkezi Dağıtım Sistemi" (html) (Doğrudan bir kaynak olmayıp ilgili veriye ulaşmak için sorgulama yapılmalıdır). Türkiye İstatistik Kurumu. Erişim tarihi: 13 Nisan 2016.
- "Nizip Nüfusu - Gaziantep". nufusu.com. Erişim tarihi: 5 Şubat 2021. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
- "Gaziantep Nizip Nüfusu". nufusune.com. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
Dış bağlantılar
- Nizip kaymakamlığı7 Ağustos 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.