Ornontowice
wieś | |||
Pałac Hegenscheidtów | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Województwo | |||
Powiat | |||
Gmina | Ornontowice | ||
Liczba ludności (2022) | 6178[2] | ||
Strefa numeracyjna | 32 | ||
Kod pocztowy | 43-178[3] | ||
Tablice rejestracyjne | SMI | ||
SIMC | 0218437 | ||
Położenie na mapie gminy Ornontowice ![]() | |||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||
Położenie na mapie województwa śląskiego ![]() | |||
Położenie na mapie powiatu mikołowskiego ![]() | |||
![]() | |||
| |||
Strona internetowa |
Ornontowice (niem. Ornontowitz) – wieś w Polsce położona w województwie śląskim, w powiecie mikołowskim, w gminie Ornontowice.
Miejscowość wzmiankowana na początku XIV wieku (prawdopodobnie 1305) jako Renoltowitz, 30 lat później istniała tu parafia. W 1634 założono warzelnię soli wielickiej, a w 1680 szkołę. Pierwsza kopalnia węgla kamiennego w Ornontowicach powstała w 1798 pod nazwą Leopold. W lutym 1811 roku wybuchł tu bunt chłopski przeciwko utrzymywaniu pańszczyzny w wyniku którego splądrowano dwór[4]. Wiek XIX, to dalsze uprzemysłowienie miejscowości. Powstaje wielki piec (1860) oraz filia gliwickiej Fabryki Drutów, Łańcuchów i Gwoździ Hegenscheidta (1884, w przysiółku Kolonia Graniczna). W 1888 doprowadzono linię kolejową na potrzeby miejscowego przemysłu, w miejscowości był przystanek kolejowy Ornontowice.
W okresie dwudziestolecia międzywojennego Ornontowice znalazły się w województwie śląskim, w powiecie pszczyńskim.
W latach 1954–1972 wieś stanowiła gromadę Ornontowice. Po II wojnie światowej miejscowość znalazła się w nowym powiecie tyskim, a od 1960 w rybnickim. W latach 1975–1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa katowickiego. Od 1991 roku Ornontowice stanowią gminę, a 1 stycznia 1999 r. weszły w skład nowo powstałego powiatu mikołowskiego.
W Ornontowicach działa Kopalnia Węgla Kamiennego Budryk.
Pałac w Ornontowicach
Według Narodowego Instytutu Dziedzictwa, w miejscowości znajduje się jeden obiekt zabytkowy[5] – park i Pałac Hegenscheidtów. Obiekt pochodzi z końca XIX w. i został zbudowany dla rodu Hegenscheidtów – ówczesnych właścicieli Ornontowic. Eklektyczny pałac z cechami stylu neorenesansu północnego, swój obecny kształt zawdzięcza ostatnim właścicielom dóbr: Ottonowi i jego synowi Klausowi Hegenscheidt, którzy dokonali jego gruntownej przebudowy i rozbudowy z końcem XIX w. Dwupiętrowy pałac z wieżą usytuowany jest w zabytkowym parku. Jest to budynek murowany, otynkowany na wysokim cokole z dachem wielospadowym krytym dachówką ceramiczną. Charakterystycznym elementem elewacji południowej jest taras z podcieniami arkadowymi, inne ciekawe elementy architektoniczne to trójkątne szczyty, uskokowe gzymsy, liczne pilastry międzyokienne oraz półokrągły portal. Wewnątrz zachowane są oryginalne piece i boazerie, jak i okrągła sala balowa. Nieużytkowany, stanowiący własność prywatną.
Obiekty
- Ulica Zwycięstwa
- Stadion klubu GKS Gwarek
- Parafia św. Michała Archanioła
- KWK Budryk
- Kolonia Marzankowice w Ornontowicach
Sport
- Gwarek Ornontowice
- SKS
Sąsiednie gminy
Czerwionka-Leszczyny, Gierałtowice, Mikołów, Orzesze
Przypisy
- ↑ Państwowy Rejestr Nazw Geograficznych – miejscowości – format XLSX, Dane z państwowego rejestru nazw geograficznych – PRNG, Główny Urząd Geodezji i Kartografii, 5 listopada 2023, identyfikator PRNG: 93699
- ↑ NSP 2021: Ludność w miejscowościach statystycznych [online], Bank Danych Lokalnych GUS, 19 września 2022 [dostęp 2022-10-07] .
- ↑ Oficjalny Spis Pocztowych Numerów Adresowych, Poczta Polska S.A., październik 2022, s. 887 [zarchiwizowane 2022-10-26] .
- ↑ Dariusz Zalega, Zmowa Tworkowska, „Le Monde Diplomatique” 1/119/2016.
- ↑ Rejestr zabytków nieruchomych – województwo śląskie [online], Narodowy Instytut Dziedzictwa, 23 lipca 2024 .
Linki zewnętrzne
- Biuletyn Informacji Publicznej Gminy Ornontowice
- p
- d
- e
- Siedziba gminy: Ornontowice
Wieś |
|
---|---|
Części wsi |
|