Tramwaje w Rudzie Śląskiej
tramwaj | |||
![]() Wagon typu 116Nd Citadis „Karlik” w Chebziu | |||
Państwo |
| ||
---|---|---|---|
Lokalizacja | |||
Organizator | |||
Operator | |||
Liczba linii | 4 | ||
Lata funkcjonowania | od 1894 | ||
Infrastruktura | |||
![]() Mapa z przebiegiem linii tramwajowych na terenie Rudy Śląskiej Linie czynne Linie zlikwidowane | |||
Długość sieci | 18,698 km t.p. (2007)[1] | ||
Rozstaw szyn | 1435 mm | ||
Napięcie zasilania | 660 V DC | ||
Liczba przystanków | 18 | ||
|
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/d/d3/Konstal_105N-2K_na_linii_nr_18.jpg/220px-Konstal_105N-2K_na_linii_nr_18.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/2d/Moderus_Alfa_-788_na_linii_nr_18_Ruda_Sl.jpg/220px-Moderus_Alfa_-788_na_linii_nr_18_Ruda_Sl.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/2/24/Konstal_105Na_w_Rudzie_01.jpg/220px-Konstal_105Na_w_Rudzie_01.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/0/0e/209_Silesian_Interurbans%2C_105N_car%2C_Chebzie-Tlenownia.jpg/220px-209_Silesian_Interurbans%2C_105N_car%2C_Chebzie-Tlenownia.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/4/4c/206_Silesian_Interurbans%2C_105N_car%2C_Nowy_Bytom%2C_steel_works.jpg/220px-206_Silesian_Interurbans%2C_105N_car%2C_Nowy_Bytom%2C_steel_works.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3c/Konstal_105Na_ZURek_%28front%29.jpg/220px-Konstal_105Na_ZURek_%28front%29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/f/f8/Konstal_105Na_ZURek_%28rear%29.jpg/220px-Konstal_105Na_ZURek_%28rear%29.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/3c/116Nd_Citadis_w_Chebiu_02.jpg/220px-116Nd_Citadis_w_Chebiu_02.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/3/39/Moderus_Alfa_HF_11_AC_w_Wirku_01.jpg/220px-Moderus_Alfa_HF_11_AC_w_Wirku_01.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/b/b6/Konstal_N_w_Chebziu_01.jpg/220px-Konstal_N_w_Chebziu_01.jpg)
Tramwaje w Rudzie Śląskiej – element systemu komunikacji tramwajowej Górnośląsko-Zagłębiowskiej Metropolii, który funkcjonuje na terenie Rudy Śląskiej od 1894 r. Sieć ta należy do Tramwajów Śląskich. Łączy ona dzielnice: Bykowina, Chebzie, Godula, Nowy Bytom, Ruda i Wirek.
Historia
30 grudnia 1894 uruchomiono pierwszą linię przez Rudę Śląską na trasie Zabrze – Chebzie – Królewska Huta – Łagiewniki – Bytom. Linia przebiegała przez dzisiejsze dzielnice: Chebzie oraz Ruda. Na terenie miasta pokrywa się z linią nr 1. 5 listopada 1899 uruchomiono linię: Szombierki – Chebzie – Nowy Bytom – Nowy Wirek, której trasa pokrywa się z linią nr 9. 1 sierpnia 1901 zbudowano linię Rudzka Kuźnica – Ruda – Ruda Południowa, która znajdowała się w całości na terenie miejscowości Ruda. Dziś pokrywa się z nią linia nr 18. 6 sierpnia 1901 przedłużono linię z Nowego Wirku do Świętochłowic. 4 grudnia 1958 po raz drugi zbudowano trasę Ruda Południowa – przystanek Ruda Poczta (dziś: Ruda Dworzec PKP), a rok później, 3 grudnia 1959, od przystanku Ruda Poczta – Rudzka Kuźnica. 15 grudnia 1960 zbudowano odcinek Rudzka Kuźnica – Ruda Północna. 12 grudnia 1975 zbudowano pętlę torową w dzielnicy Chebzie.
Ze względu na zły stan techniczny przepustu nad torowiskiem tramwajowym w rejonie skrzyżowania ul. Piastowskiej i Sobieskiego 14 lutego 2015 zawieszono kursowanie linii nr 18, a wraz z tym zamknięto odcinek przebiegający przez Rudę (wzdłuż ul. Piastowskiej i Wolności). W miejsce tramwaju uruchomiono linię autobusową nr 118 na trasie Bytom Dworzec – Chebzie Dworzec PKP (kursy średnio co pół godziny w dni robocze), a także linię tramwajową nr 30 na trasie Bytom Stroszek Pętla – Zabrze Biskupice Pętla. Likwidacji linii nr 18 domagała się od wielu lat część mieszkańców Rudy ze względów bezpieczeństwa (położenie torowiska w części jezdni, stwarzające niebezpieczeństwo dla ruchu samochodowego i dla pieszych). Urząd Miasta likwidację dodatkowo argumentował tym, że drgania wywołane przez tramwaje powodują pękania ścian budynków, a także koszt utrzymania linii jest stosunkowo wysoki. Decyzja ta spotkała się ze sporym niezadowoleniem, w tym Tramwajów Śląskich, gdyż według spółki po drobnych pracach modernizacyjnych tramwaj mógłby dalej jeździć do czasu generalnego remontu przepustu[2][3][4].
Niewiele lepsza sytuacja była na trasie linii 9, gdzie nie tylko rudzki odcinek był w złym stanie. Już w 2017 roku władzę miasta zaczęły uzależniać kwestie remontów od dalszego funkcjonowania linii.[5] Tramwaje Śląskie zgodziły się na taki układ i przystąpiły do punktowych remontów. W tym samym roku przeprowadzono remont odcinka na ulicy Niedurnego i przy okazji oddano mieszkańcom do użytku nowy przystanek przy ulicy Grochowskiej.[6] Na tym jednak remonty się skończyły, a stan torowiska w innych dzielnicach doprowadził po raz kolejny do tarć między władzami Rudy Śląskiej, a Tramwajami Śląskimi., przy okazji planowania wspólnego remontu na Goduli oraz w bytomskich Szombierkach. [7]
W 2023 roku Tramwaje Śląskie przeprowadziły remont pętli w dzielnicy Chebzie, który zakończył się w 2024 roku.[8]
Linie tramwajowe
Historyczne
1904
Pisownia polska (obecne nazwy)[9]:
- Chorzów – Szarlociniec – Piaśniki – Lipiny – Chebzie – Poremba – Zaborze – Zabrze – Gliwice
- Bytom – Szombierki – Bobrek – Rudzka Kuźnica – Bozywerek – Biskupice – Zabrze
- Bytom – Szombierki – Godula – Chebzie – Nowy Bytom – Wirek – Świętochłowice – Chorzów
- Rudzka Kuźnica – Ruda – Ruda Południowa
1936
- Linia 13 Nowa Wieś (dziś: Wirek) – Chorzów)
- Linia 14 Nowa Wieś (dziś: Wirek) – Katowice[10]
1949
- Linia 4 Wójtowa Wieś – Gliwice – Zabrze – Chebzie – Chorzów
- Linia 9 Bytom – Chebzie – Wirek – Chorzów
- Linia 11 Bytom – Chorzów – Wirek – Katowice II[11]
1976
- Linia 9 Bytom – Ruda Śląska (Godula – Chebzie – Osiedle Kaufhaus – Nowy Bytom – Wirek – Bykowina) – Świętochłowice – Chorzów – Katowice
- Linia 11 Zabrze – Ruda Śląska (Ruda Południowa – Chebzie) – Świętochłowice – Chorzów – Katowice
- Linia 18 Ruda Śląska (Ruda Południowa – Ruda – Rudzka Kuźnica) – Bytom[12]
Obowiązujące
Według stanu na 1 czerwca 2024 przez obszar Rudy Śląskiej przebiegały 3 linie:
Linia | Przystanek początkowy | Przystanek końcowy | Liczba przystanków | Miasta | Zajezdnia | % kursów niskopodłogowych | |
---|---|---|---|---|---|---|---|
1 | Gliwice Zajezdnia | Chebzie Pętla | 22 lub 23 (w zależności od kierunku jazdy) | Gliwice, Zabrze, Ruda Śląska | Gliwice | 46% | [13] |
9 | Bytom Plac Sikorskiego (kursy wyjazdowe odbywają się z zajezdni w Gliwicach lub z zajezdni w Bytomiu) | Chorzów Stadion Śląski (część kursów do Chorzów Rynek)[14] | 32 lub 37 (w zależności od wariantu trasy; bez tras zjazdowych) | Bytom, Ruda Śląska, Świętochłowice, Chorzów (kursy wyjazdowe i zjazdowe również przez Gliwice i Zabrze) | Gliwice, Bytom | 0% | [15] |
10 | Bytom Szkoła Medyczna | Chebzie Pętla | 31 | Bytom, Chorzów, Świętochłowice, Ruda Śląska | Bytom, Gliwice | 0% | [16] |
17 | Chorzów Rynek | Chebzie Pętla | 25 | Chorzów, Świętochłowice, Ruda Śląska | Bytom, Gliwice | b/d | [17] |
Zobacz też
Przypisy
- ↑ Soczówka 2012 ↓, s. 61.
- ↑ Michał Wroński: Ruda Śląska idzie pod prąd. Zawiesza linię tramwajową. Woli autobus. [w:] Dziennik Zachodni [on-line]. dziennikzachodni.pl, 2015-02-11. [dostęp 2015-02-12]. (pol.).
- ↑ „18-tka” przechodzi do historii. rudaslaska.pl, 2015-02-11. [dostęp 2015-02-12]. (pol.).
- ↑ Witold Urbanowicz: Ruda Śląska zawiesza tramwajową osiemnastkę. www.transport-publiczny.pl, 2015-01-29. [dostęp 2015-02-12]. (pol.).
- ↑ Wyborcza.pl [online], katowice.wyborcza.pl [dostęp 2024-06-01] .
- ↑ Nowy tor dla „9-ki” [online], Wiadomości Rudzkie [dostęp 2024-06-01] (pol.).
- ↑ TomaszT. Szymczyk TomaszT., Tramwaj lini nr 9 w Rudzie Śląskiej do likwidacji? Mowa jest o zawieszeniu linii. Torowisko potrzebuje remontu. Kiedy modernizacja linii 9?, Dziennik Zachodni, 11 lutego 2019 [dostęp 2024-06-01] (pol.).
- ↑ Zmodernizowana pętla w Rudzie Śląskiej Chebziu i zmiany w ruchu tramwajów [ZDJĘCIA] [online], rudaslaska.com.pl [dostęp 2024-06-01] .
- ↑ Śląskie pocztówki: Wykaz linii tramwajowych na Górnym Śląsku w 1904 roku (pisownia oryginalna). www.bytom.webd.pl. [dostęp 2014-05-23]. (pol.).
- ↑ Śląskie pocztówki: Linie tramwajowe w roku 1936 (część polska). www.bytom.webd.pl. [dostęp 2014-05-23]. (pol.).
- ↑ HISTORIA ŚLĄSKICH TRAMWAJÓW - PAMIĘTNE PÓŁWIECZE 1939-1989 [online], Tramwaje Śląskie S.A. [dostęp 2014-05-23] [zarchiwizowane z adresu 2008-12-23] (pol.).
- ↑ Na podstawie planu miasta z 1976 roku.
- ↑ Trasa linii, tramwaj nr 1, ZTM [online], rj.metropoliaztm.pl/rozklady/ [dostęp 2020-06-25] (pol.).
- ↑ Tramwaje Śląskie S.A. » Zmian w rozkładach jazdy linii nr 9, 39 i 43 od dnia 18.12.2021 r. [online] [dostęp 2022-03-03] (pol.).
- ↑ Trasa linii, tramwaj nr 9, ZTM [online], rj.metropoliaztm.pl/rozklady/ [dostęp 2020-06-25] (pol.).
- ↑ Linia 10, Tramwaj - Trasa linii [online], rj.metropoliaztm.pl [dostęp 2024-06-01] .
- ↑ Linia 17, Tramwaj - Trasa linii [online], rj.transportgzm.pl [dostęp 2024-06-01] .
Bibliografia
- AndrzejA. Soczówka AndrzejA., Zróżnicowanie struktury przestrzennej komunikacji miejskiej w konurbacji katowickiej, Sosnowiec: Wydział Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego, 2012 (Prace Wydziału Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego; 76), ISBN 978-83-6144-31-6 .
- KrzysztofK. Soida KrzysztofK., Komunikacja tramwajowa w aglomeracji katowickiej: 100 lat tramwaju elektrycznego, Katowice: Przedsiębiorstwo Komunikacji Tramwajowej & wyd. STAPIS, 1998, ISBN 83-85145-13-3 .
- p
- d
- e
Funkcjonujące |
| ||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|
Zlikwidowane |
| ||||||
Niezrealizowane | |||||||
Szybkie tramwaje |