Pesa Jazz
![]() Jazz Duo 128N w Warszawie | |||
Dane ogólne | |||
Kraj produkcji |
| ||
---|---|---|---|
Producent | |||
Miejsce produkcji | Bydgoszcz | ||
Lata produkcji | 2013–2021 | ||
Dane techniczne | |||
Liczba członów | 3/5 | ||
Długość | 19 300/29 700 mm | ||
Szerokość | 2400 mm | ||
Prędkość maksymalna | 70 km/h | ||
Wnętrze | |||
Liczba miejsc siedzących | 27/28 | ||
Liczba miejsc ogółem | 132/207 | ||
Niskopodłogowość | 100% | ||
Wysokość podłogi | 350 mm | ||
|
Pesa Jazz – jednoprzestrzenny, niskopodłogowy, wieloczłonowy tramwaj przegubowy produkowany w latach 2013–2021 przez zakłady Pesa w Bydgoszczy. Powstało 115 sztuk w 4 różnych wersjach, które od 2014 roku są eksploatowane przez przedsiębiorstwa komunikacyjne w Warszawie (80 sztuk w 2 wersjach) i Gdańsku (35 sztuk w 2 wersjach). Tramwaje prezentowane były podczas targów InnoTrans w Berlinie i Trako w Gdańsku.
Historia
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/8/80/InnoTrans14_PESA_Jazz_%281%29.jpg/220px-InnoTrans14_PESA_Jazz_%281%29.jpg)
Geneza
Rodzina Jazz powstała na bazie doświadczeń przy konstrukcji i eksploatacji tramwajów z rodzin Tramicus (budowanych w latach 2006–2008) oraz Swing (budowane od 2010 roku)[2]. Projekt pierwszego tramwaju nowej rodziny powstał na potrzeby zamówienia dla Warszawy. W przetargu punktowana była m.in. całkowicie płaska podłoga[3], której nie miały oferowane wcześniej Swingi[4]. Tramwaje Jazz miały spełniać to kryterium, a ponadto, w porównaniu z poprzednikiem – 120Na Swing – miały mieć nieznacznie mniejszą długość, bezosiowe wózki i większy zasobnik energii umożliwiający przejechanie kilkuset metrów bez zasilania, a także mieć zmodyfikowany wygląd zewnętrzny bez wcięć z boku pudła przy podłodze[1][5].
Projekt
Pesa otrzymała dotację na projekt Jazza w ramach grantu „Opracowanie i przetestowanie całkowicie niskopodłogowego tramwaju z niezależnie obracającymi się kołami w skali demonstracyjnej” dofinansowanego przez NCBiR. Projekt powstał w konsorcjum z Wydziałem Transportu Politechniki Warszawskiej[6][7]. Autorem sylwetki pojazdów jest projektant Bartosz Piotrowski[8], zaś wnętrza NC.Art[9].
Zamówienia
- 21 marca 2013 – podpisanie umowy na dostawę 45 tramwajów typu 128N dla Warszawy[10],
- 25 września 2013 – podpisanie umowy na dostawę 5 tramwajów typu 128NG dla Gdańska[11],
- 15 stycznia 2014 – podpisanie umowy na dostawę 30 tramwajów typu 134N dla Warszawy[12],
- 15 września 2014 – podpisanie umowy na dostawę 5 tramwajów typu 128N dla Warszawy[13],
- 15 lutego 2018 – podpisanie umowy na dostawę 15 tramwajów dla Gdańska[14].
Prezentacje promocyjne
We wrześniu 2014 na targach InnoTrans w Berlinie Pesa zaprezentowała Jazza Duo 128N[15], a we wrześniu 2015 na targach Trako w Gdańsku Jazza 134N[16].
Konstrukcja
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c5/InnoTrans14_PESA_Jazz_%282%29.jpg/220px-InnoTrans14_PESA_Jazz_%282%29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/70/PesaJazz128NG_wnetrze.jpg/170px-PesaJazz128NG_wnetrze.jpg)
Jazzy to tramwaje niskopodłogowe z podłogą na wysokości 350 mm ponad główką szyny. Pojazdy te mają bezosiowe wózki, dzięki czemu nie mają nad nimi wzniosów[17]. Ze względu na rezygnację z osi, każde koło ma indywidualny zestaw napędowy[18][19]. Wozy z tej rodziny nie mają również wcięć w dolnej części pudła[20]. Tramwaje posiadają udogodnienia ułatwiające wjazd wózków inwalidzkich[21][22][23].
Charakterystyka ogólna
Typ | Długość | Szerokość pudła | Rozstaw toru | Typ silnika | Miejsca siedzące | Właściwości | ||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|
128N | 29,7 m | 2,4 m | 1435 mm | TSA | 28 | ![]() ![]() ![]() | [1][20][24] | |
128NG | 29,7 m | 2,4 m | 1435 mm | TSA TMR 35-18-4 | 28 | ![]() ![]() | [25][18] | |
134N | 19,3 m | 1435 mm | 27 | ![]() ![]() | [26] | |||
Gdańsk 2 | 29,7 m | 2,4 m | 1435 mm | 28 | ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() | [14][27][28] | ||
![]() ![]() ![]() ![]() ![]() ![]() |
Wyposażenie dodatkowe
Jazzy dla Warszawy (128N i 134N) wyposażone są w system umożliwiający gromadzenie energii elektrycznej z hamowania oraz możliwość korzystania zeń do zasilania obwodów pomocniczych pojazdu czy do napędu pojazdu w sytuacji braku napięcia w sieci. Energia gromadzona jest w superkondensatorach[17][19].
Tramwaje dla Gdańska (128NG) zostały przystosowane do pokonywania wzniesień wynoszących do 6% na długości do 600 m[25]. Jazzy dla Gdańska były fabrycznie wyposażone w wysuwane spod spodu pojazdu platformy dla niepełnosprawnych, jednak ze względu na niedostosowanie części przystanków do takich platform podjęto decyzję o zastąpieniu ich rampami odkładanymi do wnętrza pojazdu[29]. Montaż nowych ramp zakończono w połowie kwietnia 2015, w każdym pojeździe znalazły się po 4 takie rampy[23].
Pojazdy eksploatowane w Gdańsku i pochodzące z dostawy realizowanej od 2019, mogą według normatywów pomieścić 206 osób i mają opisy w alfabecie Braille’a. Ponadto powiększono w nich kabiny motorniczych, w których znalazły się uchwyty na kubek, radio FM, mała lodówka i defibrylator[30].
W tramwajach 134N zastosowano system antykolizyjny, który monitoruje odległość od obiektów znajdujących się przed wagonem[19].
Eksploatacja
Państwo | Miasto | Przewoźnik | Typ | Lata dostaw | Liczba | |
---|---|---|---|---|---|---|
![]() | Warszawa | Tramwaje Warszawskie | 128N | 2014–2015 | 50 | [17][31] |
134N | 2015 | 30 | [17][32] | |||
Gdańsk | Gdańskie Autobusy i Tramwaje | 128NG | 2014–2015 | 5 | [17][33] | |
2019–2021 | 30 | [14][34][35] | ||||
Łączna liczba: | 115 |
Warszawa
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/ba/128N-3601_%281%29%2C_Warszawa%2C_2014-11-22.jpg/220px-128N-3601_%281%29%2C_Warszawa%2C_2014-11-22.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b2/134N-3801_-_prz%C3%B3d%2C_Warszawa%2C_2015-08-01.jpg/220px-134N-3801_-_prz%C3%B3d%2C_Warszawa%2C_2015-08-01.jpg)
Pierwsze zamówienie na Jazzy złożyła Warszawa, która zakupiła na mocy umowy z 21 marca 2013 czterdzieści pięć sztuk (w tym 2 sztuki dostosowane do nauki jazdy)[10][5]. Tramwaje zamówiono z myślą o wykorzystaniu podczas remontów torów, budowie nowych linii oraz do obsługi krótkich, najbardziej zatłoczonych odcinków[5][36]. Z myślą o obsłudze takich odcinków planowano budowę torów odstawczych w miejscach, gdzie nie ma możliwości budowy pętli. Pierwszy tor odstawczy był planowany przy rondzie Daszyńskiego, pod którym budowana była stacja drugiej linii metra, a kolejny przy stacji Wierzbno[37]. Pierwszego jazza dostarczono w ostatnich dniach czerwca 2014[20], a w nocy z 1 na 2 lipca rozpoczął jazdy testowe po ulicach Warszawy[38]. 25 lipca warszawski jazz otrzymał homologację[39]. 15 września 2014 podpisano umowę na zakup 5 kolejnych takich tramwajów, które miały zostać dostarczone między lipcem a wrześniem 2015 roku[13]. 24 października jazz przeszedł test polegający na 18-godzinnej jeździe bez żadnej awarii[40], a 21 listopada rozpoczął kursy z pasażerami[41]. W połowie lutego pierwszy jazz przeszedł test niezawodności polegający na przejechaniu 5000 km bez żadnej awarii[42]. Na początku lipca w Warszawie znajdowało się 27 tramwajów 128N, z czego 11 było odebranych, a 10 w trakcie testów 5000 km[43]. W sierpniu po raz pierwszy wykorzystano dwukierunkowość tramwajów podczas remontu torowiska na ulicy Grójeckiej[44]. W połowie listopada zakończono odbiory jazzów z pierwszego zamówienia (zgodnie z umową dostawy miały zakończyć się w czerwcu)[45][46], a do końca tego miesiąca dostarczono trzeci egzemplarz z drugiego zamówienia[47]. Na początku grudnia do Warszawy dostarczono dwa ostatnie tramwaje typu 128N[48][31]. 7 grudnia linia nr 11 została skrócona do ronda Daszyńskiego, gdzie tramwaje zmieniają kierunek na specjalnym łączniku torowym, z tego względu do obsługi linii skierowano wyłącznie tabor dwukierunkowy[49]. W połowie grudnia do jazd z pasażerami były dopuszczone wszystkie warszawskie jazzy duo[32].
15 stycznia 2014 podpisano umowę na zakup 30 sztuk 3-członowych, jednokierunkowych tramwajów (w tym 2 sztuki dostosowane do nauki jazdy). Tramwaje zostały zamówione z myślą o mniej obciążonych liniach[50]. 10 marca 2015 dostarczono pierwszy z nich[26], a 30 lipca rozpoczął on kursy z pasażerami i test 5 tys. km. Tego dnia obsługiwał linię nr 13[51]. W połowie września pierwszy krótki jazz zdał test niezawodności[52]. W połowie listopada w Warszawie znajdowało się 10 sztuk 3-członowych jazzów[45] i 3 z nich rozpoczęły testowe jazdy z pasażerami[53]. Do końca tego miesiąca dostarczono łącznie 17 egzemplarzy, z których 8 było dopuszczonych do jazd z pasażerami[47]. Do 8 grudnia do Warszawy dostarczono 25 tramwajów typu 134N[31], a 16 grudnia zakończono dostawy tego modelu[32].
Do 31 grudnia 2015 Tramwaje Warszawskie dokonały odbioru końcowego łącznie 56 z 85 zamówionych tramwajów Pesy. Pozostałych 29 zostało odebranych warunkowo, by nie utracić dofinansowania unijnego[54]. We wrześniu 2016 TW poinformowały, iż naliczyły Pesie 35 mln zł kar tytułem opóźnień w dostawach oraz przekroczenia rzeczywistej masy tramwaju 134N w stosunku do masy ofertowej[55].
W pierwszej połowie 2017 roku okazało się, że jazzy 134N wymagają prewencyjnego wzmocnienia konstrukcji. W połowie kwietnia jeden tramwaj miał już wzmocnioną konstrukcję, a drugi był w trakcie akcji serwisowej w Bydgoszczy[56].
W listopadzie 2018 Tramwaje Warszawskie podpisały z Mennicą Polską umowę na dostawę nowych biletomatów do wszystkich tramwajów TW[57].
Gdańsk
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4b/128NG-1051%2C_Gda%C5%84sk_Br%C4%99towo%2C_2015-09-25_%28Muri_WG_2015-34%29.jpg/220px-128NG-1051%2C_Gda%C5%84sk_Br%C4%99towo%2C_2015-09-25_%28Muri_WG_2015-34%29.jpg)
Drugim zakładem, który zdecydował się na zakup Jazzów, był ówczesny ZKM Gdańsk (od 2017 roku Gdańskie Autobusy i Tramwaje). Stosowną umowę podpisano 25 września 2013 podczas targów Trako w Gdańsku[11][33]. Tramwaje zamówiono wraz ze specjalistycznym wyposażeniem obsługowym, pakietem eksploatacyjno-naprawczym oraz pakietem naprawczym[25]. 10 listopada 2014 dostarczono pierwszy tramwaj[58], który dwa dni później został publicznie zaprezentowany[59]. W nocy z 18 na 19 stycznia 2015 dostarczono do Gdańska ostatni z zamówionych pojazdów (zgodnie z umową dostawy miały zakończyć się w grudniu)[60][25]. 30 stycznia 2015 wszystkie 5 tramwajów rozpoczęło kursy z pasażerami, skierowano je do obsługi linii nr 6[61]. 21 sierpnia tramwaje rozpoczęły testy na nowej linii do dzielnicy Piecki-Migowo[62], a 31 sierpnia tamże regularne kursy z pasażerami[63].
Każdy tramwaj otrzymał nazwę w postaci imienia i nazwiska osoby zasłużonej dla Gdańska (Arkadiusz Rybicki, Erich Volmar, Jan Wullf, Lesser Giełdziński, Willi Drost)[61], a pojazdy z drugiej partii otrzymały patronat takich postaci, jak Brunon Zwarra, Zbigniew Cybulski, Zbigniew Kosycarz, Lech Bądkowski i Roman Rogocz.
Do końca sierpnia 2016 tramwaje przejechały łącznie pół miliona kilometrów[64].
15 lutego 2018 podpisano umowę na dostawę kolejnych 15 pojazdów z opcją na dodatkowe 15 sztuk. Na poinformowanie producenta o skorzystaniu z prawa opcji GAiT miał czas do końca kwietnia 2019[14]. Wartość kontraktu wynosi 138,3 mln zł, w tym 70 mln dotacji z UE. Koszt jednego pojazdu to 8 mln zł[30]. Zamówione pojazdy mieszczą 206 osób i wyposażone zostały m.in. w defibrylator[27]. Pięć pierwszych pojazdów miało trafić do Gdańska do 15 stycznia 2019, a następnie do połowy kwietnia 2019. Realizacja całości zamówienia miała się zakończyć w połowie sierpnia 2019[65]. W kwietniu 2019 poinformowano o skorzystaniu z opcji na dodatkowe 15 tramwajów[34], które sfinansowane zostaną częściowo z kar nałożonych na producenta za opóźnienie dostaw (8,8 tys. zł brutto dziennie plus 5,5 tys. za każdy dzień braku realizacji usług serwisowych). Zgodnie z umową pierwszych 10 z 15 pojazdów miało zostać dostarczonych do połowy sierpnia 2019; pierwszy tramwaj miał pojawić się w Gdańsku w czerwcu, a regularne jazdy rozpocząć w lipcu 2019[66]. Cała umowa ma zostać zrealizowana do końca 2020[34]. 30 lipca 2019 dotarł pierwszy tramwaj z drugiej partii[28], kolejny pojazd dotarł w październiku. 25 września producent poinformował, że tramwaj otrzymał homologację[67]. 31 października dokonano oficjalnej prezentacji obydwu tramwajów, które następnie skierowano do służby liniowej[68]. Kolejne dwa wozy spodziewane były do końca 2019 (dotarł tylko wagon nr 1058), a jedenaście kolejnych w l. 2020-2021[69]. Faktycznie dostawy pierwszej części zamówienia zakończono w nocy z 4 na 5 czerwca 2020, kiedy do Gdańska dotarł 15. (ostatni z tej transzy) tramwaj, który otrzymał niestandardowe malowanie w biało-zielone barwy, nawiązujące do klubu sportowego Lechia Gdańsk[70]. Dostawy tramwajów z drugiej transzy trwały od 30 września 2020 do połowy lutego 2021[71][35]. Dostawy jazzów pozwoliły na całkowite wycofanie z ruchu tramwajów Konstal 105Na[72]. 13 grudnia 2021 podczas pożaru w zajezdni Nowy Port jeden z tramwajów został nadpalony[73], w wyniku czego został skierowany do naprawy u producenta, z której wrócił do Gdańska w sierpniu 2023[74].
Nagrody i wyróżnienia
- 2015 – nagroda główna im. prof. Jana Podoskiego w kategorii Tabor szynowy podczas targów Trako dla tramwaju typu 134N[75].
Zobacz też
Przypisy
- ↑ a b c Dla Warszawy Jazz! – nowy produkt Pesy. infotram.pl, 2013-03-21. [dostęp 2013-03-22].
- ↑ 120N, 120Na Swing, 121N i 122N. W: Arkadiusz Lubka, Marcin Stiasny: Atlas tramwajów. Poznań: Kolpress, 2011, s. 106-109. ISBN 978-83-920784-6-3.
- ↑ 45 dwukierunkowych wagonów dla Tramwajów Warszawskich. infotram.pl, 2012-06-04. [dostęp 2016-01-15].
- ↑ Tabor Tramwajowy | Tramwaje Warszawskie. tw.waw.pl. [dostęp 2013-03-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-08-13)].
- ↑ a b c 45 nowych tramwajów Jazz Duo dla Warszawy. rynek-kolejowy.pl, 2013-03-21. [dostęp 2016-01-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-01-16)].
- ↑ Pesa zrealizowała projekt całkowicie niskopodłogowego tramwaju. infotram.pl, 2015-04-30. [dostęp 2015-05-06].
- ↑ rozwój dzięki innowacjom. konferencja.cezamat.eu. [dostęp 2015-05-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-05-05)].
- ↑ To jemu pociągi bydgoskiej Pesy zawdzięczają wygląd i duszę. bydgoszcz.wyborcza.pl, 2014-06-13. [dostęp 2016-01-30].
- ↑ 128N Jazz Duo. W: Dobry Wzór 2015 (katalog wystawy). Katarzyna Szroeder-Dowjat (red.). Warszawa: Instytut Wzornictwa Przemysłowego, 2015, s. 70. [dostęp 2016-04-21]. (ang.).
- ↑ a b Jazz Duo dotrą za rok do stolicy. kurier-kolejowy.pl, 2013-03-21. [dostęp 2013-03-21].
- ↑ a b Gdańsk podpisał umowę z Pesą na pięć Jazzów Duo. rynek-kolejowy.pl, 2013-09-25. [dostęp 2016-01-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-09-28)].
- ↑ Warszawa podpisała umowę na krótkie Jazzy. Wygląd będzie zachowawczy. transport-publiczny.pl, 2014-01-15. [dostęp 2014-01-26].
- ↑ a b Tramwaje Warszawskie z umową na kolejne pięć Jazzów Duo. rynek-kolejowy.pl, 2014-09-15. [dostęp 2016-01-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-04-23)].
- ↑ a b c d Gdańsk podpisał umowę z Pesą na 15 tramwajów Jazz Duo. transport-publiczny.pl, 2018-02-15. [dostęp 2018-02-15].
- ↑ Dariusz Kalinowski. Targi InnoTrans 2014. „Świat Kolei”. 11/2014, s. 12-17. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962.
- ↑ Witold Urbanowicz: Jakie tramwaje na Trako (zdjęcia). transport-publiczny.pl, 2015-09-21. [dostęp 2015-09-25].
- ↑ a b c d e Marek Graff. Nowoczesne elektryczne zespoły trakcyjne w Polsce. „Technika Transportu Szynowego”. 7-8/2015, s. 46-63. Emi-press. ISSN 1232-3829.
- ↑ a b Tram duo motors for tramways in Gdańsk (PL). traktionssysteme.at, 2014-03-14. [dostęp 2014-04-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-09-08)]. (ang.).
- ↑ a b c Dariusz Daniluk. Nowe rytmy 134N Jazz. „Flesz”. 11. s. 13. Warszawa.
- ↑ a b c Pierwszy Jazz już w Warszawie. transport-publiczny.pl, 2014-06-30. [dostęp 2014-06-30].
- ↑ Wagony 128N „Jazz Duo”. tw.waw.pl. [dostęp 2016-01-24].
- ↑ Wagony 134N „Jazz”. tw.waw.pl. [dostęp 2016-01-24].
- ↑ a b Nowe rampy w Pesach Jazz Duo. infotram.pl, 2015-04-22. [dostęp 2015-04-23].
- ↑ Pesa chooses TSA for ‚Tram Warsaw‘ project. traktionssysteme.at, 2013-10-07. [dostęp 2016-01-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-01-30)]. (ang.).
- ↑ a b c d Tramwaje Jazz Duo pojadą do Gdańska. rynek-kolejowy.pl, 2013-05-21. [dostęp 2016-01-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2013-09-28)].
- ↑ a b Warszawa: Pierwszy krótki Jazz w stolicy. transport-publiczny.pl, 2015-03-11. [dostęp 2015-03-11].
- ↑ a b Pierwsze nowe tramwaje jeszcze w tym roku. Gdańsk podpisał umowę z Pesą. 2018-02-15. [dostęp 2018-02-15].
- ↑ a b Gdańsk czeka na opóźnione Jazzy. Ruszają dostawy. transport-publiczny.pl, 2019-07-29. [dostęp 2019-08-27].
- ↑ Najnowsze Pesy przejdą wymianę platform dla niepełnosprawnych. trojmiasto.pl, 2015-02-06. [dostęp 2015-02-09].
- ↑ a b Dwa nowe tramwaje jeżdżą po Gdańsku. Ich koszt to w sumie 16 mln zł
- ↑ a b c Komplet Jazzów Duo w Warszawie. infotram.pl, 2015-12-08. [dostęp 2015-12-08].
- ↑ a b c Wszystkie 134N dostarczone. infotram.pl, 2015-12-16. [dostęp 2015-12-16].
- ↑ a b W Gdańsku Gdańskie Autobusy i Tramwaje. infotram.pl, 2017-01-19. [dostęp 2017-01-21].
- ↑ a b c Gdańsk zamawia kolejne tramwaje i nalicza kary Pesie za dalsze opóźnienia. transport-publiczny.pl, 2019-04-25. [dostęp 2019-04-25].
- ↑ a b Do Gdańska dotarł ostatni, trzydziesty Jazz Duo. Kary dla producenta [online], www.transport-publiczny.pl [dostęp 2021-03-05] (pol.).
- ↑ Rewolucja w warszawskich tramwajach. kurier-kolejowy.pl, 2013-03-21. [dostęp 2013-03-22].
- ↑ Warszawa: Gdzie powstaną tory odstawcze dla tramwajów. transport-publiczny.pl, 2014-01-31. [dostęp 2014-02-02].
- ↑ Nocne testy Jazza dla Warszawy. rynek-kolejowy.pl, 2014-07-02. [dostęp 2014-07-02].
- ↑ Jazz z homologacją. infotram.pl, 2014-07-31. [dostęp 2014-08-01].
- ↑ Warszawski Jazz przeszedł testy. Niedługo z pasażerami?. rynek-kolejowy.pl, 2014-10-28. [dostęp 2016-01-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-04-20)].
- ↑ Pierwszy warszawski Jazz Duo wozi już pasażerów. transport-publiczny.p, 2014-11-21. [dostęp 2014-11-21].
- ↑ Warszawa: Pierwszy Jazz Duo wreszcie zdał test niezawodności. rynek-kolejowy.pl, 2015-02-13. [dostęp 2015-02-13].
- ↑ Problemy warszawskich Jazzów. Krótki nie wozi jeszcze pasażerów. transport-publiczny.pl, 2015-07-03. [dostęp 2015-07-03].
- ↑ Dwukierunkowy tramwaj już jeździ po Warszawie. transport-publiczny.pl, 2015-08-09. [dostęp 2015-08-10].
- ↑ a b Wszystkie warszawskie Jazzy z pierwszej umowy odebrane. infotram.pl, 2015-11-17. [dostęp 2015-11-17].
- ↑ Krzysztof Śmietana: Nowe tramwaje Jazz Duo. Bez skośnych siedzeń (PROJEKTY). [w:] 2013-03-21 [on-line]. warszawa.gazeta.pl. [dostęp 2013-06-09].
- ↑ a b 17 Jazzów, 22 Krakowiaki, Toruń do końca roku. infotram.pl, 2015-12-01. [dostęp 2015-12-01].
- ↑ Pesa dostarczyła kolejne tramwaje. infotram.pl, 2015-12-04. [dostęp 2015-12-04].
- ↑ Tramwaje Warszawskie uruchamiają zawrotkę na rondzie Daszyńskiego. transport-publiczny.pl, 2015-12-07. [dostęp 2015-12-10].
- ↑ Krótkie Jazzy już nie retro. infotram.pl, 2014-01-15. [dostęp 2014-01-28].
- ↑ Warszawa: Krótki Jazz zaczął przygodę z pasażerami. transport-publiczny.pl, 2015-07-30. [dostęp 2015-07-31].
- ↑ Warszawa: Pierwszy krótki Jazz przeszedł test niezawodności. transport-publiczny.pl, 2015-09-21. [dostęp 2015-09-22].
- ↑ Trzy kolejne 134N mogą wozić pasażerów. infotram.pl, 2015-11-19. [dostęp 2015-11-19].
- ↑ Ministerstwo Rozwoju: Ministerstwo Rozwoju: dotacja UE na tabor z Pesy całkowicie wykorzystana. rynek-kolejowy.pl, 2015-12-31. [dostęp 2015-12-31].
- ↑ Warszawa nalicza Pesie karę 35 mln zł za opóźnione i zbyt ciężkie tramwaje. transport-publiczny.pl, 2016-09-28. [dostęp 2016-09-30].
- ↑ Warszawa: Krótkie Jazzy wracają do Bydgoszczy. Trzeba wzmocnień konstrukcji. transport-publiczny.pl, 2017-04-12. [dostęp 2017-04-12].
- ↑ Wszystkie warszawskie tramwaje w biletomatami. infotram.pl, 2018-11-14. [dostęp 2018-11-27].
- ↑ Dwukierunkowa Pesa Jazz Duo już w Gdańsku. trojmiasto.pl, 2014-11-10. [dostęp 2014-11-10].
- ↑ Jazz Duo jak Link. Gdańsk z nowymi tramwajami. transport-publiczny.p, 2014-11-12. [dostęp 2014-11-12].
- ↑ Komplet Jazzów Duo w Gdańsku. infotram.pl, 2015-01-20. [dostęp 2015-01-20].
- ↑ a b Wszystkie Jazzy na trasie!. infotram.pl, 2015-01-30. [dostęp 2015-01-30].
- ↑ Jazz Duo pojechał nową trasą. infotram.pl, 2015-08-24. [dostęp 2015-09-10].
- ↑ Tramwaj na Morenę: między 4 minus a 3 z dużym plusem. trojmiasto.pl, 2015-09-03. [dostęp 2015-11-16].
- ↑ Pół miliona kilometrów gdańskich Jazzów. infotram.pl, 2016-08-31. [dostęp 2016-08-31].
- ↑ Dariusz Gałązka: PESA nie wywiązała się z umowy. Nowe tramwaje w Gdańsku dopiero w kwietniu. [dostęp 2019-01-12].
- ↑ Tramwaje z Pesy znowu spóźnione, ale... będzie ich więcej
- ↑ Gdański Jazz z homologacją. infotram.pl, 2019-09-25. [dostęp 2019-09-25].
- ↑ Gdańsk: Pierwsze nowe Jazzy wreszcie z pasażerami. transport-publiczny.pl, 2019-10-31. [dostęp 2020-01-16].
- ↑ GAiT czeka na nowe tramwaje i nalicza kary. Już ponad 9 mln zł. trojmiasto.pl, 2020-01-12. [dostęp 2020-01-16].
- ↑ Biało-zielony Jazz dotarł do Gdańska. Na 75-lecie Lechii [online], www.transport-publiczny.pl [dostęp 2020-06-07] (pol.).
- ↑ Rozpoczęła się realizacja drugiej transzy zamówienia nowych tramwajów dla Gdańska [online], TransInfo [dostęp 2023-08-17] (pol.).
- ↑ Gdańsk żegna stopiątki i zaprasza na pożegnalny przejazd [online], www.transport-publiczny.pl [dostęp 2021-03-05] (pol.).
- ↑ Gdańsk: Pożar w zajezdni Nowy Port. Spalone i nadpalone tramwaje, w tym Jazz [online], www.transport-publiczny.pl [dostęp 2023-08-17] (pol.).
- ↑ Nadpalony Jazz wrócił do GAiT [online], www.transport-publiczny.pl [dostęp 2023-08-17] (pol.).
- ↑ Trako: Laureaci konkursów Trako 2015. trakotargi.amberexpo.pl. [dostęp 2015-10-06].
- p
- d
- e
Produkcja |
| ||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
Modernizacje |
|