Tayvan ekonomisi
endüstri: %30
hizmet: %65 (2012 tah.)[4]
![azalış](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ed/Decrease2.svg/11px-Decrease2.svg.png)
![artış](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b0/Increase2.svg/11px-Increase2.svg.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg/23px-Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/74/Infobox_ASEAN_flag.svg/23px-Infobox_ASEAN_flag.svg.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a4/Flag_of_the_United_States.svg/23px-Flag_of_the_United_States.svg.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5b/Flag_of_Hong_Kong.svg/23px-Flag_of_Hong_Kong.svg.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9e/Flag_of_Japan.svg/23px-Flag_of_Japan.svg.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b7/Flag_of_Europe.svg/23px-Flag_of_Europe.svg.png)
![artış](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b0/Increase2.svg/11px-Increase2.svg.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fa/Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg/23px-Flag_of_the_People%27s_Republic_of_China.svg.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/9/9e/Flag_of_Japan.svg/23px-Flag_of_Japan.svg.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/74/Infobox_ASEAN_flag.svg/23px-Infobox_ASEAN_flag.svg.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/a/a4/Flag_of_the_United_States.svg/23px-Flag_of_the_United_States.svg.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b7/Flag_of_Europe.svg/23px-Flag_of_Europe.svg.png)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/09/Flag_of_South_Korea.svg/23px-Flag_of_South_Korea.svg.png)
![azalış](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ed/Decrease2.svg/11px-Decrease2.svg.png)
![artış](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b0/Increase2.svg/11px-Increase2.svg.png)
- Standard & Poor's:[8]
AA (İç)
AA (Dış)
AAA (T&C Değerlendirmesi)
Görünüm: Pozitif - Moody's:[9]
Aa3
Görünüm: Pozitif - Fitch:[10]
AA
Görünüm: Pozitif
![artış](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b0/Increase2.svg/11px-Increase2.svg.png)
Diğer bir bilgi verilmemiş, değerlerin tümü ABD Doları ile ifade edilmiştir.
Tayvan ekonomisi, oldukça gelişmiş bir piyasa ekonomisidir. Satın alma gücü paritesine göre Asya'nın 8., dünyanın 18. büyük ekonomisidir[12] ve bu durum Tayvan'ın Uluslararası Para Fonu tarafından gelişmiş ekonomiler grubuna dahil edilmesini sağlamaktadır. Dünya Bankası tarafından yüksek gelirli ekonomiler grubunda ölçülmektedir.[13] Tayvan, dünyadaki teknolojik olarak en gelişmiş bilgisayar mikroçip üreticisidir.[14]
Tarihçe
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/fb/GDP_per_capita_development_in_Taiwan.svg/330px-GDP_per_capita_development_in_Taiwan.svg.png)
Tayvan, 1950'lerde ve 1960'ların başında ABD yardımı alan bir kuruluştan, yatırımları esas olarak Asya'da yoğunlaşan yardım bağışçısına ve büyük bir yabancı yatırımcıya dönüştü. Tayvan'ın Çin anakarasındaki özel yatırımlarının toplamının 150 milyar ABD dolarını aştığı tahmin edilmektedir[15] ve resmi rakamlar Tayvan'ın Güneydoğu Asya'da benzer miktarda yatırım yaptığını göstermektedir.
1949'da, iki milyondan fazla Kuomintang destekçisi, Çin İç Savaşı'nda Çin anakarası'nın kaybedilmesinin ardından adaya kaçtı.[16][17][18] Ani nüfus artışı Tayvan ekonomisini de etkiledi.
Ekonomik baskıyla karşı karşıya kalan Kuomintang rejimi çeşitli ekonomik planlar ve politikalar oluşturdu. Sanayileşmeye doğru atılan ilk adım, ekonomiyi modernleştirmede çok önemli bir adım olan toprak reformlarıydı. Çünkü bu, gelecekteki ekonomik çabalara yatırım yapabilecekleri sermayeye sahip bir toprak sahipleri sınıfı yarattı.
ABD yardımı, savaş sonrası Tayvan'ın istikrara kavuşmasında da önemliydi ve 1951'den 1962'ye kadar yerli yatırımın yüzde 30'undan fazlasını oluşturdu. Bu faktörler, hükûmet planlaması ve evrensel eğitimle birlikte sanayi, tarım ve yaşam standartlarında hızlı ilerlemeler getirdi. Ekonomi tarıma dayalı bir ekonomiden (1952'de GSYİH'nın %32'si) sanayi odaklı bir ekonomiye (1986'da GSYİH'nın %47'si) geçti.[19] 1952 ile 1961 arasında ekonomi her yıl ortalama %9,21 büyüdü.[19]
Bir kez daha belirtmek isteriz ki, Tayvan ekonomisinin dönüşümü daha geniş jeopolitik çerçeveye atıfta bulunulmadan anlaşılamaz. Her ne kadar yardım 1970'lerde kesilmiş olsa da, sanayileşmenin teşvik edildiği ve Tayvan ile ABD arasındaki güvenlik ve ekonomik bağların korunduğu ilk yıllarda hayati önem taşıyordu. ABD'nin taahhüdü hakkındaki belirsizlik, ülkenin 1950'lerdeki sübvansiyonlu ithalat ikamesinden ihracata dayalı büyümeye geçişini hızlandırdı. Dış ticaretin ve ihracatın gelişmesi, ekonomide tarımın azalan öneminden kaynaklanan fazla emeğin kullanılmasına yardım etti.[19] Tayvan, tekstil ve oyuncak gibi ucuz, emek yoğun imalatlardan 1970'lerde ağır sanayi ve altyapının genişlemesine ve ardından sonraki on yılda ileri elektroniklere geçti.
1980'lere gelindiğinde ekonomi giderek daha açık hale geliyordu ve hükûmet, devlet işletmelerinin özelleştirmeye yöneldi.[19]
Teknolojik gelişme, 1981'de Hsinchu Bilim ve Endüstri Parkı'nın kurulmasına yol açtı. Çin anakarası'ndaki yatırımlar, boğazlar arası ticareti teşvik ederek Tayvan'ın Amerika Birleşik Devletleri pazarına olan bağımlılığını azalttı.[19]
1981'den 1995'e kadar ekonomi yıllık %7,52 oranında büyüdü ve hizmet sektörü %51,67 ile sanayi sektörünü geride bırakarak ekonominin büyümesinin ana kaynağı haline gelerek en büyük sektör haline geldi.
Uluslararası Ticaret resmi olarak Tayvan Dış Ticareti Geliştirme Konseyi tarafından desteklenmektedir.[20] Çin Cumhuriyeti Merkez Bankası'nın (Tayvan) mali politikası[21] ve girişimcilik gücü[22] nedeniyle Tayvan, bölgedeki diğer ekonomilerle karşılaştırıldığında 1997-1999 mali krizinden çok az zarar görmüştür.
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3f/Taiwan_bonds.webp/220px-Taiwan_bonds.webp.png)
Tersine çevrilmiş verim eğrileri yoktur 30 yıl 20 yıl 10 yıl 5 yıl 2 yıl
Ekonomik görünüm
2021 itibarıyla, Tayvan'da en yüksek maaş alan üç sektör arasında telekomünikasyon hizmeti, finansal hizmetler ve bilgi hizmetleri bulunmaktadır.[23]
Tayvan ekonomisi, 2015 Küresel Girişimcilik Endeksi'nde (GEI) Asya'nın en yüksek ekonomisi arasında yer aldı.[24]
1987 yılına kadar teknokrasi merkezli ekonomik planlama[25] ile, son otuz yılda GSYH'deki reel büyüme ortalama %8 civarında gerçekleşti. İhracat, enflasyonun ve işsizliğin düşük kalması ve dış rezervlerin dünyanın dördüncü büyük olması nedeniyle II. Dünya Savaşı'ndan bu yana arttı. Bütçe, Muhasebe ve İstatistik Genel Müdürlüğü[26] ve Ekonomik İşler Bakanlığı[27] Tayvan ekonomisine ilişkin temel ekonomik göstergeleri yayınlamaktadır.
Tayvan halen diğer gelişmiş ekonomilerle aynı ekonomik sorunların çoğuyla karşı karşıyadır. Emek yoğun endüstrilerin, Çin anakarası, Filipinler ve Vietnam gibi daha ucuz işgücüne sahip ekonomilere kaydırılması ihtimaliyle birlikte, Tayvan'ın gelecekteki gelişimi, yüksek teknoloji ve hizmet odaklı bir ekonomiye daha fazla dönüşüme dayanmak zorunda kalacaktır.[28] Son yıllarda Tayvan, ticaret pazarlarını başarılı bir şekilde çeşitlendirerek ABD'ye olan ihracat payını 1984'teki %49'dan 2002'de %20'ye düşürdü. Tayvan'ın ABD'ye olan bağımlılığı, Güneydoğu Asya ve ana karaya yaptığı ihracat nedeniyle azalmaya devam etmelidir. Çin büyümekte ve Avrupa pazarlarını geliştirme çabaları sonuç vermektedir.[29]
Tayvan'ın DTÖ'ye katılımı ve Asya-Pasifik "bölgesel operasyon merkezi" olma arzusu, ekonomik liberalleşmeyi daha da teşvik etmektedir. Tayvan ekonomisi, dünya ekonomisinde ekonomik marjinalleşmeyle [30] uluslararasılaşmanın ortadan kalkmasıyla ve maaşların düşürülmesiyle karşı karşıyadır. Bu, insan kaynakları yeteneklerinin başka yerlerde kariyer fırsatları aramasıyla sonuçlanır. Tayvan'daki işletmeler, küçük ve orta ölçekli işletmeler boyutunda olmaktan en çok zarar görüyor ve bu da Tayvan hükûmetinin Tayvan'da ekonomik dönüşüm girişimlerini engellemektedir.[31]
Tayvan ekonomisinin dolaylı vergi sistemi, Brüt İşletme Gelir Vergisi (GBRT) (brüt gelir vergisi) ve katma değer vergisinden (KDV) oluşur.[32]
Tayvan ekonomisi, MasterCard 2014 Küresel Hedef Şehirler Endeksi'ne göre, Uluslararası Gecelik Ziyaretçiler (2014) tarafından Küresel En İyi 20 Hedef Şehir sıralamasında genel olarak 15. sıradaydı.[33]
Dış ticaret
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/05/2008Computex_Day5_TWTC_Hall_1.jpg/220px-2008Computex_Day5_TWTC_Hall_1.jpg)
Dış ticaret, Tayvan'ın son 40 yıldaki hızlı büyümesinin motoru oldu. Tayvan ekonomisi ihracat odaklı olmaya devam etmektedir. Dolayısıyla açık bir dünya ticaret rejimine bağımlıdır ve dünya ekonomisindeki gerilemelere karşı savunmasız kalır.
Ticaretin toplam değeri 1960'larda beş kattan fazla, 1970'lerde neredeyse on kat arttı ve 1980'lerde tekrar ikiye katlandı.[36] 1990'larda daha mütevazı, iki kattan biraz daha az bir büyüme görüldü. İhracat kompozisyonu ağırlıklı olarak tarımsal ürünlerden endüstriyel ürünlere doğru değişti (halen %98).
Elektronik sektörü Tayvan'ın en önemli endüstriyel ihracat sektörüdür ve ABD yatırımlarının en büyük alıcısıdır.
Tayvan, 2010 yılında Çin, Japonya, ABD, Avrupa Birliği ve Hong Kong ile ilk 5 ticaret ortağı arasında yer alan çok sayıda ticaret anlaşmanın üyesidir.[37][38]
Tayvan dünyanın en düşük doğurganlık oranına ve yüksek konut fiyatlarına sahip ülkelerinden biridir. Tayvan'ın nüfus düşüşünün diğer gelişmiş ekonomilere göre daha hızlı olması nedeniyle iş gücü kıtlığı, azalan iç talep ve azalan vergi gelirleri endişe vericiydi.[39][40][41]
Doğal kaynakların eksikliği ve nispeten az yurt içi toplam talebin olduğu bir ada ekonomisi olarak Tayvan'ın yüksek eğitimli insan kaynakları[42], Tayvan'ın uluslararası ticaretini artırmak için[43] Katma değerli Yenilik yönetimine[44][45][46][47] büyük katkı sağlayacaktır.
Bağımsız bir ekonomi olarak Tayvan, Ocak 2002'de Tayvan, Penghu, Kinmen ve Matsu'nun Ayrı Gümrük Bölgesi'nun Ayrı Gümrük Bölgesi (genellikle "Çin Taipeisi" olarak kısaltılır - her ikisi de ÇHC'nin DTÖ'ye müdahalesinden kaynaklanan isimlerdir) olarak Dünya Ticaret Örgütü'nün (DTÖ) üyesi oldu. İş Ortamı Risk İstihbaratı (BERI) tarafından hazırlanan 2011 tarihli bir rapora göre Tayvan, yatırım ortamı açısından küresel olarak en iyi üçüncü sıradaydı.[48]
Tayvan, dünyanın en büyük sözleşmeli bilgisayar çipi üretimi (dökümhane hizmetleri) tedarikçisi, lider LCD panel üreticisi,[49] DRAM bilgisayar belleği, ağ ekipmanı ve tüketici elektroniği tasarımcı ve üreticisidir.[29] Başlıca donanım şirketleri arasında Acer, Asus, HTC, Foxconn, TSMC ve Pegatron bulunur. Tekstil, işgücü kıtlığı, artan genel giderler, arazi fiyatları ve çevre koruma nedeniyle önemi azalsa da, diğer büyük endüstriyel ihracat sektörüdür.[50]
İthalatta, toplamın %90'ından fazlasını oluşturan hammaddeler ve sermaye malları hakimdir.
Tayvan enerji ihtiyacının çoğunu ithal eder.
Amerika Birleşik Devletleri, Tayvan'ın üçüncü büyük ticaret ortağı olup, Tayvan ihracatının %11,4'ünü almakta ve ithalatının %10,0'ını sağlamaktadır.[37][38]
Anakara Çin yakın zamanda Tayvan'ın en büyük ithalat ve ihracat ortağı haline geldi. 2010 yılında ana kara, Tayvan'ın ihracatının %28'ini, ithalatının ise %13,2'sini oluşturuyordu.[37][38] Her iki ekonomi de birbirine daha fazla bağımlı hale geldikçe bu rakam hızla artmaktadır. Çin anakarasından yapılan ithalat çoğunlukla tarımsal ve endüstriyel hammaddelerden oluşur. Amerika Birleşik Devletleri'ne ihracat esasen elektronik ve tüketim mallarından oluşmaktadır. Tayvan'da kişi başına düşen gelir düzeyi arttıkça ithal, yüksek kaliteli tüketim mallarına olan talep de arttı.
Tayvan'ın 2002 yılında ABD ile ticaret fazlası 8,70 milyar dolardı.
Çin Cumhuriyeti (Tayvan) ile Tayvan'ın ticari ortakları arasında resmi diplomatik ilişkilerin bulunmaması, Tayvan'ın hızla genişleyen ticaretini ciddi şekilde engellememiş gibi görünmektedir. Çin Cumhuriyeti, Tayvan'ın çıkarlarını temsil edecek resmi ilişkileri bulunmayan 60'tan fazla ülkede kültür ve ticaret ofislerine sahiptir. Tayvan, DTÖ'nün yanı sıra Asya Kalkınma Bankası'na "Taipei, Çin" (ÇHC'nin banka üzerindeki etkisinden kaynaklanan bir isim) ve Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) forumuna da "Çin Taipeisi" (yukarıdakiyle aynı sebepten dolayı) adıyla üyedir.
Tayvan, Asya Kalkınma Bankası (ADB), Dünya Ticaret Örgütü (WTO) ve Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) üyesidir.
Tayvan aynı zamanda Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü'nde (OECD) ve Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) Çin Taipeisi kısaltması altında Üye[51] olarak gözlemci[52] ve Çin Taipeisi[53] olarak Uluslararası Ticaret Odası üyesidir.[54]
Tayvan, 29 Haziran 2010'da Çin Halk Cumhuriyeti ile Ekonomik İşbirliği Çerçeve Anlaşması imzaladı. Tayvan ayrıca Singapur ve Yeni Zelanda ile de serbest ticaret anlaşmaları imzaladı.[55][56] Tayvan, 2015 yılında Asya Altyapı Yatırım Bankası'na üyelik başvurusunda bulundu.[57]
Çin Halk Cumhuriyeti ile Ekonomik İşbirliği Çerçeve Anlaşması (ECFA) 29 Haziran 2010'da Çongçing'de imzalandı.[58][59] Tayvan'ın ihracat pazarını potansiyel olarak genişletebilir. Ancak ECFA'nın Tayvan'ın genel ekonomisine sağladığı gerçek faydalar ve etkiler hâlâ tartışmalıdır.[60] Yeni imzalanan anlaşma, Tayvan'da üretilen 500'den fazla ürünün Çin ana karasına düşük tarifelerle veya hiç gümrük vergisi olmaksızın girmesine olanak tanıyacaktır.[61] 2021 itibarıyla Tayvan'ın Çin Halk Cumhuriyeti'ne (Hong Kong dahil) ihracatı yıllık yaklaşık 270 milyar ABD dolarına ulaştı. Bu, Tayvan'ın toplam GSYİH'sının %40'ından fazlasına eşdeğerdir.[62] Hükûmet aynı zamanda Singapur[63] ve Amerika Birleşik Devletleri[64] ile ticaret anlaşmaları yapmayı da düşünmektedir.
Sanayi
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/e/ea/Taipei_Skyline_2022.06.29.jpg/220px-Taipei_Skyline_2022.06.29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/7/7c/Kaohsiung_Skyline_2020.jpg/220px-Kaohsiung_Skyline_2020.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4e/Taichung_skyline.png/220px-Taichung_skyline.png)
Sanayi üretimi, 1986'da Tayvan'ın GSYİH'sının yarısından fazlasını oluştururken, 2002'de yavaş yavaş %31'e düştü.[50] Sanayiler yavaş yavaş emek yoğun endüstrilerden sermaye ve teknoloji yoğun endüstrilere doğru kaydı. Elektronik ve bilgi teknolojisi endüstriyel yapının %35'ini oluşturmaktadır.[50] Tayvan'daki sanayi öncelikle çok sayıda küçük ve orta ölçekli işletmeden (KOBİ) ve daha az sayıda büyük işletmeden oluşmaktadır. Geleneksel emek yoğun endüstriler kıyı dışına taşınmakta ve bunların yerini sermaye ve teknoloji yoğun endüstriler almaktadır.[65] Bu endüstriler, çeşitli küresel ekonomik rekabetlerde imalat sanayisinin olgunlaşma öncesi aşamasındadır ve Orijinal ürün üreticisine ve Orijinal dizayn imalatçısı modellerine aşırı bağımlılıktan dolayı büyümektedir.[66][67]
Bilgi Endüstrisi Enstitüsü[68][69] Tayvan'da BT ve BİT endüstrisinin[68][69][70] geliştirilmesinden sorumludur. Endüstriyel Teknoloji Araştırma Enstitüsü, Tayvan ekonomisine yönelik uygulamalı teknolojiye yönelik gelişmiş bir araştırma merkezidir.[71]
Sanat sektörü, 2019 yılında yurtiçinde yapılan 225,4 milyon dolarlık satışla dikkat çekti. Tayvanlı koleksiyoncular ve sanatçılar da küresel sanat pazarında öne çıkmaktadır.[72]
Hükûmet tarafından başlatılan "e-Tayvan" projesi, Tayvan'daki bilgi ve iletişim altyapısını hükûmet, yaşam, iş, ulaşım ve geniş bant olmak üzere beş ana alanda iyileştirmek için 1,83 milyar ABD doları kullanmayı amaçlamaktadır.[73][74] Program, endüstrinin rekabet gücünü artırmayı, hükûmetin verimliliğini artırmayı ve yaşam kalitesini iyileştirmeyi amaçlamakta ve adadaki geniş bant kullanıcı sayısını 6 milyona çıkarmayı hedeflemektedir.[74] 2010 yılında Tayvan'ın yazılım pazarı %7,1 büyüyerek 4 milyar ABD doları değerine ulaştı ve Asya-Pasifik bölgesi pazar değerinin %3,3'ünü oluşturdu.
Dijital içerik üretim sektörü 2009'da %15 büyüyerek 14,03 milyar ABD dolarına ulaştı.[73] Optoelektronik endüstrisi (düz panel ekranlar ve fotovoltaikler dahil), 2010 yılında 2,2 trilyon NT$'a ulaştı. Bu, 2009'a göre %40'lık bir artışla, küresel pazar payının beşte birini temsil etmektedir.[75] Tayvan ekonomisi, Elektronik Endüstrisi'nin Küresel Değer Zincir'lerinin ortağıdır.[76] Elektronik devre elemanları ve kişisel bilgisayarlar, Tayvan'ın Bilgi Teknolojisi endüstrisinin uluslararası düzeyde güçlü olduğu alanlardır.[77]
Tayvan'da büyüyen bir girişim sektörü vardır.[78][79]
Bilgi teknolojisi
Tayvan'ın bilgi teknolojisi endüstrisi son 20 yılda dünya çapındaki BT pazarında önemli bir rol oynamıştır.[50] 1960 yılında Tayvan'da elektronik endüstrisi neredeyse yoktu.[80] Ancak devletin yüksek teknoloji ile uzmanlık geliştirmenin yanı sıra pazarlama ve yönetim bilgisinin de kendi sektörlerini kurmaya odaklanmasıyla TSMC ve UMC gibi şirketler kuruldu.[81] Sektör, Asya-Pasifik bölgesinin Araştırma ve geliştirme merkezi haline gelmek amacıyla büyük uluslararası tedarikçilerle yakın işbirliği yapmak için endüstriyel kaynaklarını ve ürün yönetimi deneyimini kullandı.[50] Tayvan'daki sanayinin yapısı, sanayi üretiminin %85'ini oluşturan çok sayıda küçük ve orta ölçekli işletmenin (KOBİ) yanı sıra, en üstte yer alan bir avuç şirketi içerir.[50] Bu KOBİ'ler genellikle ürünleri orijinal ürün üreticisi (OEM) veya orijinal dizayn imalatçısı (ODM) temelinde üretir, bu da araştırma ve geliştirmeye daha az kaynak harcanmasına neden olur.[50] OEM/ODM modelinin vurgulanması nedeniyle şirketler genellikle yeni ürünlerin yatırımı, üretimi ve pazarlanması için derinlemesine değerlendirmeler yapamamakta, bunun yerine temel bileşenlerin ve ileri teknolojinin Amerika Birleşik Devletleri ve Japonya'dan ithalatına güvenmektedirler.[50]
En iyi yirmi bilgi ve iletişim teknolojisi (BİT) şirketinin Tayvan'da kurulmuş Uluslararası Tedarik Ofisleri vardır.[73] Bilgi Teknolojisi Anlaşmasını[82] imzalayanlardan biri olarak Tayvan, 1 Ocak 2002'den bu yana BT ürünlerine uygulanan gümrük vergisini aşamalı olarak kaldırdı.[73]
Tayvan, ülkede faaliyet gösteren çok sayıda büyük sunucu çiftliğiyle küresel bilgi işlem, telekomünikasyon ve veri yönetimi merkezidir. Google'ın Changhua'daki veri merkezinin Asya'nın en büyüğü olduğuna inanılmaktadır. Tayvan, küresel denizaltı fiber optik kablo ağına iyi bağlantılara sahiptir ve önemli bir trafik değişimi görevi görmektedir..[83]
Kaynakça
- ^ a b c "World Economic Outlook Database, October 2021". IMF.org. Uluslararası Para Fonu. 13 Ekim 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2022.
- ^ "Middle East and North Africa Economic Update, April 2020 : How Transparency Can Help the Middle East and North Africa". openknowledge.worldbank.org. World Bank. s. 10. 14 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Mayıs 2022.
- ^ a b "GDP: Preliminary Estimate for 2022Q1 and Outlook for 2022". Directorate-General of Budget Accounting and Statistics Executive Yuan. 25 Eylül 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2022.
- ^ a b c d e f g h i j k l "The World Factbook". CIA.gov. Central Intelligence Agency. 9 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2022.
- ^ "Ease of Doing Business in Taiwan". Doingbusiness.org. 17 Ekim 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2022.
- ^ a b "Import and Export:Preliminary Estimate for 2020". mof.gov.tw. Ministry of Finance. 11 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2022.
- ^ a b "Trade Profile - Chinese Taipei". Dünya Ticaret Örgütü. 2016. 23 Ağustos 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2022.
- ^ "Taiwan Ratings Raised To 'AA/A-1+' With Positive Outlook". S&P Global. 11 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2022.
- ^ "Moody's - credit ratings, research, tools and analysis for the global capital markets". Moody's. 24 Şubat 2021. 11 Ağustos 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2022.
- ^ "Taiwan - Credit Rating". fitchratings.com. 10 Eylül 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2022.
- ^ "Latest Indicator 2021". dgbas.gov.tw. Directorate-General of Budget Accounting and Statistics Executive Yuan. Şubat 2005. 16 Mayıs 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2022.
- ^ "Select Aggregates". Imf.org. 14 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2022.
- ^ "World Bank Country and Lending Groups – World Bank Data Help Desk". datahelpdesk.worldbank.org. 11 Ocak 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2022.
- ^ "Archived copy". The Economist. 1 Mart 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 25 Eylül 2022.
- ^ Taiwan Investment in China 21 Nisan 2011 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.
- ^ Dunbabin, J. P. D. (2008). The Cold War. Pearson Education. s. 187. ISBN 978-0-582-42398-5. 10 Haziran 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Kasım 2015.
In 1949 Chiang Kai-shek had transferred to Taiwan the government, gold reserve, and some of the army of his Republic of China.
- ^ Ng, Franklin (1998). The Taiwanese Americans. Greenwood Publishing Group. s. 10. ISBN 9780313297625. 2 Ocak 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Kasım 2015.
- ^ "Taiwan Timeline - Retreat to Taiwan". BBC News. 2000. 24 Haziran 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Haziran 2009.
- ^ a b c d e "The Story of Taiwan - Economy". Taiwan.com.au. 2 Şubat 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2010.
- ^ "Taipei Taitra - List of TAITRA overseas offices". Taipei.taiwantrade.com.tw. 28 Ekim 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 9 Kasım 2013.
- ^ "Banking Environment and Reform Measures of Taipei, China During the Asian Financial Crisis" (PDF). 9 Temmuz 2014 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 18 Şubat 2013.
- ^ "The Definition, Purposes, Functions and Services of Incubation Centers". Incubator.moeasmea.gov.tw. 7 Ekim 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Temmuz 2018.
- ^ "Taiwan's 5 high-paying industries must see job changing workers". Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link) [ölü/kırık bağlantı]
- ^ "The China Post". The China Post. 23 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Temmuz 2018.
- ^ "Documents" (PDF). isites.harvard.edu. 3 Temmuz 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 12 Ekim 2012.
- ^ "National Statistics, Republic of China (Taiwan)". eng.stat.gov.tw. 25 Nisan 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Temmuz 2018.
- ^ "Ministry of Economic Affairs, R.O.C. - Statistics of Economic". Moea.gov.tw. 14 Kasım 2013. 15 Temmuz 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Taiwan - Economy". QFinance. 29 Ağustos 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2010.
- ^ a b Skarica, David (2010). The Great Super Cycle: Profit from the Coming Inflation Tidal Wave and Dollar Devaluation. John Wiley and Sons. s. 208. ISBN 978-0-470-62418-0. 25 Eylül 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 22 Şubat 2019.
- ^ "Downloads - 2013 - White Paper - AmCham - American Chamber of Commerce in Taipei - 臺北市美國商會". Amcham.com.tw. 16 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mart 2015.
- ^ "Market Insights - Michael Page" (PDF). Michael Page. Erişim tarihi: 27 Temmuz 2018. Arşivlenmesi gereken bağlantıya sahip kaynak şablonu içeren maddeler (link)
- ^ "Asia Pacific Indirect Tax Country Guide" (PDF). Kpmg.de. 4 Nisan 2013 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 6 Ağustos 2018.
- ^ "Mastercard : 2014 Global Destination Cities Index" (PDF). Newsroom.mastercard.com. 16 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 6 Ağustos 2018.
- ^ Ralph Jennings (10 Ocak 2011). "Tablets, Internet-linked Smart Sensors to Star at Computex". PC World. Erişim tarihi: 19 Ocak 2011.
- ^ "Computex show draws over 23,300 foreign buyers". ZDNet. 11 Haziran 2001. 18 Nisan 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Ocak 2011.
- ^ "Services of Economic Division". Taipei Economic and Cultural Office, Canada. 3 Ekim 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2010.
- ^ a b c "Import by Key Trading Partners". Ministry of Economic Affairs. Aralık 2010. 5 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2010.
- ^ a b c "Export by Key Trading Partners". Ministry of Economic Affairs. Aralık 2010. 5 Ekim 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2010.
- ^ "East Asia/Southeast Asia :: Taiwan - The World Factbook". Central Intelligence Agency. 7 Şubat 2020. 9 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Şubat 2020.
Taiwan's diplomatic isolation, low birth rate, rapidly aging population, and increasing competition from China and other Asia Pacific markets are other major long-term challenges. Taiwan's total fertility rate of just over one child per woman is among the lowest in the world, raising the prospect of future labor shortages, falling domestic demand, and declining tax revenues. Moreover, Taiwan's population is aging quickly, with the number of people over 65 expected to account for nearly 20% of the island's total population by 2025. President TSAI's administration has made little progress on the domestic economic issues that loomed large when she was elected, including concerns about stagnant wages, high housing prices, youth unemployment, job security, and financial security in retirement.
- ^ Asian Development Outlook (ADO) 2020: What Drives Innovation in Asia? (PDF). Asian Development Bank. 3 Nisan 2020. ss. 207-208. doi:10.22617/FLS200119-3. ISBN 9789292621568. ISSN 1996-725X. 7 Nisan 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Nisan 2020.
- ^ "THE WORLD FACTBOOK - Birth rate". CIA: Central Intelligence Agency. 24 Ağustos 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Ağustos 2022.
- ^ "Background paper" (PDF). Un.org. 12 Temmuz 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 28 Haziran 2017.
- ^ "Chinese Taipei". Innovationpolicyplatform.org. 14 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Temmuz 2018.
- ^ "Data" (PDF). unctad.org. 29 Ağustos 2017 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 27 Şubat 2018.
- ^ Karimaa, Alexandra (Şubat 2013). "Value-Aware Approach to Management of Innovative Software Products and Services" (PDF). www.joebm.com. 27 Eylül 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 27 Eylül 2015.
- ^ "Developing Innovation Capability In Organizations" (PDF). iic.wiki.fgv.br. 13 Ağustos 2012 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Ocak 2022.
- ^ "Bloomberg Pursuits - Bloomberg". Bloomberg.com. 1 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Temmuz 2018.
- ^ "Taiwan world's third-best for investment: research firm". Focus Taiwan News Channel. 1 Eylül 2011. 19 Ocak 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Aralık 2011.
- ^ "Taiwan's ICT industry gears up for prosperous 2011". Taiwan Today. 23 Aralık 2010. 18 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2010.
- ^ a b c d e f g h "Major Industries in Taiwan". Taiwan.com.au. 22 Şubat 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2010.
- ^ "Chinese Taipei". Uluslararası Enerji Ajansı (IEA). 21 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mayıs 2024.
- ^ "Research from TASC". Aseancenter.org.tw. 29 Temmuz 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 7 Ekim 2012.
- ^ "Chinese Taipei - Organisation for Economic Co-operation and Development". Oecd.org. OECD Trade and Environment Working Papers. 2011. doi:10.1787/5kgcf71l188x-en. 7 Haziran 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ekim 2012.
- ^ "Chinese Taipei Business Council of ICC details | ICC - International Chamber of Commerce". Iccwbo.org. 23 Ağustos 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 13 Ekim 2012.
- ^ Jenny W. Hsu; Aries Poon (7 Kasım 2013). "Taiwan, Singapore Sign Free-Trade Pact". WSJ. 2 Nisan 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mart 2015.
- ^ Lucy Craymer; Fanny Liu (11 Temmuz 2013). "Taiwan and New Zealand Sign Free-Trade Agreement". WSJ. 31 Mart 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 4 Mart 2015.
- ^ "Hong Kong, Taiwan seek to join AIIB". Chinadaily.com.cn. 27 Temmuz 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Temmuz 2018.
- ^ "Chinese, Taiwan sign landmark economic pact". Xinhua News Agency. 24 Haziran 2010. 3 Temmuz 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 29 Haziran 2010.
- ^ Taiwan News, ECFA signing scheduled for June 29 21 Ekim 2013 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. 25 Haziran 2010
- ^ John Pike (16 Temmuz 2009). "Taiwan Sees Gains in Closer Ties With China". Globalsecurity.org. 5 Eylül 2009 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Temmuz 2009.
- ^ "Taiwan ranks fifth in major importers to China in 2010". China Post. CNA. 2 Ocak 2011. 25 Eylül 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Ocak 2010.
- ^ "China's trade boom defies new Cold War". 14 Nisan 2022. 16 Haziran 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 24 Mayıs 2024.
- ^ "Taiwan, Singapore prepare to forge economic partnership (update)". Focus Taiwan News Channel. 15 Aralık 2010. 19 Ocak 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2010.
- ^ "Taiwan-US TIFA talks to resume next month". China Post. 23 Aralık 2010. 9 Ocak 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2010.
- ^ San, Gee (1 Nisan 1992). "Taiwanese Corporations in Globalisation and Regionalisation". OECD Development Centre Working Papers. doi:10.1787/263030024237. 23 Eylül 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Temmuz 2018.
- ^ "Are Three-letter Acronyms Holding Taiwan Hostage?". Ddg.com.tw. 3 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Temmuz 2018.
- ^ "The Transformation of Taiwan's Status Within the Production and Supply Chain in Asia". Brookings.edu. 30 Kasım 2001. 12 Haziran 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 27 Temmuz 2018.
- ^ a b "III - Institute for Information Industry". Web.iii.org.tw. 20 Haziran 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ocak 2013.
- ^ a b "FIND-Foreseeing Innovative New Digiservices". Find.org.tw. 8 Ekim 2010 tarihinde kaynağından arşivlendi.
- ^ "Measuring the Information Society 2011" (PDF). Itu.int. 15 Mart 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 6 Ağustos 2018.
- ^ "Industrial Technology Research Institute". Itri.org.tw. 1 Nisan 2013. 3 Temmuz 2013 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 26 Ocak 2013.
- ^ Chow, Vivienne (14 Temmuz 2021). "Taipei's Thriving Art Scene Looks to Become an International Star". Artnews.com. Art News. 4 Haziran 2022 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Temmuz 2021.
- ^ a b c d "ICT to Taiwan". Australian Government. 18 Kasım 2010. 10 Ocak 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2010.
- ^ a b "e-Taiwan Program 2004". eTaiwan Program. 5 Mayıs 2005. 21 Temmuz 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2010.
- ^ "Taiwan's Optoelectronics industry totals NT$2.2 tril". China Post. 6 Ocak 2011. 9 Ocak 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 5 Ocak 2011.
- ^ "Electronics industry stats" (PDF). unstats.un.org. 2010. 3 Mayıs 2019 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 3 Kasım 2012.
- ^ "Data" (PDF). file.icsead.or.jp. 12 Eylül 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi (PDF). Erişim tarihi: 27 Ekim 2012.
- ^ "Slush CSO on Taiwan's Startups: Youth Must Take the Lead". Beyond Times. 13 Kasım 2015. 26 Ağustos 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2016.
- ^ Leichman, Abigail Klein (Temmuz 2016). "Taiwan Students Fly To Israel for a Taste of Startup Sauce". Israel 21C. 21 Temmuz 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Ağustos 2016.
- ^ Chang, Chun-Yen (2001). Made by Taiwan: booming in the information technology era. World Scientific. s. vii. ISBN 9789810247799.
- ^ Chang, Chun-Yen (2001). Made by Taiwan: booming in the information technology era. World Scientific. s. x. ISBN 9789810247799. 2 Mayıs 2016 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 12 Kasım 2015.
- ^ "Schedules of concessions". World Trade Organization. 3 Şubat 2018 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 23 Aralık 2010.
- ^ Chan, KG (19 Haziran 2020). "Taiwan lures businesses amid Hong Kong jitters". asiatimes.com. Asia Times. 21 Haziran 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 19 Haziran 2020.
Dış bağlantılar
- Statistical Information Network of the Republic of China 5 Eylül 2008 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. This website serves as a national statistical portal of the Republic of China.
- Curlie'de Tayvan ekonomisi (DMOZ tabanlı)
- Research Center for Taiwan Economic Development 18 Eylül 2009 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi.