Viral hastalık
Viral hastalık | |
---|---|
Diğer adlar | Viral enfeksiyon |
![]() | |
SARS-CoV-2 virionlarının Geçirimli elektron mikroskobu görüntüsü | |
Uzmanlık | Enfeksiyon hastalıkları |
Viral hastalık (veya viral enfeksiyon), bir organizmanın vücudu patojenik virüsler tarafından istila edildiğinde ve enfeksiyöz virüs partikülleri (virionlar) duyarlı hücrelere bağlanıp girdiğinde ortaya çıkar.[1]
Yapısal Özellikler
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/70/Virus_size.png/220px-Virus_size.png)
Genom tipi, virion şekli ve replikasyon bölgesi gibi temel yapısal özellikler, genellikle aynı aile içindeki virüs türleri arasında aynı özellikler taşır.[kaynak belirtilmeli]
- Çift sarmallı DNA aileleri: üçü zarfsızdır (Adenoviridae, Papillomaviridae ve Polyomaviridae) ve ikisi zarflıdır (Herpesviridae ve Poxviridae). Zarfsız ailelerin tümü ikosahedral kapsidlere sahiptir.
- Kısmen çift sarmallı DNA virüsleri : Hepadnaviridae . Bu virüsler zarflıdır.
- Tek sarmallı DNA virüslerinin bir ailesi insanları enfekte eder: Parvoviridae . Bu virüsler zarfsızdır.
- Pozitif tek sarmallı RNA aileleri: üçü zarfsız (Astroviridae, Caliciviridae ve Picornaviridae) ve dördü zarflı (Coronaviridae, Flaviviridae, Retroviridae ve Togaviridae). Zarfsız ailelerin tümü ikosahedral nükleokapsidlere sahiptir.
- Negatif tek zincirli RNA aileleri: Arenaviridae, Bunyaviridae, Filoviridae, Orthomyxoviridae, Paramyxoviridae Paramyxoviridae ve Rhabdoviridae . Hepsi sarmal nükleokapsidlerle sarılmıştır.
- Çift sarmallı RNA genomu: Reoviridae .
- Hepatit D virüsü henüz bir aileye atanmamıştır, ancak insanları enfekte eden diğer ailelerden açıkça farklıdır.
- Hastalıkla ilişkilendirilmemiş insanları enfekte ettiği bilinen virüsler: Anelloviridae familyası ve Dependovirus cinsi. Bu taksonların her ikisi de zarfsız tek sarmallı DNA virüsleridir.
Pragmatik Kurallar
İnsanları enfekte eden virüs aileleri, doktorlara ve tıbbi mikrobiyologlara / virologlara yardımcı olabilecek kurallar sunar.
Genel bir kural olarak, DNA virüsleri hücre çekirdeği içinde çoğalırken, RNA virüsleri sitoplazma içinde çoğalır. Bu kuralın istisnaları bilinmektedir: çiçek virüsleri sitoplazma içinde çoğalır ve ortomiksovirüsler ve hepatit D virüsü (RNA virüsleri) çekirdek içinde çoğalır.
- Bölünmüş genomlar: Bunyaviridae, Orthomyxoviridae, Arenaviridae ve Reoviridae (kısaltma BOAR). Hepsi RNA virüsleridir.
- Neredeyse tamamen eklembacaklılardan bulaşan virüsler: Bunyavirus, Flavivirus ve Togavirus . Bazı Reovirüsler artropod vektörlerinden bulaşır. Hepsi RNA virüsleridir.[2]
- Zarflı virüslerin bir ailesi gastroenterite (Coronaviridae) neden olur. Gastroenterit ile ilişkili diğer tüm virüsler zarfsızdır.
Baltimore gruplandırması
Virüslerin birden çok virüs kategorisinde tanımladığı bir gruplandırma yöntemi:
- I- dsDNA (Çift iplikçikli DNA)
- II - ssDNA (Tek iplikçikli DNA)
- III - dsRNA (Çift iplikçikli RNA)
- IV - pozitif anlamda ssRNA (Pozitif anlamlı tek iplikçikli RNA)
- V - negatif anlamda ssRNA (Negatif anlamlı tek iplikçikli RNA)
- VI - ssRNA-RT (Tek iplikçikli RNA-RT)
- VII - dsDNA-RT (Çift iplikçikli DNA-RT)
İnsanlarda klinik olarak önemli görülen viral hastalıklar ve karakteristikleri
Family | Baltimore group | Önemli türler | Viral zarf |
---|---|---|---|
Adenovirüs | I[3][4] | Adenovirüs[3][4] | H[3][4] |
Herpesviridae | I[3][4] | Herpes simplex, tip 1, Herpes simplex, tip 2, Varisella zoster virüs, Epstein-Barr virüsü, Human cytomegalovirus, Human herpesvirus, tip 8[5][6][7] | E[3][4] |
Papillomaviridae | I[3][8] | İnsan papilloma virüsü[3][8] | H[3][8] |
Polyomaviridae | I[3][9] | BK virüs, JC virüsü[3][9] | H[3][9] |
Poxviridae | I[3][4] | Çiçek hastalığı[3][4] | E[3][4] |
Parvoviridae | II[3][4] | Parvovirus B19[3][4] | H[3][4] |
Reoviridae | III[10] | Rotavirüs,[10] Orbivirus, Coltivirus, Banna virus | H[4] |
Astroviridae | IV[11] | Human astrovirus[4] | H[4] |
Caliciviridae | IV[10] | Norovirus[4] | H[4] |
Coronaviridae | IV[12] | Human coronavirus 229E, Human coronavirus NL63, Human coronavirus OC43, Human coronavirus HKU1, MERS-bağlantılı koronavirüs, SARS-CoV,[4] SARS-CoV-2 | E[4] |
Flaviviridae | IV[3][4][13] | Hepatit C virüsü,[3] Sarıhumma virüsü,[3] Dang humması virüsü,[3] Batı Nil virüsü,[3] TBE virus,[4] Zika virüsü | E[3][4] |
Hepeviridae | IV[14] | Hepatit E virüsü[4] | H[4][14] |
Matonaviridae | IV[3][4][15] | Kızamıkçık virüsü[3][16] | E[3][4] |
Picornaviridae | IV[17] | Coxsackievirus, hepatitis A virus, Poliovirüs,[4] Rinovirüs | H[4] |
Arenaviridae | V[18] | Lassa virus[4][18] | E[4][18] |
Bunyaviridae | V[19] | Crimean-Congo hemorrhagic fever virus, Hantaan virus[4] | E[4][19] |
Filoviridae | V[20] | Ebola virus,[20] Marburg virus[20] | E[4] |
Orthomyxoviridae | V[3][21] | Influenza virus[3][21] | E[3][21] |
Paramyxoviridae | V[22] | Measles virus,[3] Mumps virus,[3] Parainfluenza virus[3][4] | E[3][22] |
Pneumoviridae | V [23] | Respiratory syncytial virus[3] | E[3] |
Rhabdoviridae | V[24] | Kuduz virüsü[3][4] | E[3][4] |
Unassigned[25] | V[25] | Hepatit D[25] | E[25] |
Retroviridae | VI[3][26] | HIV[3][4] | E[3][4] |
Hepadnaviridae | VII[3] | Hepatit B virüsü[3][4] | E[3][4] |
Klinik özellikler
Virüslerin klinik özellikleri, aynı aile içindeki türler arasında önemli ölçüde farklılık gösterebilir:
Tip | Aile | Bulaş | Hastalık | Tedavi | Korunma |
---|---|---|---|---|---|
Adenovirus | Adenoviridae |
|
| Yok[3] |
|
Coxsackievirus | Picornaviridae |
|
| Yok[3] |
|
Cytomegalovirus | Herpesviridae |
|
|
|
|
Epstein–Barr virus | Herpesviridae |
|
| None[3] |
|
Hepatitis A virus | Picornaviridae |
|
| Immunoglobulin (post-exposure prophylaxis)[3] |
|
Hepatitis B virus | Hepadnaviridae | Vertical and sexual[32] |
|
|
|
Hepatitis C virus | Flaviviridae |
|
|
|
|
Herpes simplex virus, type 1 | Herpesviridae |
|
|
|
|
Herpes simplex virus, type 2 | Herpesviridae |
|
Can be latent[3]
|
|
|
HIV | Retroviridae |
|
| HAART,[3] such as protease inhibitors[34] and reverse-transcriptase inhibitors[34] |
|
Human coronavirus 229E (HCoV-229E) | Coronaviridae |
|
| ||
Human coronavirus NL63 (HCoV-NL63) | Coronaviridae |
|
| ||
Human coronavirus OC43 (HCoV-OC43) | Coronaviridae | ||||
Human coronavirus HKU1 (HCoV-HKU1) | Coronaviridae |
| |||
Human herpesvirus, type 8 | Herpesviridae |
|
| many in evaluation-stage[3] |
|
Human papillomavirus | Papillomaviridae |
|
|
|
|
Influenza virus | Orthomyxoviridae |
|
|
|
|
Measles virus | Paramyxoviridae |
|
| None[3] |
|
Middle East respiratory syndrome-related coronavirus (MERS-CoV) | Coronaviridae |
| |||
Mumps virus | Paramyxoviridae |
|
| None[3] |
|
Parainfluenza virus | Paramyxoviridae |
|
| None[3] |
|
Poliovirus | Picornaviridae |
| None[3] |
| |
Rabies virus | Rhabdoviridae |
|
| Post-exposure prophylaxis[3] |
|
Respiratory syncytial virus | Pneumoviridae |
|
| (ribavirin)[3] |
|
Rubella virus | Togaviridae |
|
| None[3] |
|
Severe acute respiratory syndrome coronavirus (SARS-CoV) | Coronaviridae |
| |||
Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-CoV-2) | Coronaviridae |
|
| ||
Varicella-zoster virus | Herpesviridae |
|
| Varicella:
Zoster:
| Varicella:
Zoster:
|
Ayrıca bakınız
Kaynakça
- ^ Taylor (2012). "Alphaherpesvirus axon-to-cell spread involves limited virion transmission". Proceedings of the National Academy of Sciences. PNAS. 106 (42): 17046-17051. doi:10.1073/pnas.1212926109. PMC 3479527 $2. PMID 23027939.
- ^ "Arboviruses". University of South Carolina School of Medicine. 24 Mayıs 2005 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am an ao ap aq ar as at au av aw ax ay az ba bb bc bd be bf bg bh bi bj bk bl bm bn bo bp bq br bs bt bu bv bw bx by bz ca cb cc cd ce cf cg ch ci cj ck cl cm cn co cp cq cr cs ct cu cv cw cx cy cz da db dc dd de df dg dh di dj dk dl dm dn do dp dq dr ds dt du dv dw dx dy dz ea eb ec ed ee ef eg eh ei ej ek el em en eo ep eq er es et eu ev ew ex ey ez fa fb fc fd fe ff fg fh fi fj fk fl fm fn fo fp fq fr fs ft fu fv fw fx fy fz ga gb gc gd ge gf gg gh gi Lippincott's Illustrated Reviews: Microbiology (PDF). Lippincott's Illustrated Reviews Series. Hagerstown MD: Lippincott Williams & Wilkins. 2007. ss. 354-366. ISBN 978-0-7817-8215-9. 22 Ekim 2020 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Eylül 2020.
- ^ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z aa ab ac ad ae af ag ah ai aj ak al am Table 1 in: Dimitrov (2004). "Virus entry: molecular mechanisms and biomedical applications". Nature Reviews Microbiology. 2 (2): 109-22. doi:10.1038/nrmicro817. ISSN 1740-1526. PMC 7097642 $2. PMID 15043007. 21 Aralık 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Aralık 2022.
- ^ Carstens EB (Jul 2012). "Ratification vote on taxonomic proposals to the International Committee on Taxonomy of Viruses (2012)" (PDF). Arch. Virol. 157 (7): 1411-22. doi:10.1007/s00705-012-1299-6. PMC 7086667 $2. PMID 22481600. 11 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Birden fazla yazar-name-list parameters kullanıldı (yardım); Yazar
|ad1=
eksik|soyadı1=
(yardım); Yazar eksik|soyadı2=
(yardım) - ^ Whitley RJ (1996). Baron S (Ed.). Herpesviruses. in: Baron's Medical Microbiology. 4th. Univ of Texas Medical Branch. ISBN 0-9631172-1-1. 29 Ekim 2007 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Aralık 2022. r eksik
|soyadı1=
(yardım) - ^ Medical Microbiology. 5th. Elsevier Mosby. 2005. ISBN 978-0-323-03303-9.
- ^ a b c "Classification of papillomaviruses". Virology. 324 (1): 17-27. 2004. doi:10.1016/j.virol.2004.03.033. PMID 15183049.
- ^ a b c Page 273 5 Şubat 2023 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. in: Lennette's Laboratory Diagnosis of Viral Infections. Fourth. CRC Press. 2010. ISBN 978-1420084962.
- ^ "Identification of Host Cell Factors Associated with Astrovirus Replication in Caco-2 Cells". J. Virol. 89 (20): 10359-70. 2015. doi:10.1128/JVI.01225-15. PMC 4580174 $2. PMID 26246569.
- ^ Stapleford (2010). "Role of Cellular Lipids in Positive-Sense RNA Virus Replication Complex Assembly and Function". Viruses. 2 (5): 1055-68. doi:10.3390/v2051055. ISSN 1999-4915. PMC 3187604 $2. PMID 21994671.
- ^ Cook (2009). "Isolation of a novel species of flavivirus and a new strain of Culex flavivirus (Flaviviridae) from a natural mosquito population in Uganda". Journal of General Virology. 90 (11): 2669-78. doi:10.1099/vir.0.014183-0. ISSN 0022-1317. PMC 2885038 $2. PMID 19656970.
- ^ Simon-Loriere (2011). "Why do RNA viruses recombine?". Nature Reviews Microbiology. 9 (8): 617-26. doi:10.1038/nrmicro2614. ISSN 1740-1526. PMC 3324781 $2. PMID 21725337.
- ^ "2018.013S.R.Matonaviridae". International Committee on Taxonomy of Viruses (ICTV) (İngilizce). 29 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 28 Mayıs 2020.
- ^ Tuthill (2010). "Picornaviruses". Current Topics in Microbiology and Immunology. 343: 43-89. doi:10.1007/82_2010_37. ISBN 978-3-642-13331-2. ISSN 0070-217X. PMC 3018333 $2. PMID 20397067.
- ^ "Pneumoviridae ~ ViralZone page". viralzone.expasy.org. 14 Nisan 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ağustos 2020.
- ^ "Hand, foot, and mouth disease: Identifying and managing an acute viral syndrome". Cleve Clin J Med. 81 (9): 537-43. September 2014. doi:10.3949/ccjm.81a.13132. PMID 25183845. 28 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ a b c d e "Babies Born with CMV (Congenital CMV Infection)". Centers for Disease Control and Prevention. 13 Nisan 2017. 7 Ağustos 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Haziran 2017. Şablon:CDC
Şablon:Viral cutaneous conditions
Sınıflandırma | D
|
---|