Radomyśl Wielki
miasto w gminie miejsko-wiejskiej | |||
Rynek z samolotem PZL M-2 – pomnikiem | |||
| |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Województwo | |||
Powiat | mielecki | ||
Gmina | Radomyśl Wielki | ||
Prawa miejskie | 31 stycznia 1581 | ||
Burmistrz | Agnieszka Machnik | ||
Powierzchnia | 8,79[1] km² | ||
Populacja (2021) • liczba ludności • gęstość |
| ||
Strefa numeracyjna | +48 14 | ||
Kod pocztowy | 39–310 | ||
Tablice rejestracyjne | RMI | ||
Położenie na mapie gminy Radomyśl Wielki ![]() | |||
Położenie na mapie Polski ![]() | |||
Położenie na mapie województwa podkarpackiego ![]() | |||
Położenie na mapie powiatu mieleckiego ![]() | |||
![]() | |||
TERC (TERYT) | 1811084 | ||
SIMC | 0982411 | ||
Urząd miejski Rynek 3239-310 Radomyśl Wielki | |||
| |||
Strona internetowa |
Radomyśl Wielki – miasto w woj. podkarpackim, w powiecie mieleckim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Radomyśl Wielki.
Miasto jest siedzibą dekanatu Radomyśl Wielki oraz parafii Przemienienia Pańskiego. Przez miasto przebiega droga wojewódzka nr 984 z Lisiej Góry (koło Tarnowa) do Mielca w ramach, której 1 grudnia 2020 roku została oddana do użytku obwodnica miasta[3][4].
Historia
Radomyśl Wielki został lokowany na prawie magdeburskim w 1581 przez kasztelana bieckiego Mikołaja Firleja[5]. Leży w dawnej ziemi sandomierskiej historycznej Małopolski, w XVI wieku położony był w województwie sandomierskim[6].
W czasie agresji niemieckiej na Polskę w 1939 żołnierze z VII Korpusu Armijnego zamknęli Żydów i Polaków w kościele, po czym obok kościoła strzelali na wiwat. Następnego dnia znęcali się nad Żydami. Części obcięli brody, część bijąc zmusili do jedzenia rosnącej trawy[7]. Po około pięcioletniej niemieckiej okupacji Radomyśl został zdobyty 23 sierpnia 1944 przez żołnierzy 4 Korpusu Pancernego należącego do 1 Frontu Ukraińskiego Armii Czerwonej[8]. Przed 1945 rokiem miasto należało do województwa krakowskiego, po zakończeniu II wojny światowej weszło w skład nowo utworzonego województwa rzeszowskiego. W latach 1975–1998 Radomyśl Wielki administracyjnie należał do województwa tarnowskiego.
Zabytki
Obiektami wpisanymi do rejestru zabytków woj. podkarpackiego są[9]:
- Kościół Przemienienia Pańskiego i Najświętszej Maryi Panny (A-519 z 19.05.1991)
- Cmentarz żydowski z pomnikiem ofiar masowych egzekucji (A-1156 z 12.12.1989)
Demografia
Według danych z 31 grudnia 2021 Radomyśl Wielki liczył 3252 mieszkańców (GUS)[10]
![]() | ![]() |
Przypisy
- ↑ Dane Głównego Urzędu Statystycznego: Ludność. Stan i struktura w przekroju terytorialnym w 2011 r. (Stan w dniu 31 XII 2011 r.). [dostęp 2013-05-28].
- ↑ Raport o stanie gminy za rok 2021. Stan ludności 31.12.2021 str. 7 [dostęp 2023-01-13].
- ↑ Obwodnica Radomyśla Wielkiego już otwarta [online], hej.mielec.pl, 1 grudnia 2020 [dostęp 2020-12-01] .
- ↑ AnnaA. Magda AnnaA., Kolejna nowa obwodnica na Podkarpaciu [online], Samorząd Województwa Podkarpackiego, 1 grudnia 2020 [dostęp 2020-12-01] (pol.).
- ↑ Historia miejscowości | Wirtualny Sztetl [online], sztetl.org.pl [dostęp 2023-09-29] .
- ↑ KrystynK. Matwijowski KrystynK., Studia z dziejów Rzeczypospolitej szlacheckiej, Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 1988, s. 252 .
- ↑ Shepherd 2017 ↓, s. 88.
- ↑ Dolata 1971 ↓, s. 464.
- ↑ Rejestr zabytków | Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Przemyślu [online], wuozprzemysl.pl [dostęp 2023-09-29] .
- ↑ Wyniki badań bieżących – Baza Demografia – Główny Urząd Statystyczny [online], demografia.stat.gov.pl [dostęp 2020-02-03] .
- ↑ Radomyśl Wielki w liczbach [online], Polska w liczbach [dostęp 2016-01-11] , liczba ludności na podstawie danych GUS.
Bibliografia
- Bolesław Dolata: Wyzwolenie Polski 1944-1945. Warszawa: 1971.
- Ben Shepherd: Żołnierze Hitlera. Armia niemiecka w Trzeciej Rzeszy. Oświęcim: 2017. ISBN 978-83-7889-539-8.
Linki zewnętrzne
- Oficjalny Portal Internetowy Gminy Radomyśl Wielki
- Radomyśl, [w:] Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, t. IX: Pożajście – Ruksze, Warszawa 1888, s. 432 .
- p
- d
- e
Miasta na prawach powiatu | |
---|---|
Miasta powiatowe | |
Miasta gminne |
|
- p
- d
- e
- Siedziba gminy: Radomyśl Wielki
Miasto |
|
---|---|
Wsie |
|
Części miasta |
|
Części wsi |
|
Osada wsi |
|
Przysiółki wsi |
|
- p
- d
- e
Miasta | |
---|---|
Gminy miejskie | |
Gminy miejsko-wiejskie |
|
Gminy wiejskie |
|
- p
- d
- e
- Siedziba powiatu – Mielec
Przynależność wojewódzka |
|
---|---|
Miasta / Prawa miejskie (1920–34 →) |
|
Miasteczka (1920–34) | |
Gminy miejskie (1920–39 → i 1945–75) |
|
Gminy wiejskie zbiorowe (1934–39 →, 1945–54 i 1973–75) |
|
Gromady (1954–72) |
|
- p
- d
- e
- Siedziba powiatu – Dębica
Przynależność wojewódzka |
| ||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Miasta (← 1937–39 i 1945–75) |
| ||||||
Gminy wiejskie zbiorowe (← 1937–39, 1945–54 i 1973–75) |
| ||||||
Gromady (1954–72) |
| ||||||
Gminy (1939–45) |
|