Inspektorat Graniczny nr 3
Historia | |
Państwo |
|
---|---|
Sformowanie | 1928 |
Rozformowanie | 1939 |
Organizacja | |
Dyslokacja | Brodnica |
Formacja | Straż Graniczna |
Podległość |
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/5a/Stra%C5%BC_Graniczna_w_1930.jpg/250px-Stra%C5%BC_Graniczna_w_1930.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/c/c5/Mazowiecki_IOSG.jpg/250px-Mazowiecki_IOSG.jpg)
![](http://upload.wikimedia.org/wikipedia/commons/thumb/5/53/Inspektorat_Graniczny_nr_3_Brodnica.png/250px-Inspektorat_Graniczny_nr_3_Brodnica.png)
Inspektorat Graniczny nr 3 – jednostka organizacyjna Straży Granicznej pełniąca służbę ochronną na granicy polsko-niemieckiej w latach 1928–1939.
Formowanie i zmiany organizacyjne
Rozporządzeniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Ignacego Mościckiego z 22 marca 1928 roku, do ochrony północnej, zachodniej i południowej granicy państwa, a w szczególności do ich ochrony celnej, powoływano z dniem 2 kwietnia 1928 roku Straż Graniczną[1]. Rozkazem nr 4 z 30 kwietnia 1928 roku w sprawach organizacji Mazowieckiego Inspektoratu Okręgowego naczelny inspektor Straży Celnej gen. bryg. Stefan Pasławski zatwierdził dyslokację, granice i strukturę inspektoratu granicznego nr 3 „Brodnica”[2]. Rozkazem Mazowieckiego Inspektora Okręgowego nr 9 z 25 lipca 1928 zorganizowano posterunek informacyjny „Jabłonowo” i „Lidzbark”. Placówki te przydzielono etatowo drużyny kierownika IG nr 3[3]. Rozkaz nr 9 z 18 października 1929 roku w sprawie reorganizacji Mazowieckiego Inspektoratu Okręgowego, komendant Straży Granicznej płk Jan Jur-Gorzechowskiw miejsce komisariatu „Hartowiec” powołał komisariat Straży Granicznej „Rybno”[4].
Rozkazem nr 1 z 31 marca 1937 roku w sprawach [...] likwidacji i tworzenia placówek, komendant Straży Granicznej płk Jan Gorzechowski zniósł posterunek wywiadowczy „Płosnica”, „Jabłonowo” i „Plesewo”[5].
Rozkazem nr 2 z 8 września 1938 roku w sprawie terminologii odnośnie władz i jednostek organizacyjnych formacji, dowódca Straży Granicznej płk Jan Gorzechowski nakazał zmienić nazwę Inspektoratu Granicznego „Brodnica” na Obwód Straży Granicznej „Brodnica”[6]. Rozkazem nr 12 z 14 lipca 1939 roku w sprawie reorganizacji placówek II linii i posterunków wywiadowczych oraz obsady personalnej, komendant Straży Granicznej gen. bryg. Walerian Czuma zniósł placówkę II linii „Świerkocin”[7]. Rozkazem nr 13 z 31 lipca 1939 roku w sprawach [...] przeniesienia siedzib i zmiany przydziałów jednostek organizacyjnych, komendant Straży Granicznej gen. bryg. Walerian Czuma wydzielił komisariat „Rybno” z Obwodu SG „Brodnica” i przydzielił go do Obwodu SG „Przasnysz”[8].
Służba graniczna
Naczelny Inspektor Straży Celnej gen. bryg. Stefan Pasławski swoim rozkazem nr 1 z 12 marca 1928 roku w sprawach organizacji Mazowieckiego Inspektoratu Okręgowego określił granice inspektoratu granicznego: od wschodu: od placówki Straży Granicznej „Uzdowo” wyłącznie, od zachodu do placówki Straży Granicznej „Mały Wełcz” włącznie[9]. Siedziba inspektoratu mieściła się przy ul. Wiejskiej 2 w budynku skarbowym[10]. Do dyspozycji inspektorat posiadał samochód osobowy Austin i motocykl Harley Dawidson[10].
W 1936 roku inspektorat ochraniał granicę państwową na długości 157 kilometrów od kamienia granicznego I/89 do IV/089. Obejmował powiaty: działdowski, lubawski, grudziądzki, mławski, brodnicki, wąbrzeski, sierpecki i rypiński[11].
Sąsiednie inspektoraty:
- Inspektorat Graniczny „Przasnysz” ⇔ Inspektorat Graniczny „Tczew” − 1928
Funkcjonariusze inspektoratu
- Kierownicy/komendanci inspektoratu
stopień | imię i nazwisko | okres pełnienia służby | kolejne stanowisko |
---|---|---|---|
st. kom. | Bronisław Doliński | V 1928[12] - | |
insp. | Leon Braziulewicz | 1 VII 1929[13] – VIII 1934 | IG „Ostrów”[14] |
nkom | Wacław Sacewicz[14] | VIII 1934 – |
Oficerowie inspektoratu w 1936[15]:
- kierownik inspektoratu – nkom. Wacław Sacewicz
- kwatermistrz (jednocześnie adiutant) – pkom. Franciszek Szulc
- II oficer sztabu (jednocześnie kierownik laboratorium fotograficznego) – pkom. Stanisław Gruchała
Struktura organizacyjna
Organizacja inspektoratu w 1928[16]:
- komenda − Brodnica
- komisariat Straży Granicznej „Hartowiec”
- komisariat Straży Granicznej „Lubawa”
- komisariat Straży Granicznej „Krotoszyny”
- komisariat Straży Granicznej „Łasin”
Organizacja inspektoratu we wrześniu 1929[4] i w lutym 1930[17]:
- komenda − Brodnica
- 1/3 komisariat Straży Granicznej „Rybno”
- 2/3 komisariat Straży Granicznej „Lubawa”
- 3/3 komisariat Straży Granicznej „Krotoszyny”
- 4/3 komisariat Straży Granicznej „Łasin”
- 5/3 komisariat Straży Granicznej „Świerkocin”
Organizacja Obwodu SG „Brodnica” w 1939:
- komenda − Brodnica
- komisariat Straży Granicznej „Lubawa”
- komisariat Straży Granicznej „Krotoszyny”
- komisariat Straży Granicznej „Łasin”
- komisariat Straży Granicznej „Świerkocin”
Przypisy
- ↑ Goryński 2012 ↓, s. 226.
- ↑ Jabłonowski i Polak 1999 ↓, s. 13.
- ↑ Rozkazy organizacyjne Maz. IO ↓, s. 15.
- ↑ a b Jabłonowski i Polak 1999 ↓, s. 57.
- ↑ Jabłonowski i Polak 1999 ↓, s. 116.
- ↑ Jabłonowski i Polak 1999 ↓, s. 124-128.
- ↑ Jabłonowski i Polak 1999 ↓, s. 173.
- ↑ Jabłonowski i Polak 1999 ↓, s. 181.
- ↑ Jabłonowski i Polak 1999 ↓, s. 13 i 18.
- ↑ a b Kronika Inspektoratu „Brodnica” ↓, s. 15.
- ↑ Kronika Inspektoratu „Brodnica” ↓, s. 16.
- ↑ Rozkazy KG SG ↓, s. 1928/53.
- ↑ Muzeum Polskich Formacji Granicznych ↓.
- ↑ a b Kronika Inspektoratu „Ostrów” ↓, s. 8/34.
- ↑ Kronika Inspektoratu „Brodnica” ↓, s. 12.
- ↑ Jabłonowski i Polak 1999 ↓, s. 14.
- ↑ Komunikat dyslokacyjny SG 1930 ↓, s. 9.
Bibliografia
- Marek Jabłonowski, Bogusław Polak: Polskie formacje graniczne 1918−1839. Tom II. Koszalin: Wydawnictwo Uczelniane Politechniki Koszalińskiej, 1999. ISBN 83-87424-77-3.
- Grzegorz Goryński: Powstanie, organizacja i funkcjonowanie straży granicznej w latach 1928-1939. 2012. [dostęp 2016-12-31].
- Odpisy z kronik Inspektoratu Granicznego „Brodnica” i z kronik podległych komisariatów w latach 1936–1939 → Archiwum Straży Granicznej. Szczecin.
- Kronika Inspektoratu Granicznego „Ostrów” w latach 1932–1933 → Archiwum Straży Granicznej. Szczecin.
- Muzeum Polskich Formacji Granicznych – Leon Baziulewicz. [dostęp 2017-08-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-08-17)].
- Ministerstwo Skarbu. Komenda Straży Granicznej. Komunikat dyslokacyjny Straży Granicznej na dzień 1 lutego 1930. → Archiwum Straży Granicznej. Szczecin.
- Rozkazy organizacyjne Mazowieckiego Inspektoratu Okręgowego 1928–1939 → Archiwum Straży Granicznej. Szczecin.
- Rozkazy Komendy Straży Granicznej 1928–1939 → Archiwum Straży Granicznej. Szczecin.
- p
- d
- e
- Komenda Główna Straży Granicznej
- Egzekutywa Komendy Głównej SG
- Ekspozytura Inspektoratu Ceł
- Flotylla Straży Granicznej
- placówki SG
- stopnie w SG
- dyslokacja SG w 1930